CHIẾN LƯỢC BÌNH ỔN GIÁ XĂNG DẦU ĐA TẦNG – LINH HOẠT VÀ HIỆU QUẢ

BỘ CÔNG THƯƠNG ĐÁNH GIÁ MÔ HÌNH ĐIỀU HÀNH GIÁ XĂNG DẦU VIỆT NAM LÀ ĐIỂM MỚI, ĐỘT PHÁ TRONG ỨNG PHÓ VỚI BẤT ỔN THỊ TRƯỜNG QUỐC TẾ

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu có nhiều biến động do xung đột tại Trung Đông, Việt Nam đã ứng dụng một chiến lược bình ổn giá xăng dầu đa tầng, linh hoạt và có chiều sâu. Đây được xem là một trong những mô hình hiệu quả nhất trong khu vực, phản ánh sự chủ động của chính phủ trong việc bảo vệ lợi ích người tiêu dùng và duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.

Trong vòng chỉ một tháng, Quỹ Bình ổn giá đã được kích hoạt 9 lần, tiêu tốn khoảng 5.300 tỷ đồng (khoảng 217 triệu USD). Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định tạm ứng trực tiếp ngân sách nhà nước vào quỹ 8.000 tỷ đồng (khoảng 303 triệu USD) nhằm mục tiêu bình ổn giá xăng dầu. Chính sách này thể hiện quyết tâm giữ cho giá xăng dầu trong nước không bị biến động quá lớn trước những tác động từ thị trường quốc tế.

Bên cạnh đó, các công cụ tài khóa cũng được triển khai nhằm giảm thiểu tác động của tăng giá nhiên liệu. Cụ thể, từ ngày 9.3 đến 30.4, thuế nhập khẩu ưu đãi về 0% đối với một số mặt hàng xăng dầu; thuế bảo vệ môi trường áp dụng cho xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu hàng không giảm xuống 0% từ đêm 26.3 đến 15.4; thuế tiêu thụ đặc biệt trên xăng giảm từ 8-10% xuống còn 0%; và miễn khai thuế giá trị gia tăng, đồng thời vẫn được khấu trừ thuế đầu vào. Dù ngân sách tháng bị giảm khoảng 7.200 tỷ đồng (khoảng 295 triệu USD), nhà nước xem đây là giải pháp cấp bách nhằm giảm áp lực chi phí cho người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Chính sách điều hành giá cũng có nhiều điểm đột phá, nhằm ứng phó nhanh và linh hoạt với thị trường thế giới. Từ ngày 6.3, liên bộ Công Thương – Tài chính được phép điều chỉnh giá ngay khi giá cơ sở tăng trên 7%, không cần chờ đợi chu kỳ 7 ngày như trước. Đến ngày 19.3, Chính phủ ban hành Nghị quyết 55, giúp điều chỉnh giá trong vòng 1 ngày nếu biến động vượt 15%. Các biện pháp này giúp tránh các hiện tượng tích tụ và sốc giá đã từng xảy ra tại nhiều quốc gia khu vực, trong đó có Thái Lan.

Kết quả rõ rệt nhất là vào ngày 6.3 khi giá xăng E5 RON 92 giảm còn 23.326 đồng/lít, thấp hơn 6.788 đồng so với đỉnh cao ngày 24.3, tức giảm 22,5% chỉ trong vài ngày. Bộ Công Thương cho biết nếu không có Quỹ Bình ổn, giá xăng E5 RON92 đã có thể lên tới hơn 30.180 đồng/lít, rốn, gần 33.700 đồng/lít đối với xăng RON 95 và khoảng 38.930 đồng/lít với dầu hỏa, cao hơn thực tế từ 3.000 đến 5.000 đồng/lít/kg.

GIÁ XĂNG DẦU TẠI VIỆT NAM THẤP HƠN NHIỀU QUỐC GIA TRONG KHU VỰC

Theo số liệu của Seasia.stats, so sánh với các nước trong khu vực, mức tăng giá xăng dầu của Việt Nam nằm trong nhóm trung bình và thấp. Ngược lại, Philippines, Myanmar và Campuchia đều chứng kiến mức tăng từ 50 đến 80%.

Bộ Công Thương nhấn mạnh, nhờ sự phối hợp linh hoạt của các công cụ như Quỹ Bình ổn giá, các điều chỉnh thuế phí cùng cơ chế điều hành năng động, thị trường xăng dầu trong nước đã duy trì được sự cân bằng giữa việc bảo vệ người tiêu dùng, ổn định kinh tế vĩ mô và tránh gánh nặng ngân sách dài hạn. Đặc biệt, cơ chế tạm ứng ngân sách với cam kết hoàn trả trong 12 tháng thể hiện tính kỷ luật tài khóa trong bối cảnh khẩn cấp, góp phần giữ vững đồng thuận chính sách.

Giá bán xăng ngày 3.4 tại các nước trong khu vực cho thấy rõ mức độ hợp lý của giá trong nước. Giá xăng tại Singapore là 70.328 đồng/lít, Thái Lan 35.468 đồng/lít, Campuchia 35.849 đồng/lít, Lào 50.112 đồng/lít, Trung Quốc 34.827 đồng/lít, còn tại Việt Nam là 26.976 đồng/lít. Giá dầu cũng cho thấy tương quan: Singapore 86.985 đồng/lít, Thái Lan 38.525 đồng/lít, Campuchia 49.293 đồng/lít, Lào 61.632 đồng/lít, Trung Quốc 31.733 đồng/lít, và tại Việt Nam là 44.788 đồng/lít.

Dựa trên các số liệu này, có thể thấy rằng giá xăng dầu tại Việt Nam vẫn ở mức trung bình, thấp hơn nhiều nước có chung đường biên giới, mặc dù giá dầu diesel lại cao hơn so với Trung Quốc và Thái Lan.

Chiến lược bình ổn giá xăng dầu đa tầng, linh hoạt của Việt Nam đã thể hiện rõ vai trò trong việc ứng phó kịp thời với biến động của thị trường thế giới, đồng thời đảm bảo lợi ích lâu dài của nền kinh tế quốc gia và người tiêu dùng.