Việt Nam đã vươn mình trở thành một trong những nền kinh tế và địa chính trị đáng chú ý của khu vực và thế giới, nhưng vị thế thực sự của đất nước này là gì trong bức tranh toàn cầu hôm nay?
GẦN 2 NĂM TRƯỚC, THÁNG 9.2023, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã có chuyến công du quan trọng tới Việt Nam. Trong phái đoàn Mỹ có một nhân vật đặc biệt—tiến sĩ Mira Rapp-Hooper, cố vấn đặc biệt của Tổng thống và Giám đốc cao cấp Hội đồng An ninh quốc gia. Nhìn thấy hình ảnh của cô, tôi nhớ về cuộc gặp ngắn với cô từ hơn chín năm trước tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS). Lúc đó, cô đã nhấn mạnh rằng đất nước các bạn là một quốc gia đầy ấn tượng, đang phát triển rất nhanh chóng. Chính sách “bốn không” của Việt Nam giúp giữ vững cân bằng quan hệ quốc tế, không đứng về phe nào, mở rộng hợp tác đa phương và tuân thủ luật pháp quốc tế, biến đất nước trở thành một cường quốc tầm trung điển hình trong mắt các chuyên gia quốc tế.
Tiến sĩ Mira Rapp-Hooper, với vai trò học giả cao cấp về châu Á, đã có nhiều hiểu biết sâu sắc về Việt Nam qua các công trình nghiên cứu và các lần phát biểu công khai. Cô luôn dành lời khen cho sự phát triển tích cực của đất nước, đồng thời thúc đẩy quan hệ Việt-Mỹ.
Các chuyên gia như Murray Hiebert, đã theo dõi sự phát triển của Việt Nam suốt hơn 30 năm, nhận định rằng Việt Nam đã đa dạng hóa và mở rộng quan hệ ngoại giao, kinh tế để phòng ngừa rủi ro và bảo vệ lợi ích quốc gia. Việt Nam thúc đẩy các hiệp định thương mại tự do như CPTPP và RCEP, thu hút đầu tư từ nhiều quốc gia, từ Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu tới Mỹ.
Thành tựu của Việt Nam còn được thể hiện rõ qua những đánh giá từ các chuyên gia quốc tế khác. Tiến sĩ Satoru Nagao nhấn mạnh Việt Nam là một ngôi sao sáng trong thế giới các nước đang phát triển, đã vượt qua nhiều thử thách để giữ vững độc lập và tăng trưởng kinh tế nhanh chóng. Các tiến bộ này đã giúp đất nước trở thành một hình mẫu được nhiều quốc gia khác mơ ước.
Việt Nam còn tham gia tích cực vào các tổ chức quốc tế như ASEAN, WTO, Liên Hiệp Quốc, đồng thời xây dựng các mối quan hệ chiến lược toàn diện với nhiều quốc gia lớn trên thế giới. Trong khu vực Đông Nam Á, Việt Nam là đối tác chiến lược toàn diện của bảy trong chín quốc gia thành viên ASEAN, là đối tác chiến lược đầu tiên của Singapore trong khối.
Ngoài ra, chiến lược Indo-Pacific, với vai trò trung tâm của ASEAN, giúp Việt Nam trở thành cầu nối kết nối các thị trường trong khu vực và toàn cầu qua các hiệp định thương mại như CPTPP và RCEP. Thậm chí, đất nước còn tham gia vào các diễn đàn như G20 hay BRICS, thể hiện mức độ hội nhập sâu rộng trên bình diện toàn cầu.
Các nhận định của các nhà phân tích như Ekaterina Koldunova và Prakash Panneerselvam xác nhận rằng Việt Nam đã thể hiện cam kết mạnh mẽ trong hợp tác quốc tế, sửa đổi chính sách để phù hợp với quá trình hội nhập toàn cầu, đồng thời giữ vững độc lập chiến lược dựa trên chính sách “bốn không”. Đặc biệt, từ năm 2025 đến 2027, Việt Nam còn đảm nhận vai trò điều phối trong các chiến lược của UN Women về bình đẳng giới, thể hiện rõ vị thế ngày càng nâng cao của đất nước trên trường quốc tế.
Trong khi đó, các nhà khoa học như Stephen Robert Nagy hay Murray Hiebert đều khẳng định rằng Việt Nam đã qua một chặng đường dài để trở thành một cường quốc tầm trung đầy năng động trong khu vực. Chính sách linh hoạt, đa phương và chủ nghĩa đa dạng đã giúp đất nước này duy trì sự ổn định và phát triển bền vững, góp phần giữ vững vị thế trong bối cảnh cạnh tranh giữa các cường quốc.
Thật vậy, Việt Nam ngày nay không còn đơn thuần là điểm đến của các chiến dịch ngoại giao, mà còn là hình mẫu của một quốc gia tự chủ, năng động và có được vị thế vững vàng trong thế giới đang thay đổi nhanh chóng. Các chuyên gia quốc tế đều đồng tình rằng, với những bước tiến mạnh mẽ này, Việt Nam không chỉ thể hiện rõ vai trò của một cường quốc tầm trung mà còn là biểu tượng của khát vọng vươn xa của đất nước.