QUỐC HỘI BÀN VỀ LUẬT THỦ ĐÔ: ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN DỰA Trên QUY HOẠCH VỮNG CHẮC VÀ CƠ CHẾ TẨY ĐỒN

Chiều 8.4, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ nhất, Quốc hội đã thảo luận tại tổ về dự thảo luật sửa đổi về quản lý Thủ đô, nhằm định hình một mô hình thể chế phát triển mới cho Hà Nội, trung tâm chính trị hành chính của quốc gia.

Trong bài phát biểu thảo luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh rằng việc xây dựng luật này không chỉ đơn thuần hoàn thiện một đạo luật, mà còn là một bước đi chiến lược nhằm tạo ra cơ chế vượt trội, giúp Hà Nội phát triển bền vững, trở thành trung tâm động lực của cả nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, tăng quyền cho thủ đô phải đi đôi với cơ chế kiểm soát chặt chẽ, không thể lỏng lẻo. Ông nhấn mạnh rằng, xây dựng luật Thủ đô cần có tinh thần xuyên suốt là xây dựng một thiết chế pháp lý đặc thù, mạnh mẽ, đủ sức tháo gỡ những điểm nghẽn trong phát triển như quy hoạch, hạ tầng, quản trị đô thị, phân cấp và huy động nguồn lực.

Trong đó, việc phân cấp, phân quyền rõ ràng nhưng phải đi kèm trách nhiệm và giải trình minh bạch là yêu cầu bắt buộc. Tổng Bí thư khẳng định rằng, để hài hòa giữa tăng quyền và kiểm soát, cần thiết phải có cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ, hạn chế tối đa xung đột, cản trở quá trình phát triển.

Liên quan đến quy hoạch, ông Nguyễn Thế Thảo, nguyên Chủ tịch Hà Nội, đã từng nhận xét rằng quy hoạch phát triển của Hà Nội cần có tầm nhìn xa, không hạn chế trong nhiệm kỳ 5 năm. Ông nhấn mạnh quy hoạch phải có tính bền vững, rõ ràng về mục tiêu phát triển 10, 50, thậm chí 100 năm tới, để người dân và doanh nghiệp có thể ủng hộ và đồng thuận.

Chủ tịch Hà Nội cũng chia sẻ rằng, thực tế hiện nay, nhiều khu vực bị ngập úng, tắc đường không do thiếu quy hoạch cụ thể mà vì thiếu hệ thống đường xá, hệ thống thoát nước ngầm. Ông cảnh báo về việc xây dựng theo cảm tính, thiếu chiến lược dài hạn, gây ra các vấn đề đô thị nghiêm trọng.

Về phương hướng phát triển đô thị, Tổng Bí thư lưu ý đến việc xây dựng quy hoạch vùng lõi, đô thị vệ tinh, và kết nối hệ thống giao thông hiện đại như đường sắt đô thị, tàu điện ngầm, nhằm rút ngắn thời gian di chuyển từ vùng ngoại ô vào trung tâm trong vòng 30 phút. Sự rõ ràng trong quy hoạch sẽ giúp người dân sẵn sàng di chuyển ra khỏi nội đô, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống.

Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh rằng, luật xây dựng cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển, tạo không gian thể chế để thủ đô thử nghiệm các chính sách đặc thù. Những vấn đề mang tính linh hoạt, thay đổi nhanh, nên giao cho Chính phủ hoặc chính quyền thành phố điều chỉnh phù hợp, tránh quy định cứng nhắc gây cản trở.

Về liên kết vùng, ông đề cập tới tầm quan trọng của cơ chế phối hợp thực chất giữa Hà Nội và các tỉnh lân cận về tài chính, quy hoạch, hạ tầng như đường Vành đai 4, 5, sân bay, hay các dự án lớn khác. Không thể phát triển riêng rẽ, thiếu liên kết, mà phải xây dựng một hệ sinh thái kết nối chặt chẽ.

Tổng Bí thư nhấn mạnh rằng, thí điểm và thử nghiệm là chìa khóa để đưa Hà Nội trở thành mô hình quản trị hiện đại, có khả năng lan tỏa ra cả nước. Cơ chế sandbox cần thiết để thử nghiệm các chính sách mới, quản lý rủi ro, đồng thời đảm bảo trách nhiệm của cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, không để các hoạt động thử nghiệm trở thành những hiểu lầm hoặc thiếu kiểm soát.

Việc xây dựng đạo luật này còn phải dựa trên nguyên tắc rõ ràng về phân quyền và phân cấp, phù hợp với năng lực thực thi và nguồn lực của địa phương. Hà Nội phải dẫn đầu trong các sáng kiến thử nghiệm chính sách, nhưng cũng phải đảm bảo hiệu quả, kỷ luật và trách nhiệm rõ ràng, trở thành hình mẫu về quản trị đô thị hiện đại, đồng thời lan tỏa giá trị tới các địa phương khác trong cả nước.