VIỆT NAM VƯỚT MẶC MỤC CỔ ĐIỂN, VƯƠN TẦM TOP 15 SIÊU CƯỜNG THƯƠNG MẠI TOÀN CẦU

VIỆT NAM ĐẢO CHIẾM VỊ THẾ SIÊU CƯỜNG GIAO THƯƠNG TOÀN CẦU

Tính đến ngày 15.11, theo số liệu của Cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đã đạt 801 tỷ USD, tăng trưởng gần 17,2% so với cùng kỳ năm 2024, tương đương gần 120 tỷ USD. Với mức tăng ấn tượng này, Việt Nam chính thức nằm trong top 15 quốc gia có siêu cường thương mại toàn cầu. Dựa trên đà tăng trưởng hiện tại, dự báo tổng kim ngạch thương mại của năm 2025 có thể vượt mốc 900-920 tỷ USD, lập nên một kỷ lục mới cho nền kinh tế.

THỊ TRƯỜNG, NGÀNH HÀNG VƯỢT MỖI KỶ LỤC

Trong bối cảnh đó, ngành thủy sản là một trong những điểm sáng nổi bật của nền kinh tế xuất khẩu Việt Nam. Dù phải đối mặt với hàng loạt thách thức từ thị trường Mỹ như thuế đối ứng, thuế chống bán phá giá, và các chính sách trợ cấp, các doanh nghiệp vẫn không ngừng tìm kiếm giải pháp thích nghi. Ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến Xuất khẩu Thủy sản VN (VASEP), cho biết dù dự báo ban đầu chỉ đạt 9 tỷ USD trong năm 2025 do các rào cản thuế của Mỹ, thực tế đến tháng 10, ngành đã mang về 9,5 tỷ USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm 2024. Ước tính, cả năm 2025 có thể đạt khoảng 11 tỷ USD, vượt dự kiến.

Các doanh nghiệp đã chuyển trọng tâm sang thị trường Trung Quốc, nơi đã tăng trưởng 32%, đạt kim ngạch 2 tỷ USD, trở thành nhà nhập khẩu thủy sản lớn nhất của VN. Đồng thời, họ đã khai thác tối đa lợi thế về chế biến sâu, sản xuất các sản phẩm giá trị gia tăng và sản phẩm mới như surimi, mực, bạch tuộc, cua ghẹ, cá rô phi. Nhờ đó, ngành thủy sản Việt Nam không chỉ giữ vững mà còn mở rộng thị phần tại các thị trường trọng điểm như Nhật Bản, EU, Hàn Quốc cùng các hiệp định thương mại tự do đã ký kết. Ông Nam nhận định: “Những kết quả đó cho thấy bản lĩnh và sự năng động của cộng đồng doanh nghiệp.”

Ngành rau quả cũng ghi nhận bước chuyển biến tích cực. Sau giai đoạn sụt giảm trong nửa đầu năm, đến nay, kim ngạch xuất khẩu rau quả đã đạt 7,8 tỷ USD sau 11 tháng, vượt mục tiêu cả năm của năm 2024 khoảng 600 triệu USD. Thị trường Trung Quốc tiếp tục là điểm đến chính, nhưng các thị trường khác như Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Hà Lan, và ASEAN cũng ghi nhận tăng trưởng mạnh. Ông Đặng Phúc Nguyên, tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, dự báo cả năm 2025 có thể đạt khoảng 8,5 tỷ USD, hướng tới mốc 10 tỷ USD trong năm tiếp theo.

ĐÀO TẠO VỚI CHIẾN LƯỢC CHUẨN BỊ CHO TƯƠNG LAI

Để duy trì vị thế siêu cường thương mại, từng ngành hàng cần xây dựng chiến lược rõ ràng. Ông Đặng Phúc Nguyên đề xuất tập trung nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu, đặc biệt cho trái sầu riêng, cũng như mở rộng các sản phẩm chế biến sâu như dừa tươi, bưởi, sản phẩm đông lạnh. Khai thác lợi thế thuế từ các hiệp định tự do và mở rộng thị trường sẽ giúp các doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào xuất khẩu tươi và phát triển bền vững.

Nguyễn Hoài Nam cũng nhấn mạnh: “Ngành thủy sản cần chủ động tái cơ cấu, đẩy mạnh sản phẩm giá trị gia tăng, áp dụng công nghệ chế biến hiện đại và nâng cao tiêu chuẩn bền vững để duy trì đà tăng trưởng dài hạn.” Các doanh nghiệp cần nắm bắt xu hướng thị trường chuyển sang các sản phẩm xanh, thân thiện môi trường để phù hợp với yêu cầu của người tiêu dùng toàn cầu.

NHỮNG CẤU HÌNH VỮNG CHẮC TRONG BỨC TRANH TỔNG THỂ

GS-TS Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh doanh – Đại học Kinh tế TP.HCM, nhận định dù rất vui mừng với các con số kỷ lục, nhưng vẫn còn những thách thức lớn. Ông lưu ý, thuế đối ứng của Mỹ đã thúc đẩy hoạt động mua bán và dự trữ hàng của các doanh nghiệp Việt Nam, nhưng cũng gây ra rủi ro về hàng tồn kho cao. Trong bối cảnh kinh tế thế giới phát triển chậm, thu nhập của người tiêu dùng không tăng, sức mua có thể giảm sút, đặc biệt trong mùa mua sắm cuối năm tại các thị trường chính như châu Âu và Mỹ.

Về các giải pháp phát triển bền vững, GS Vinh nhấn mạnh: Chính phủ cần đẩy mạnh đàm phán các thỏa thuận thuế với Mỹ, ký kết các hiệp định tự do đang đàm phán để mở rộng thị trường. Đồng thời, chuyển đổi sang các sản phẩm xanh, thân thiện môi trường là xu hướng tất yếu đòi hỏi các doanh nghiệp Việt cần tiếp cận nguồn vốn, công nghệ và chính sách hỗ trợ từ nhà nước. “Điều này sẽ giúp các doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận tốt hơn, giảm thiểu rủi ro, duy trì tốc độ tăng trưởng trong dài hạn,” ông nói.

Trong bối cảnh thế giới còn nhiều biến động, việc giữ vững xuất siêu và duy trì tăng trưởng là những tín hiệu tích cực, mở ra hy vọng về một nền kinh tế Việt Nam có khả năng đứng vững trước thử thách của thời đại mới.