TÁC DỤNG CỦA TỎI ĐỐI VỚI SỨC KHỎE: CHỨA NHIỀU HỢP CHẤT CÓ HOẠT TÍNH SINH HỌC VÀ CÁC LỢI ÍCH BẤT NGỜ

Thạc sĩ – bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng tại Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM), đã phân tích về công dụng của tỏi trong việc bảo vệ sức khỏe và đối phó với các bệnh nhiễm trùng.

TỎI CHỨA NHIỀU HỢP CHẤT HOẠT TÍNH SINH HỌC

Các hợp chất chính trong tỏi bao gồm alliin và alliinase. Khi đập hoặc cắt tỏi, enzym này xúc tác chuyển alliin thành allicin, một hợp chất lưu huỳnh có mùi đặc trưng và được ghi nhận có các tác dụng kháng khuẩn, kháng nấm, kháng virus cùng khả năng chống oxy hóa. Ngoài ra, tỏi còn cung cấp vitamin C, khoáng chất như selen, polyphenol và các dẫn xuất lưu huỳnh khác, góp phần hỗ trợ miễn dịch và giảm viêm.

CƠ CHẾ TỎI TÁC ĐỘNG TRÊN CÁC TÁC NHÂN GÂY BỆNH

Tác dụng của tỏi đối với vi khuẩn và virus theo các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy allicin có khả năng ức chế sự phát triển của nhiều tác nhân gây bệnh. Tuy nhiên, kết quả này chủ yếu dựa vào mô hình thử nghiệm và chưa thể khẳng định rõ ràng hiệu quả trên người do sự khác biệt về nồng độ hoạt chất và điều kiện môi trường.

Ngoài ra, tỏi còn có tác dụng điều hòa hệ miễn dịch, giúp tế bào bảo vệ hoạt động hiệu quả hơn khi gặp vi khuẩn hoặc virus, hỗ trợ phản ứng phòng vệ của cơ thể. Đồng thời, tỏi giúp giảm phản ứng viêm quá mức, từ đó giảm tổn thương mô do phản ứng viêm.

NHỮNG LỢI ÍCH ĐÃ ĐƯỢC CHỨNG MINH

Nhiều nghiên cứu cho thấy tiêu thụ tỏi đều đặn, đặc biệt dạng chiết xuất hoặc tỏi tươi, có thể giảm tần suất và thời gian mắc cảm lạnh thông thường. Tuy nhiên, các bằng chứng về khả năng phòng ngừa cúm còn hạn chế và chưa đủ để thay thế các biện pháp phòng bệnh đã được chứng minh như tiêm vaccine. Tỏi là một yếu tố hỗ trợ chung, nhưng không thể thay thế các biện pháp y tế đã kiểm chứng.

CÁCH DÙNG TỐT NHẤT VÀ AN TOÀN

Thói quen tốt nhất là ăn tỏi sống hoặc đập dập để enzyme chuyển đổi alliin thành allicin, rồi để khoảng 10-15 phút trước khi nấu. Khi nghiền hoặc cắt tỏi, enzym hoạt động giúp tạo ra allicin; nếu nấu ngay lập tức, lượng hoạt chất này sẽ giảm đáng kể. Người có hệ tiêu hóa tốt có thể dùng 1-2 tép tỏi sống mỗi ngày. Đối với người dễ bị kích ứng hoặc tiêu hóa kém, có thể dùng tỏi qua dạng khác như tỏi đen, tỏi ngâm mật ong, vẫn giữ được nhiều chất chống oxy hóa mà ít gây kích ứng hơn.

Tuy tỏi lành tính, dùng quá nhiều hoặc không đúng cách có thể gây khó chịu, như ợ nóng, đau bụng, hơi thở nặng mùi. Người có bệnh dạ dày, dị ứng hoặc trẻ nhỏ nên thận trọng hơn. Không nên đắp tỏi trực tiếp lên da để trị mụn hoặc các vấn đề da liễu, vì có thể gây bỏng rát và tổn thương.

Bạn đọc quan tâm có thể gửi câu hỏi về các vấn đề liên quan đến sức khỏe qua bình luận hoặc email để được các chuyên gia tư vấn tận tình. Việc sử dụng tỏi đúng cách, phù hợp tình trạng sức khỏe sẽ giúp tận dụng tối đa lợi ích và hạn chế rủi ro.