NÊU CHỈ DÙNG KIỂM TRA CỦA SỞ TƯ PHÁP, CÔNG TÁC QUẢN LÝ LUẬT SƯ SẼ KHÓ KHĂN GÂY RỐI

Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến về dự thảo luật sửa đổi luật Luật sư, trong đó đề xuất cho phép UBND cấp xã tham gia kiểm tra hoạt động của luật sư và các tổ chức hành nghề luật sư phù hợp với điều kiện của từng địa phương. Đây là một bước đi nhằm giảm tải cho các cơ quan cấp huyện và tăng cường công tác quản lý, nhưng liệu cách làm này có khả thi và hiệu quả hay không vẫn còn đang gây tranh cãi.

SỞ TƯ PHÁP TP.HCM VÀ Ý KIẾN PHẢN HỒI

Ông Huỳnh Quốc Anh, Phó giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, khẳng định: “Chúng tôi đồng ý với quy định trong dự thảo.” Ông nhấn mạnh, từ năm 2018, TP.HCM đã ủy quyền cho UBND cấp huyện thực hiện kiểm tra tổ chức và hoạt động hành nghề luật sư trên địa bàn, nhằm giảm tải và nâng cao hiệu quả quản lý.

Theo ông, quy mô dân số lớn của thành phố, gần 10.000 luật sư và hơn 2.500 tổ chức hành nghề, cùng với địa bàn rộng hơn 6.770 km², khiến việc kiểm tra toàn diện là điều không thể nếu chỉ dựa vào Sở Tư pháp. Cơ cấu tổ chức hành chính lại thay đổi sau hợp nhất, nhưng phần lớn công chức phụ trách tư pháp được điều chuyển từ các phòng cấp huyện, giúp đảm bảo thực hiện kiểm tra ở phạm vi thấp hơn.

Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng “số lượng luật sư ngày càng tăng, nhân sự của sở còn mỏng, nên việc quản lý và kiểm tra toàn diện là điều khó khăn.” Trong thực tế, các cơ quan cấp huyện đã từng kiểm tra hàng trăm tổ chức, phát hiện nhiều vi phạm về hoạt động, đăng ký và tuân thủ pháp luật.

PHÂN BIỆT GIỮA XÃ VÀ SỞ TƯ PHÁP

Theo ông Huỳnh Quốc Anh, để giảm tải cho Sở Tư pháp, UBND cấp xã có thể tham gia vào việc rà soát danh sách luật sư, tổ chức hành nghề, kiểm tra các hoạt động liên quan như treo bảng hiệu, quảng cáo và thực thi các quy định về lao động, hợp đồng và bảo hiểm xã hội.

“UBND xã có thể kiểm tra định kỳ về việc chấp hành quy định pháp luật của tổ chức và luật sư tại địa phương, nhằm phát hiện kịp thời những trường hợp chưa đủ điều kiện hoạt động hay vi phạm,” ông giải thích. Nội dung kiểm tra của UBND xã chủ yếu mang tính hành chính, như việc kiểm tra hoạt động treo biển, đội ngũ lao động, đăng ký hoạt động.

Trong khi đó, hoạt động của Sở Tư pháp sẽ tập trung vào các kiểm tra chuyên ngành, đột xuất được quy định theo các điều khoản của Thông tư số 05 năm 2021 của Bộ Tư pháp. Các nội dung này bao gồm việc xác nhận giấy phép hoạt động, kiểm tra về đăng ký, lao động, thuế, hợp đồng dịch vụ pháp lý, cũng như các quy trình báo cáo và mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp.

CÁC NỘI DUNG KIỂM TRA CHUYÊN NGÀNH CỦA SỞ TƯ PHÁP

Sở Tư pháp kiểm tra các hoạt động của tổ chức hành nghề luật sư trong và ngoài nước, cả luật sư cá nhân và chi nhánh, văn phòng đại diện trong phạm vi quản lý. Trong đó, các nội dung kiểm tra chính gồm: thực hiện đúng quy định về đăng ký hoạt động; các thủ tục thay đổi giấy phép; việc đảm bảo pháp luật trong ký hợp đồng dịch vụ; thực hiện các quy định về lao động, báo cáo định kỳ, đột xuất; hoạt động mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp.

Ngoài ra, Sở còn kiểm tra việc tham gia các khóa bồi dưỡng bắt buộc, hoạt động trợ giúp pháp lý và việc tuân thủ quy định của luật sư hành nghề cá nhân. Nội dung kiểm tra nhằm đảm bảo tính pháp lý, minh bạch và chuyên nghiệp trong hoạt động của các tổ chức, cá nhân hành nghề luật sư.

TƯƠNG LAI VÀ Những THÁCH THỨC

Việc phân rõ chức năng, nhiệm vụ giữa UBND cấp xã và Sở Tư pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giảm tải cho các cơ quan cấp trên, đồng thời giúp phát hiện, xử lý vi phạm kịp thời các trường hợp hoạt động trái quy định, thiếu minh bạch. Tuy nhiên, tranh luận về khả năng thực thi và hiệu quả của mô hình này vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau trong giới chuyên môn và các cơ quan quản lý nhà nước.