TẠI SAO TỔNG THỐNG TRUMP ĐÃ THAY ĐỔI QUAN ĐIỂM VỀ VIỆC TẤN CÔNG IRAN?

Tổng thống Trump từng cân nhắc rủi ro trước đề nghị của Israel trong cuộc chiến 12 ngày hồi tháng 6.2025

Tổng thống Trump đã nhiều lần thể hiện rõ lập trường cẩn trọng khi đối mặt với các hành động chống Iran. Trong chiến dịch tại Iran diễn ra vào giữa năm 2025, Mỹ và Israel đã phá bỏ nhiều giới hạn để tiến hành cuộc tấn công quy mô lớn, nhằm vào các giới lãnh đạo Tehran, bao gồm mục tiêu sát hại Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei. Ảnh hưởng của các chiến dịch này thể hiện rõ qua việc Mỹ đã triển khai các máy bay ném bom chiến lược B-2 để nhằm vào các cơ sở hạt nhân Iran.

Vào thời điểm đó, ông Trump đã từ chối kế hoạch của Israel nhằm loại bỏ hoàn toàn Khamenei vì lo ngại cuộc đụng độ này có thể kéo theo bất ổn toàn khu vực. Tuy nhiên, sáng ngày 1.3 (giờ Việt Nam), ông đã tuyên bố rằng Khamenei đã thiệt mạng trong chiến dịch phối hợp giữa Mỹ và Israel, trong khi các nguồn tin của Israel thông báo đã tiêu diệt thành công các mục tiêu cấp cao của Iran, bao gồm Bộ trưởng Quốc phòng và người đứng đầu lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.

Truyền thông Iran xác nhận cái chết của Khamenei nhưng không cung cấp thêm thông tin rõ ràng.

CÓ CÒN SỰ KIÊN NHẪN?

Trong diễn biến mới nhất, phía Mỹ cho biết chính quyền Trump đã cố gắng đàm phán nhiều tháng qua với Iran, đề xuất các biện pháp giải quyết các tranh chấp. Tuy nhiên, Iran từ chối các đề nghị này, đồng thời vẫn khẳng định mục đích của họ là phát triển uranium cho mục đích dân sự, phủ nhận ý định chế tạo vũ khí hạt nhân. Mỹ vẫn giữ quan điểm cho rằng Iran muốn sở hữu vũ khí hạt nhân, trong khi Tehran nhiều lần bác bỏ cáo buộc này.

Lệnh không kích được thúc đẩy chỉ sau hai ngày các đặc phái viên của ông Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner tham gia vòng đàm phán mới với Iran. Trong bối cảnh đó, các đồng minh trong khu vực và châu Âu đã khuyên Mỹ nên kéo dài thời gian đàm phán để tránh leo thang căng thẳng. Tuy nhiên, ông Trump đã thể hiện sự không còn kiên nhẫn, sẵn sàng hành động quyết đoán hơn.

TÍNH TOÁN RỦI RO ĐẶC BIỆT

Việc Mỹ tiến hành chiến dịch tấn công Iran và tiêu diệt các lãnh đạo tối cao của nước này được xem là một bước ngoặt lớn trong chính sách đối ngoại của ông Trump. Giới quan sát nhận định rằng hành động này không chỉ phản ánh quyết tâm của chính quyền Mỹ mà còn cho thấy những tính toán kỹ lưỡng dựa trên các hành động trong quá khứ.

Ông Aaron David Miller, cố vấn lâu năm về chính sách Trung Đông cho các chính phủ Mỹ, cho biết chiến dịch mới nhất này có vẻ đã được đưa ra sau một chuỗi các hành động trong quá khứ mà không gặp phản ứng tiêu cực nghiêm trọng từ cộng đồng quốc tế. Điều này có thể đã làm giảm bớt sự rủi ro trong chiến lược tấn công của ông Trump.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông Trump đã rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2018 và ra lệnh không kích tiêu diệt tướng Qassem Soleimani năm 2020 – những hành động gây tranh cãi và phản đối rộng rãi. Đến tháng 6 năm trước, ông đã ra lệnh tấn công các cơ sở hạt nhân Iran, phản ánh sự chuyển biến trong quyết tâm và khả năng chấp nhận rủi ro của ông trong chính sách đối với Iran.