CƠ hội VÀ THÁCH THỨC CỦA NGÀNH DƯỠNG LÃO TƯ NHÂN GIỮA BỐI CẢNH DÂN SỐ GIÀ CỰC KỲ TĂNG CAO

Hiện nay, cả nước có gần 100 cơ sở dưỡng lão có thu phí, phần lớn nằm tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM. Dù đã hoạt động trên dưới một thập kỷ, các viện dưỡng lão tư nhân vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, chủ yếu là thiếu mặt bằng và hạn chế về quy mô, dẫn đến tình trạng cung không đủ cầu.

NHIỀU LẦN PHẢI TỪ CHỐI NHỮNG NGƯỜI CẦN GIỮA NHIỀU NGƯỜI ĐĂNG KÝ

Với mức phí nuôi dưỡng và chăm sóc khoảng 12-14 triệu đồng mỗi tháng, hệ thống viện dưỡng lão Ngũ Phúc (bao gồm cả VDL Vườn Lài) là một trong những cơ sở bình dân tại TP.HCM. Ông Nguyễn Quốc Bảo, người sáng lập và điều hành hệ thống này suốt 8 năm, cho biết hiện tại có 3 cơ sở tại đường Vườn Lài, P.An Phú Đông, Q.12, TP.HCM, với sức chứa khoảng 200 cụ.

Ông Bảo chia sẻ về thực trạng cung – cầu trong lĩnh vực này: “Với tốc độ già hóa dân số và nhu cầu ngày càng tăng của các gia đình, các viện dưỡng lão hiện chưa đáp ứng đủ cả về số lượng lẫn chất lượng chăm sóc. Thông thường, mở một cơ sở khoảng 50-60 giường tại TP.HCM thì chỉ vài tháng đã kín chỗ.” Kể từ Tết Nguyên đán 2025, mỗi tháng ông phải từ chối tiếp nhận khoảng 15-20 người già có nhu cầu, do các cơ sở của ông đã hết chỗ trống. Việc mở rộng thêm cũng gặp phải khó khăn về giấy phép và quy định về diện tích tối thiểu về phòng ở, khiến không dễ dàng để đáp ứng kịp thời các nhu cầu cấp thiết đó.

Trong quá trình tìm hiểu, phóng viên nhận thấy các nhân viên tại các viện dưỡng lão không hề cố ý thuyết phục hay ép buộc các gia đình gửi người thân vào viện, mà luôn dựa trên sự tự nguyện và khả năng tài chính của gia đình. Ông Bảo cho biết: “Chúng tôi có đường dây nóng để tư vấn. Khi phát hiện gia đình có đủ điều kiện thuê giúp việc, có bác sĩ riêng, chúng tôi thường khuyên họ nên để người già tại nhà. Chúng tôi ưu tiên nhận những trường hợp thật sự cần thiết – những người yếu yếu, bệnh tật mà gia đình không thể chăm sóc tốt được tại nhà.”

AI NÊN Ở VIỆN DƯỠNG LÃO?

Ông Bùi Anh Trung, Tổng giám đốc hệ thống Dưỡng lão Bình Mỹ, là người đi tiên phong trong việc hình thành mô hình dưỡng lão tư nhân tại TP.HCM. Bởi vì chính gia đình ông từng trải qua nỗi đau mất người thân vì thiếu chăm sóc chuyên nghiệp, ông quyết tâm xây dựng hệ thống chăm sóc người cao tuổi đạt chuẩn, đem lại nguồn sống tốt hơn cho các cụ.

Từ câu chuyện của gia đình và thực tế xã hội, ông nhận định: “Đối với những người già yếu hoặc mắc bệnh nền mà gia đình không có khả năng chăm sóc, đưa vào viện dưỡng lão là lựa chọn phù hợp nhất. Những người còn khỏe, minh mẫn, vẫn còn vận động thì nên duy trì ở nhà hoặc trong cộng đồng.” Hiện tại, hệ thống của ông đã có 5 cơ sở, chăm sóc khoảng 600 người cao tuổi, chủ yếu là những người cần sự chăm sóc đặc biệt về sức khỏe.

Chuyên gia còn nhấn mạnh: “Việc đưa người già vào viện dưỡng lão không phải là bỏ rơi, mà là một giải pháp phù hợp trong xã hội hiện đại, khi mà công việc bận rộn và khả năng chăm sóc tại gia có hạn. Nhưng quan trọng là lựa chọn đúng đối tượng, đúng chế độ phù hợp với từng người cụ thể.”

QUY ĐỊNH VỀ DIỆN TÍCH PHÒNG Ở TRONG VIỆN DƯỠNG LÃO

Chính phủ quy định rõ ràng về diện tích tối thiểu trong các cơ sở dưỡng lão, gồm cả tư nhân và công lập. Theo Nghị định 103/2017, diện tích đất tự nhiên trung bình là 30 m2 mỗi người ở khu vực nông thôn và 10 m2 ở thành phố. Về phần phòng ở, tối thiểu là 6 m2 mỗi người, và đối với các cụ cần chăm sóc 24/24, diện tích này phải tối thiểu là 8 m2. Phòng phải được trang bị đầy đủ đồ dùng sinh hoạt cần thiết.

Theo số liệu điều tra dân số và nhà ở năm 2024, dân số Việt Nam vượt qua 101 triệu người, trong đó số người trên 60 tuổi đạt hơn 14,2 triệu, tăng gần 2,8 triệu so với năm 2019 và 4,7 triệu so với năm 2014. Dự báo đến năm 2030, con số này sẽ gần chạm mức 18 triệu người cao tuổi, đặt ra áp lực lớn lên hệ thống chăm sóc và dịch vụ dưỡng lão trong xã hội đang già đi nhanh chóng.

Trong bối cảnh đó, cần nhìn nhận rõ rằng tăng trưởng số lượng cơ sở dưỡng lão là điều cần thiết, nhưng sự phù hợp về quy chuẩn, chất lượng dịch vụ và khả năng mở rộng vẫn còn nhiều thách thức trong giai đoạn phát triển.