DẤU HIỆU BẤT THƯỜNG 20 NĂM CHƯA LÀM XONG DỰ ÁN ĐH TÂY BẮC: AI ĐỨNG SAU NHỮNG VI PHẠM TRUYỀN KHIẾN NGHI VẤN VỀ QUẢN LÝ DỰ ÁN?

Nguyễn Văn Cường, Phó tổng Thanh tra Chính phủ, vừa ký ban hành kết luận thanh tra một số dự án xây dựng tại Trường đại học Tây Bắc, phát hiện nhiều điểm bất thường kéo dài suốt hai thập kỷ. Dự án này, được Thủ tướng Chính phủ cho phép đầu tư từ năm 2004, với tổng mức đầu tư hơn 627 tỉ đồng, đã trải qua hai lần gia hạn thời gian hoàn thành, từ 2010 đến 2023. Tuy nhiên, tiến độ thực hiện vẫn còn nhiều tồn đọng, gây thiệt hại lớn về nguồn vốn ngân sách.

Theo tài liệu thanh tra, đến hết năm 2023, dự án đã giải ngân hơn 533 tỉ đồng, chiếm khoảng 85% tổng mức đầu tư. Giá trị khối lượng đã hoàn thành và nghiệm thu đạt hơn 547 tỉ đồng, chiếm 87,19% tổng vốn. Hiện đã khởi công được 21/25 công trình, còn 4 công trình chưa được bắt đầu thi công. Tuy nhiên, tiến độ giải phóng mặt bằng mới đạt 44,8%, thép thấm đẫm các vấn đề về nợ đọng xây dựng chưa được xử lý triệt để.

Điểm đáng chú ý là trong quá trình thanh tra, các chuyên gia phát hiện nhiều vi phạm liên quan đến việc xây dựng ký túc xá sinh viên, đặc biệt là các dự án ký túc xá số 6, 7, 8. Trường đại học Tây Bắc đã không có văn bản báo cáo, xin ý kiến Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc UBND tỉnh Sơn La giao làm chủ đầu tư, cũng như không cập nhật thông tin về việc các công trình này đã được Bộ phê duyệt. Thậm chí, các công trình này là sản phẩm của thiết kế lặp lại nhiều lần, gây lãng phí, kéo dài quá trình thi công.

Điều đáng ngờ hơn nữa là về mặt thời gian, chỉ trong vòng một ngày, toàn bộ các thủ tục về thiết kế, thẩm tra, thẩm định và phê duyệt đều đã được hoàn tất. Theo thanh tra, điều này thể hiện rõ dấu hiệu bất thường, làm xuất hiện nghi vấn về tính minh bạch và trách nhiệm trong quá trình quản lý dự án.

Kết quả thanh tra còn cho thấy các vi phạm này đã gây thiệt hại hơn 805 triệu đồng ngân sách trái phiếu Chính phủ, đặc biệt trong các công việc như lập dự án, thiết kế bản vẽ, và dự toán. Dự án ký túc xá số 6, 7, 8 cũng bị lập điều chỉnh trái phép, không theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, dẫn đến việc không thể bố trí vốn đúng quy định, gây thiệt hại hơn 165 triệu đồng về tiền phí tư vấn.

Chuyển theo hướng xử lý, Thanh tra Chính phủ đã đề nghị Bộ Công an xem xét, điều tra làm rõ các dấu hiệu bất thường về hành vi vi phạm pháp luật của tập thể và cá nhân liên quan trong việc tổ chức, lập và phê duyệt các dự án này. Đồng thời, kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành liên quan kiểm điểm trách nhiệm và xử lý nghiêm các cá nhân có liên quan, gồm bộ trưởng, thứ trưởng phụ trách dự án, cùng chủ tịch và phó chủ tịch UBND tỉnh Sơn La.

Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo được yêu cầu khẩn trương rà soát các vấn đề về nợ đọng xây dựng cơ bản, nhanh chóng hoàn thiện dự án, tránh thất thoát ngân sách. Trường đại học Tây Bắc cũng phải thực hiện xác định thiệt hại và có biện pháp bồi thường về nguồn vốn trái phiếu Chính phủ, với số tiền tạm tính hơn 971 triệu đồng.

Kết luận của Thanh tra Chính phủ một lần nữa làm rõ trách nhiệm trong việc quản lý dự án chậm trễ, thiếu minh bạch tại một cơ sở giáo dục trọng điểm, đặt ra câu hỏi về vai trò của các cơ quan liên quan trong việc giám sát và xử lý các vi phạm kéo dài suốt nhiều năm? Trong bối cảnh này, ai sẽ là người đứng ra chịu trách nhiệm trước nguồn ngân sách nhà nước và các sinh viên đang chờ đợi một môi trường học tập an toàn, hiện đại?