KỊCH BẢN TINH VI: BÀI HỌC ĐẮT GIÁ TỪ NHỮNG GIAN DỐI BẠI NGHIÊN

Sau những vụ mẹ chị M. (31 tuổi, Hà Nội) bị lừa mất hơn 1 tỉ đồng qua các hợp đồng thẻ nghỉ dưỡng nhưng không thể lấy lại tiền, người trong ngành bắt đầu hé lộ về các chiêu trò tinh vi của mô hình kinh doanh kỳ nghỉ biến tướng. Từ việc gọi điện mời nhận voucher miễn phí đến các buổi hội thảo kín, các công ty này đã tạo ra một hệ thống đa cấp trá hình, biến dịch vụ du lịch thành một trò chơi lừa đảo có tổ chức.

CHIẾU TRÒ TINH VI TRONG CÁC HỘI THẢO KÍN

Chị M. chia sẻ kịch bản của các doanh nghiệp bán kỳ nghỉ bắt đầu từ việc mời khách nhận voucher miễn phí, rồi dẫn tới các buổi hội thảo kín. Tại đây, khách hàng thường bị dẫn dắt bằng những hình ảnh resort sang trọng, bảng giá cao chọc trời rồi bất ngờ giảm giá sâu để kích thích tâm lý mua hàng. Các voucher đều bị phát ra với số lượng lớn, trong khi khả năng khách thực sự sử dụng rất thấp, chỉ khoảng 1%. Tỷ lệ này khiến nhiều người dù đã nhận voucher, vẫn không thể đặt phòng như quảng cáo.

Ngoài ra, các nhân viên bán hàng còn tổ chức quy trình khép kín, từ gọi điện, gặp trực tiếp đến tham dự hội thảo. Chị M. mô tả: “Cơ chế này được thiết kế rất tinh vi. Voucher tạo cảm giác miễn phí, hội thảo tạo áp lực mua, còn giá thì đẩy lên rồi giảm sâu để tạo cảm giác còn lời.” Một nhân viên cá nhân từng “trà trộn” trong ngành cung cấp tài liệu hé lộ cách các doanh nghiệp sử dụng chiêu trò xây dựng lòng tin rồi lừa đảo khách hàng.

THAO TÚNG VÀ CHIẾM ĐOẠT TÀI SẢN

Điểm đáng lo ngại là các công ty này còn liên kết chặt chẽ, thao túng thị trường để tiếp tục chiếm đoạt tài sản khách hàng. Mẹ chị M. sau khi không thể đòi lại tiền từ một doanh nghiệp cũ, đã bị dụ ký thêm các hợp đồng khác trị giá 400 triệu đồng từ một đơn vị khác. Đến khi thuê luật sư vào cuộc, vụ việc mới được làm rõ, doanh nghiệp buộc phải hoàn tiền. Hiện tượng này cho thấy mô hình biến tướng thành hình thức huy động tài chính trái phép, với việc hợp pháp hóa các hoạt động lừa đảo.

Mô hình này không chỉ đơn thuần bán quyền nghỉ dưỡng; nhiều doanh nghiệp không sở hữu resort, mà chỉ ký kết liên kết với các resort bên ngoài, mua voucher giá rẻ để làm công cụ tiếp thị, còn khách hàng thì gánh hậu quả.

Các hoạt động bán hàng còn thường xuyên xuyên tạc về khả năng sinh lời, mua đi bán lại sinh lời gấp nhiều lần, thậm chí biến thành các mô hình đa cấp trá hình. Người tham gia không chỉ mua dịch vụ, mà còn bị ép phải đóng tiền để “kích hoạt”, tuyển thêm người mới để nhận hoa hồng, biến mô hình thành hình thức huy động vốn bất hợp pháp.

SẢN PHẨM KỲ NGHỈ KHÔNG ĐƯỢC PHÉP TRẢ LÃI

Chuyên gia kinh tế Th.S Trần Anh Tùng nhấn mạnh: Một sản phẩm kỳ nghỉ đúng chuẩn cần minh bạch về pháp lý của resort liên kết, hợp đồng rõ ràng về quyền lợi và không hề cam kết sinh lời hay đầu tư tài chính. “Bán kỳ nghỉ chỉ là dịch vụ du lịch, khách hàng chỉ mua quyền sử dụng, không phải là hình thức tài sản sinh lời,” ông nói.

Luật sư Lê Trung Phát cũng khẳng định: “Theo quy định pháp luật hiện hành, mô hình này không phải là dạng đầu tư tài chính. Quảng cáo lợi nhuận, mua lại, cam kết sinh lời đều là sai lệch, dễ làm người tiêu dùng hiểu sai về bản chất của sản phẩm.” Ông bổ sung, nhiều khách hàng chỉ thực sự nhận ra khi đã ký hợp đồng, khi đó quyền lợi chỉ là quyền nghỉ dưỡng, còn hoạt động cho thuê lại hoặc sang nhượng phụ thuộc vào thị trường thứ cấp không có cam đoan từ doanh nghiệp.

PGS-TS Nguyễn Hữu Huân, từ ĐH Kinh tế TP.HCM, cho biết sở hữu kỳ nghỉ theo thế giới là hình thức chia sẻ quyền sử dụng lưu trú chứ không phải sản phẩm tài chính để sinh lời. Các quảng cáo kiểu “mua kỳ nghỉ có trả lãi, bán lại sinh lời gấp đôi” đều nhằm lừa đảo, khi người mua chỉ thực chất có quyền đi nghỉ.

Nguyên nhân dễ dàng biến tướng tại Việt Nam theo ông Huân là do cả phía doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng. Nhiều đơn vị cố ý đẩy giá cao gói dịch vụ rồi áp dụng chiêu thức giảm giá “sốc”, thúc ép ký hợp đồng ngay trong buổi, không cho khách thời gian suy nghĩ. Các hoạt động này thường diễn ra trong khung cảnh giới thiệu tại các hội nghị khách hàng, tặng quà, nên khó bị kiểm soát chặt chẽ bởi các cơ quan chức năng. Trong khi đó, phần lớn người dân thiếu kiến thức tài chính, dễ dàng bị hấp dẫn bởi lãi suất hay các lời hứa hẹn sinh lợi nhanh.

Chung quy, các chuyên gia khuyến cáo, cách tốt nhất để tránh rơi vào bẫy là nhận thức rõ bản chất của mô hình sở hữu kỳ nghỉ. Nếu đề cập đến sinh lời hay mua bán lại, khách hàng cần rút lui ngay vì đó không phải là chức năng của dịch vụ này. Tăng cường giáo dục cảnh báo là biện pháp quan trọng để bảo vệ người tiêu dùng khỏi những rủi ro lừa đảo tinh vi trong lĩnh vực du lịch nghỉ dưỡng.