CHIẾN LƯỢC BÌNH ỔN GIÁ XĂNG DẦU ĐA TẦNG – LINH HOẠT VƯỢT TRỘI GIỮA THẬP KỶ

TRƯƠC ẢNH HƯỞNG CỦA XUNG ĐỘT TRUNG ĐÔNG, VIỆT NAM ĐÃ ĐƯA RA GIÁO TRÌNH ỨNG PHÓ ĐỘC ĐÁO

Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới gặp nhiều biến động do xung đột tại Trung Đông, Việt Nam đã triển khai một chiến lược bình ổn giá xăng dầu mang tính đa tầng, linh hoạt, và sâu sắc. Phương pháp này không chỉ phản ánh khả năng thích ứng nhanh chóng mà còn trở thành một trong những mô hình hiệu quả nhất trong khu vực.

Theo Bộ Công Thương, trong vòng chỉ một tháng, quỹ bình ổn giá xăng dầu đã được kích hoạt đến chín lần với tổng số tiền khoảng 5.300 tỷ đồng (gần 217 triệu USD). Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử, thủ tướng Chính phủ đã quyết định tạm ứng ngân sách trực tiếp vào quỹ 8.000 tỷ đồng (khoảng 303 triệu USD) để duy trì ổn định giá cả. Chính sách này nhằm giảm thiểu tác động của biến động giá xăng dầu lên thị trường nội địa.

Ngoài quỹ bình ổn, Chính phủ cũng áp dụng nhiều biện pháp tài khóa nhằm giảm thiểu tác động từ biến động của giá xăng dầu. Cụ thể, thuế nhập khẩu ưu đãi được giảm xuống còn 0% từ ngày 9.3 đến 30.4, thuế bảo vệ môi trường được cắt giảm về 0% cho xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu hàng không từ cuối tháng 3 đến giữa tháng 4. Đồng thời, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng đã giảm từ 8-10% xuống còn 0%, và miễn thuế giá trị gia tăng, giảm áp lực trong chi phí cho người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Dù các biện pháp này khiến ngân sách nhà nước giảm khoảng 7.200 tỷ đồng mỗi tháng, nhưng chính phủ khẳng định đây là bước đi cần thiết để giữ bình ổn giá, giúp người dân và doanh nghiệp tránh khỏi cú sốc lớn từ biến động thị trường.

Bên cạnh đó, cơ chế điều hành giá cũng có những bước đột phá để ứng phó linh hoạt trước diễn biến khó lường của thị trường toàn cầu. Từ ngày 6.3, liên bộ Công Thương – Tài chính có quyền điều chỉnh giá ngay khi giá cơ sở tăng trên 7%, không cần chờ đợi đến kỳ định kỳ 7 ngày. Sau đó, ngày 19.3, Chính phủ ban hành Nghị quyết 55, cho phép điều chỉnh giá trong vòng 1 ngày nếu có biến động vượt 15%. Nhờ đó, thị trường trong nước tránh được hiện tượng tích tụ sóng gió giá như từng xảy ra ở Thái Lan.

Kết quả rõ ràng thể hiện qua đợt điều chỉnh giá ngày 6.3, khi giá xăng E5 RON 92 giảm còn 23.326 đồng/lít, thấp hơn 6.788 đồng (22,5%) so với đỉnh điểm ngày 24.3, chỉ sau vài ngày áp dụng các biện pháp thuế và điều chỉnh linh hoạt. Theo Bộ Công Thương, nếu không có quỹ bình ổn, giá xăng E5 RON 92 có thể lên đến 30.180 đồng/lít, xăng RON 95 gần 33.700 đồng/lít, dầu hỏa khoảng 38.930 đồng/lít, cao hơn giá thực tế hiện tại từ 3.000 đến 5.000 đồng.

TỪNG BƯỚC CHÂN VỮNG VÀO THỊ TRƯỜNG QUỐC TẾ

So sánh với các nước trong khu vực, giá xăng dầu của Việt Nam vẫn giữ mức trung bình và thấp hơn nhiều quốc gia như Philippines, Myanmar hay Campuchia, nơi giá tăng từ 50% đến 80%. Bộ Công Thương khẳng định, việc phối hợp linh hoạt quỹ bình ổn, điều chỉnh thuế phí và cơ chế điều hành năng động đã mang lại một mô hình cân bằng, vừa giữ ổn định cho thị trường trong nước, vừa bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tránh gánh nặng ngân sách lâu dài.

Điều đáng chú ý là cơ chế tạm ứng ngân sách, cam kết hoàn trả trong vòng 12 tháng, thể hiện tính kỷ luật tài khóa dù trong bối cảnh khẩn cấp. So sánh giá bán xăng tại các nước ASEAN, Việt Nam có mức giá thấp hơn nhiều so với các quốc gia lân cận. Giá xăng ngày 3.4 tại Singapore là 70.328 đồng/lít, Thái Lan 35.468 đồng/lít, Campuchia 35.849 đồng/lít; trong khi Việt Nam chỉ còn khoảng 26.976 đồng/lít. Giá dầu diesel ở Việt Nam cũng thấp hơn so với nhiều nước trong khu vực, thể hiện chiến lược linh hoạt và hiệu quả của chính sách bình ổn giá nội địa.

Chính sách này không chỉ giúp thị trường nội địa duy trì được giá hợp lý trong bối cảnh bất ổn quốc tế mà còn góp phần giữ vững vị thế cạnh tranh của Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng.