QUỐC HỘI THÔNG QUA LUẬT DÂN SỐ 2025: TĂNG CƯỜNG CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ VÀ KỶ LUẬT VỀ SINH CON VÀ GIỚI TÍNH

Chính sách mới về dân số dự kiến có hiệu lực từ ngày 1.7.2026 nhằm duy trì mức sinh thay thế đạt trung bình 2,1 con mỗi phụ nữ. Các điều khoản đáng chú ý của luật nhằm thúc đẩy sinh sản, kiểm soát mất cân bằng giới tính, và hỗ trợ về nhà ở cho các gia đình sinh đủ hai con.

TĂNG THÊM THỜI GIAN NGHỈ THAI SẢN VÀ NGHỈ CHO NAM GIỚI

Theo điều 14 của luật Dân số 2025, phụ nữ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ thai sản thêm 1 tháng, nâng tổng thời gian nghỉ từ 6 lên 7 tháng. Đồng thời, lao động nam cũng sẽ có thêm 5 ngày nghỉ khi vợ sinh con, nâng tổng số ngày nghỉ lên 10 ngày. Đây là nỗ lực thúc đẩy việc chia sẻ trách nhiệm chăm sóc gia đình và hỗ trợ phụ nữ trong quá trình mang thai.

CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI CÁC ĐỐI TƯỢNG ĐẶC BIỆT

Chính phủ sẽ hỗ trợ tài chính cho phụ nữ thuộc các khu vực ít người, dân tộc thiểu số, hoặc sinh đủ 2 con trước tuổi 35. Từ ngày 1.1.2027, mức hỗ trợ dự kiến là 2 triệu đồng mỗi người, góp phần giữ vững tỷ lệ sinh tối thiểu. Nguồn quỹ hỗ trợ này dự kiến vào khoảng 2.100 tỉ đồng mỗi năm, do ngân sách nhà nước đảm nhận theo quy định của chính phủ dựa trên điều kiện kinh tế – xã hội từng thời kỳ.

ƯU TIÊN MUA, THUÊ NHÀ Ở XÃ HỘI CHO CÁC GIA ĐÌNH SINH ĐỦ 2 CON

Ngoài hỗ trợ tài chính, luật còn quy định gia đình sinh đủ hai con sẽ được ưu tiên mua hoặc thuê nhà ở xã hội. Đối tượng này sẽ được xếp vào danh sách ưu tiên sau các nhóm có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ, người khuyết tật hoặc người tái định cư theo diện nhà ở xã hội. Thực tế, điều này đã gặp không ít lo ngại về khả năng thực thi do mức giá nhà xã hội hiện nay vẫn còn quá cao so với thu nhập của các cặp vợ chồng trẻ.

KIỂM SOÁT VÀ NGĂN CHẶN TIẾT LỘ GIỚI TÍNH THAI NHI

Luật mới cấm tuyệt đối việc thông báo hoặc tiết lộ giới tính thai nhi, trừ những trường hợp do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định phục vụ chẩn đoán bệnh lý liên quan đến giới tính. Các hành vi vi phạm sẽ bị xử phạt hành chính hoặc đình chỉ hành nghề đối với bác sĩ, cơ sở y tế. Đồng thời, quy định này nhằm kiểm soát tình trạng mất cân đối giới tính bắt nguồn từ năm 2006, hiện trung bình 111,4 bé trai trên 100 bé gái, cao hơn mức tự nhiên 104-106 bé trai.

KHÓ KHĂN VỀ THIẾU CƠ CHẾ TRIỆT ĐỂ VÀ THUẬN LỢI THỰC THI

Nhiều ý kiến lo ngại về tính khả thi của các chính sách ưu tiên nhà ở, vốn chậm triển khai và gặp nhiều khó khăn trong thực tế. Trong bối cảnh giá nhà xã hội còn quá cao, việc đảm bảo cho các gia đình sinh đủ hai con tiếp cận nhà ở phù hợp vẫn còn nhiều thách thức.

Tổng thể, các chính sách của luật Dân số 2025 hướng tới mục tiêu thúc đẩy sinh con, kiểm soát mất cân bằng giới tính, và tạo điều kiện tốt hơn cho các gia đình muốn ổn định cuộc sống lâu dài. Tuy nhiên, việc thực hiện hiệu quả các biện pháp này còn phụ thuộc vào sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan chức năng, cộng đồng và sự thay đổi trong nhận thức xã hội.