Những biến động mới trên thị trường ứng dụng liên lạc tại Việt Nam: cuộc đua, chính sách và cơ hội quốc tế

Ghi nhận sáng 30.12, bảng xếp hạng các ứng dụng mạng xã hội miễn phí trên nền tảng iOS tại Việt Nam cho thấy sự thay đổi đáng chú ý. WhatsApp và Viber, hai cái tên vốn duy trì lượng người dùng ổn định ít khi tạo đột biến, nay đã vượt lên và chiếm giữ các vị trí cao nhất. Cả hai đang giữ vững vị trí số 1 và số 2 trong bảng xếp hạng các ứng dụng miễn phí tổng thể, phản ánh xu hướng dịch chuyển của người dùng trong nước.

Telegram cũng góp mặt độc lập trong top 3 các ứng dụng mạng xã hội được tải nhiều nhất, đồng thời đứng thứ 5 trong danh mục chung của tất cả các loại ứng dụng miễn phí. Đáng chú ý, Signal – nền tảng nhắn tin mới nổi sau scandal lộ nhóm chat bí mật của chính phủ Mỹ – đã bất ngờ leo lên vị trí thứ 5 trong nhóm ứng dụng mạng xã hội miễn phí, cho thấy sự quan tâm ngày càng tăng đối với bảo mật thông tin cá nhân.

Trong nhóm ứng dụng nhắn tin, các nền tảng của các ông lớn như Messenger – thuộc Meta và gắn liền với Facebook – giữ vị trí thứ 6, trong khi Locket Widget, ứng dụng mới ra mắt và phổ biến trong giới trẻ, xếp ngay sau. Các ứng dụng này đều ghi nhận sự gia tăng về lượt tải gần đây, phản ánh sự chuyển hướng của người dùng sang các nền tảng đa dạng hơn.

Trong khi đó, Zalo – ứng dụng nội địa hàng đầu – lại chịu thất bại khi rớt khỏi top 30 toàn bảng xếp hạng chung, tụt xuống thứ 40 và đứng thứ 8 trong nhóm mạng xã hội. Nền tảng “Make in Vietnam” khác là Lotus Chat cũng xếp hạng thấp hơn, đứng vị trí thứ 12.

Trên nền tảng Android, Zalo vẫn giữ vị trí dẫn đầu nhưng gặp áp lực từ các ứng dụng như Messenger, Telegram, Viber, WhatsApp và Discord. Sự cạnh tranh khốc liệt trong nhóm các ứng dụng liên lạc này cho thấy thị trường đang thay đổi và đa dạng hóa mạnh mẽ hơn.

Chuyển biến chính sách gây tranh cãi

Sự thay đổi rõ rệt bắt nguồn từ chính sách cập nhật điều khoản dịch vụ mới của Zalo từ ngày 26.12. Đặc biệt, người dùng nhận được thông báo yêu cầu chấp thuận các điều khoản mới ngay khi mở ứng dụng. Điều đáng chú ý là Zalo đưa ra tối hậu thư: không chấp nhận các điều khoản này, tài khoản và dữ liệu của người dùng sẽ bị xóa vĩnh viễn sau 45 ngày.

Cách tiếp cận này đã gây ra phản ứng tiêu cực lớn từ người dùng. Nhiều người cảm thấy mình bị ép buộc mà không có sự lựa chọn thực sự, dẫn đến hơn 80% phản hồi phản đối và cho rằng chính sách thiếu tôn trọng khách hàng. Dù Zalo giải thích rằng đây nhằm tuân thủ pháp luật và minh bạch, cách triển khai bất ngờ này đã tạo ra một cuộc “khủng hoảng niềm tin” nhỏ trong cộng đồng.

Ủy ban Cạnh tranh quốc gia đã mời VNG – công ty phát hành Zalo – làm việc để làm rõ các vấn đề liên quan đến quy trình thu thập dữ liệu và chính sách dữ liệu người dùng.

Cơ hội cho các nền tảng quốc tế và cảnh báo từ thị trường nội địa

Trong bối cảnh người dùng trong nước ngày càng muốn mở rộng kênh liên lạc, các ứng dụng quốc tế như WhatsApp, Viber và Telegram được đánh giá cao nhờ khả năng bảo mật mã hóa đầu cuối, tính năng tự hủy tin nhắn và đồng bộ dữ liệu linh hoạt trên nhiều thiết bị. Những điểm mạnh này đã khiến chúng trở thành sự lựa chọn ưu tiên, đặc biệt trong bối cảnh niềm tin đối với các nền tảng nội địa bị giảm sút do các chính sách gây tranh cãi gần đây.

Dù Zalo vẫn chiếm gần 80 triệu người dùng thường xuyên và xử lý khoảng 2 tỷ tin nhắn mỗi ngày, sự sụt giảm thứ hạng trong bảng xếp hạng có thể coi là tín hiệu cảnh báo về tính cạnh tranh và tính bền vững của nền tảng này trong thị trường ngày càng nhạy cảm về quyền riêng tư.

Mối quan hệ với chính sách mới cũng đã thu hút sự chú ý của cơ quan quản lý về chuyện bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Thời gian gần đây, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia đã gửi giấy mời đến VNG để làm rõ các vấn đề liên quan, phản ánh mức độ quan tâm ngày càng lớn đối với hoạt động của nền tảng này trong lĩnh vực công nghệ và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Sự kiện này mở ra cơ hội để các nền tảng quốc tế có thể phát triển hoặc mở rộng sự hiện diện tại thị trường Việt Nam, đồng thời cũng là lời nhắc nhở các doanh nghiệp nội địa cần chú trọng đến trải nghiệm và quyền riêng tư của khách hàng để giữ vững niềm tin trong một thị trường ngày càng cạnh tranh đa chiều.