TĂNG TUỔI NGHỈ HƯU TỪ 2026: BÙNG NỔ CÂU HỎI VỀ QUYỀN LỢI, LƯƠNG HƯU VÀ CUỘC SỐNG CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG

Từ ngày 1.1.2026, tuổi nghỉ hưu của người lao động sẽ được điều chỉnh tăng lên 61 tuổi 6 tháng với nam giới và 57 tuổi với nữ giới theo lộ trình dự kiến. Những người lao động đủ tuổi và tham gia đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ ít nhất 15 năm sẽ có quyền nhận lương hưu, đồng thời được điều chỉnh về tỷ lệ hưởng hưu trí phù hợp.

Theo quy định hiện hành của Bộ luật Lao động, tuổi nghỉ hưu của người lao động làm việc trong điều kiện bình thường sẽ dần nâng lên, đạt 62 tuổi vào năm 2028 đối với nam và 60 tuổi vào năm 2035 đối với nữ. Đồng thời, người lao động có thể nghỉ hưu sớm hơn tối đa 5 năm trong các trường hợp đặc biệt như suy giảm khả năng lao động, làm nghề nặng nhọc, độc hại hoặc làm việc tại vùng kinh tế – xã hội khó khăn. Ngược lại, những người có trình độ cao hoặc thuộc các trường hợp đặc biệt có thể nghỉ muộn hơn, nhưng không quá 5 năm so với tuổi quy định.

Về cách tính tỷ lệ hưởng lương hưu, lao động nữ đủ 57 tuổi, làm việc bình thường, sẽ bắt đầu hưởng 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, dựa trên 15 năm đóng. Mức này sẽ tăng thêm 2% mỗi năm đóng thêm, tối đa là 75% tương ứng với 30 năm đóng bảo hiểm xã hội. Với lao động nam đủ 61 tuổi 6 tháng, nếu đóng đủ 20 năm bảo hiểm, họ sẽ hưởng 45%. Từ năm thứ 15 đến dưới 20 năm đóng, tỷ lệ này giảm còn 40%, sau đó mỗi năm đóng thêm sẽ cộng 1%; từ thứ 20 trở lên, mỗi năm đóng thêm sẽ cộng 2%. Tỷ lệ hưởng tối đa vẫn giữ ở 75%.

Cũng theo quy định, người suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên có thể nghỉ hưu trước tuổi, trong đó suy giảm từ 61% đến dưới 81% được nghỉ tối đa 5 năm, còn từ 81% trở lên có thể nghỉ sớm tối đa 10 năm. Những người nghỉ hưu trước tuổi sẽ bị trừ 2% tỷ lệ hưởng vì mỗi năm nghỉ sớm trước quy định, trừ những trường hợp nghỉ dưới 6 tháng không bị trừ, hoặc từ 6 đến dưới 12 tháng bị trừ 1%.

Ngoài ra, các trường hợp đủ tuổi nghỉ hưu nhưng còn thiếu thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ 14 năm 6 tháng đến dưới 15 năm có thể đóng bù một lần để đủ điều kiện, mức đóng bằng 22% tiền lương làm căn cứ, bao gồm phần của người lao động và người sử dụng lao động.

Hiện nay, người từ 75 tuổi trở lên, không có lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội, sẽ nhận trợ cấp hưu trí xã hội 500.000 đồng/tháng. Tại TP.HCM, HĐND đã quyết định nâng mức trợ cấp này lên 650.000 đồng, bắt đầu từ ngày 1.9.2025, nhằm bảo đảm cuộc sống ổn định cho người cao tuổi không có lương hưu hoặc trợ cấp thường xuyên, với kinh phí khoảng 1.522 tỉ đồng mỗi năm.