BẤT NGỜ CHUYỂN LOẠI NGHI VỤ CHẤM THI KHOA HỌC NGHIÊN CỨU CỦA HỌC SINH

Sáng nay 30.3, Viện Hóa học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã chính thức phát đi thông báo trên trang web của viện về việc làm rõ thông tin liên quan đến dự án đạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật quốc gia 2026. Thông báo nhấn mạnh rằng viện không có bất kỳ liên quan nào đến dự án của hai học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, Ninh Bình, đồng thời cam kết sẽ phối hợp với ban tổ chức để xác minh sự việc, bảo vệ danh dự của các nhà khoa học.

Viện Hóa học khẳng định rõ ràng rằng các thành viên, nhân sự thuộc viện đều không có mối liên hệ hay tham gia hướng dẫn dự án này. Thậm chí, Phó viện trưởng PGS Hoàng Mai Hà đã phủ nhận hoàn toàn việc liên quan, đồng thời cho biết chỉ biết về vụ việc sau khi các thông tin lan truyền trên mạng xã hội. Ông cũng đã đề nghị ban tổ chức và các cơ quan chức năng sớm kiểm tra, làm rõ tính xác thực của các thông tin đang gây xôn xao.

Trong bối cảnh đó, viện đã tiến hành rà soát danh sách các học sinh, sinh viên của đơn vị trong kỳ hạn từ năm 2024 đến 2025 để xác định liệu có ai liên quan đến dự án của học sinh Ninh Bình hay không. Kết quả cho thấy không có ai hợp lệ trong danh sách liên quan đến dự án đạt giải nhất của cuộc thi.

Các thành viên của nhóm Liêm chính khoa học còn lên tiếng khẳng định rằng PGS Hoàng Mai Hà đã bác bỏ mọi liên quan tới nhóm học sinh Ninh Bình. Thông tin này càng làm rõ thêm rằng không có sự tham gia hỗ trợ hoặc hướng dẫn nào của cán bộ viện đối với dự án được cho là thắng giải.

Viện Hóa học nhấn mạnh rằng việc nhanh chóng làm rõ vụ việc là cần thiết để bảo vệ uy tín cá nhân, tổ chức, đồng thời duy trì niềm tin của xã hội đối với hoạt động nghiên cứu khoa học, đặc biệt là các sân chơi dành cho học sinh. Việc minh bạch và khách quan sẽ góp phần ngăn chặn những hiểu nhầm không đáng có trong cộng đồng.

Về mặt nội dung nghiên cứu, viện cũng cho biết các kết quả của PGS Hoàng Mai Hà đã được công bố rộng rãi từ năm 2019 qua các kênh khoa học chính thống. Thái độ của ông luôn minh bạch, chủ động chia sẻ các báo cáo để các nhà khoa học trẻ có thể tham khảo, phát triển thêm các hướng nghiên cứu mới. Việc các cá nhân hay tổ chức sử dụng kết quả này là hoạt động bình thường trong môi trường mở, miễn tuân thủ quy định về liêm chính khoa học. Việc đánh giá giá trị các kết quả sau đó do các hội đồng khoa học và ban tổ chức các cuộc thi đảm nhận.

Phản ứng từ viện xuất phát từ những nghi ngờ liên quan đến tính trung thực của dự án của hai học sinh Ninh Bình. Các thành viên nhóm Liêm chính khoa học cho rằng nội dung dự án quá sức với năng lực của học sinh phổ thông, và có dấu hiệu tương đồng lớn với các công trình của nhóm nghiên cứu do PGS Hoàng Mai Hà chủ trì. Có ý kiến cho rằng dự án của các em có thể đã được “làm hộ” hoặc hỗ trợ từ người lớn, gây ra những bàn luận trái chiều về tính chính xác và công bằng của cuộc thi.

Trong khi đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức thông báo sẽ tiến hành xác minh toàn diện, làm rõ các nội dung liên quan nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng của cuộc thi. Các vụ việc này đến nay vẫn là tâm điểm tranh luận, làm dấy lên lo ngại về độ tin cậy của các giải thưởng quốc gia trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học dành cho học sinh.