TẠI SAO CÁC “CÔNG TRƯỜNG” SAN LẤP TRÁI PHÉP ẬP ĐẾN NHIỀU NĂM MÀ CHƯA BỊ XỬ LÝ?

Trong biên bản làm việc ngày 13.11, các phòng chuyên môn của UBND phường Biên Hòa (Đồng Nai) xác nhận cả hai bãi san lấp đều không có giấy phép. Tuy nhiên, trước khi báo Thanh Niên cung cấp chứng cứ để cơ quan chức năng kiểm tra, các hoạt động san lấp này vẫn diễn ra công khai trong nhiều tháng liền. Mỗi ngày, cả trăm lượt xe ben từ một dự án bất động sản nối đuôi nhau đổ bùn đen xuống các bãi tập kết; máy múc, máy ủi hoạt động liên tục từ sáng đến tối, vật liệu đất đá đổ thẳng xuống dòng chảy mà không có bất kỳ sự kiểm soát nào từ phía chính quyền.

Một số hình ảnh được ghi nhận cho thấy đất được san lấp vào nhánh sông Ngọc, bên trong kho container TBS Depot, dù các cán bộ địa phương xác nhận việc này không nằm trong quyền quản lý của họ. Trong buổi làm việc, ông Đặng Duy Thông – Phó giám đốc bộ phận an ninh của Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình, thừa nhận rằng việc đổ đất vượt qua rạch sông Ngọc để tạm thời mượn đường thi công dự án phía bên kia con rạch chỉ mới được thực hiện từ ngày 7.11; còn trước đó, điểm đổ đất do Công ty Đá Núi Nhỏ thực hiện từ năm 2004, nhưng hiện tại công ty này không nắm rõ.

Tình trạng san lấp trái phép tại các bãi container vừa nêu cho thấy sự lỏng lẻo trong quản lý đất đai cũng như thiếu kiểm tra, giám sát của các cơ quan chức năng. Các hoạt động này kéo dài nhiều năm, diễn ra trên diện tích rộng lớn nhưng vẫn không bị xử lý hoặc ngăn chặn kịp thời.

LÂU DÀI VÌ KHÔNG NGĂN CHẶN, “ĐẤT CÔNG” TRỞ THÀNH BÃI CHỨA BÙN THẢI KHỔNG LỒ

Tại khu vực rộng khoảng 5 đến 7 ha tại KP.Tân Vạn 4, UBND phường Biên Hòa cùng các cơ quan chức năng đã xác nhận toàn bộ diện tích này nằm trong phạm vi đất công do Trung tâm Phát triển Quỹ đất tỉnh Đồng Nai quản lý theo quyết định từ năm 2015 và sau đó do UBND phường Tân Vạn cũ quản lý. Tuy nhiên, sau sáp nhập, khu vực này biến thành một bãi chứa bùn thải, rợp bóng đường nội bộ, hàng loạt máy móc, thiết bị lớn hoạt động như một công trường quy mô, rõ rệt nhưng chính quyền địa phương dường như “bất lực” hoặc thiếu kiểm tra, giám sát.

Kiểm tra ban đầu cho thấy không có giấy tờ hợp pháp nào chứng minh việc sử dụng đất này; chỉ có một số người dân đưa ra giấy mua lại đất bằng giấy tay từ năm 2004 để trồng sen, chăn nuôi. Ông Trương Hữu Quyến (62 tuổi) – chủ đất – lại đề nghị “mua lại” khu vực này nhưng qua các cơ quan chức năng xác nhận toàn bộ diện tích đều là đất công, không có giấy tờ hợp lệ.

Phòng Kinh tế hạ tầng đô thị của phường cho biết sẽ phối hợp cơ quan chuyên môn đo vẽ, cắm mốc để xác định rõ phạm vi lấn dòng sông, rạch, khối lượng đất đổ trái phép. Đồng thời, toàn bộ diện tích đất công này buộc phải được di dời bùn đất ra khỏi khu vực, phục hồi dòng chảy, xử lý vi phạm hành chính và truy thu lợi bất hợp pháp từ các công trình san lấp trái phép. Nếu phát hiện có dấu hiệu hình sự, hồ sơ sẽ được chuyển sang cơ quan điều tra xử lý.

AI SẼ CHỊU TRÁCH NHIỆM?

Nhiều câu hỏi về trách nhiệm của chính quyền địa phương được đặt ra, nhưng phần lớn lãnh đạo UBND phường Biên Hòa đều tránh né trả lời trực tiếp. Luật sư Trần Cao Đại Kỳ Quân, Giám đốc Công ty Luật Tri Ân, khẳng định các hành vi liên quan đều phạm pháp, vi phạm luật đất đai, luật bảo vệ môi trường, tài nguyên nước.

Việc tự ý chiếm đất công để làm bãi chứa bùn trái phép, san lấp sông rạch, lấn dòng chảy đều vi phạm khoản 1 điều 11 luật Đất đai 2014, có thể bị xử phạt tới 200 triệu đồng và yêu cầu khôi phục hiện trạng. Đổ bùn đất xuống sông, gây ngập úng, xói lở cũng bị xử phạt theo luật Tài nguyên nước, với mức phạt từ 40 đến 250 triệu đồng và các biện pháp khắc phục. Các hành vi này cũng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đã từng bị xử phạt hành chính hoặc kết án mà chưa xóa án tích, theo quy định của bộ luật Hình sự.

Hệ quả của các hoạt động này không chỉ làm mất an toàn nguồn nước mà còn gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng đến đời sống người dân xung quanh. Chính việc hoạt động công khai, kéo dài, quy mô lớn nhưng vẫn không bị ngăn chặn đặt ra vấn đề về trách nhiệm của các cán bộ, công chức địa phương trong quản lý, giám sát, xử lý vi phạm.

Nếu các cán bộ, nhân viên phụ trách quản lý đất đai, môi trường lơ là, gây hậu quả nghiêm trọng, họ có thể phải đối mặt với các hình thức xử lý theo luật Cán bộ công chức hoặc nghị định xử lý vi phạm hành chính mới.