VIỆT NAM VƯƠN TRONG BẢNG XẾP HẠNG ĐẠI HỌC TOÀN CẦU VƯỢT MẶC MUỐI CƠN KỸ NĂNG CHUYÊN SÂU

Tổ chức giáo dục Quacquarelli Symonds (QS) của Anh vừa công bố bảng xếp hạng các trường đại học toàn cầu theo nhóm ngành năm 2026, trong đó Việt Nam lần đầu có tới 13 trường góp mặt, đánh dấu bước tiến đáng kể trong lĩnh vực giáo dục đại học của quốc gia. Nhiều trường đã vượt xa mức kỳ vọng, thậm chí còn đứng ngang hàng các trường danh tiếng thế giới như MIT hay Princeton.

Trong số các đại diện Việt Nam, mới có đến 5 trường lần đầu được nhận diện rõ trong bảng xếp hạng gồm Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Trường đại học Ngoại thương, Trường đại học Công nghệ TP.HCM, Trường đại học Công nghiệp TP.HCM và Đại học Anh quốc Việt Nam. Những trường còn lại như Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP.HCM, Bách khoa Hà Nội, Cần Thơ, Duy Tân, Kinh tế TP.HCM, và Tôn Đức Thắng vẫn giữ vững vị trí truyền thống của mình qua các năm.

Các bảng xếp hạng của QS phân theo nhóm ngành, gồm các danh mục tổng hợp và chi tiết hơn 50 ngành riêng biệt. Thống kê cho thấy, có tới 4 trong 5 nhóm ngành có sự góp mặt của các đại diện Việt Nam, lần đầu tiên đạt thành tích này. Đáng chú ý, lần đầu tiên Việt Nam có các trường xếp hạng trong nhóm ngành nghệ thuật và nhân văn, với Văn Lang đứng trong nhóm 260 và Đại học Quốc gia TP.HCM trong khoảng 501-550. Số lượng trường đại học Việt Nam nằm trong các bảng tổng hợp ngành cũng tăng lên, đạt con số 7.

Trong lĩnh vực kỹ thuật và công nghệ, Đại học Duy Tân (VNU-HCM) vươn lên vị trí 346 thế giới, từ đó giữ vững vị trí dẫn đầu tại Việt Nam, chấm dứt chuỗi giảm điểm kéo dài trong ba năm qua. Các trường khác như Đại học quốc gia TP.HCM, Bách khoa Hà Nội, và HUTECH cũng góp mặt, trong đó HUTECH lần đầu tiên xuất hiện trong bảng xếp hạng toàn cầu. Trong nhóm ngành khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội lần đầu được xếp hạng, nằm trong nhóm 451-500. Trong đó, Đại học TP.HCM giữ vị trí cao nhất của Việt Nam, trong khoảng 401-450.

Trong ngành khoa học xã hội và quản lý, số lượng trường Việt Nam xếp hạng tăng đáng kể, lên đến năm đại diện. Đại học Quốc gia TP.HCM đứng thứ 341 và Đại học Quốc gia Hà Nội xếp thứ 353, đều ở nhóm 501-550 năm ngoái nay đều nâng hạng đáng kể. Các trường mới gồm Văn Lang, Duy Tân và Đại học Kinh tế TP.HCM cũng góp mặt trong các nhóm xếp hạng này.

Dù vậy, ngành khoa học sự sống và ngành y dược của Việt Nam vẫn chưa có trường nào được xếp hạng trong bảng xếp hạng toàn cầu năm nay.

Hầu hết các ngành đều có sự tăng trưởng rõ rệt về thứ hạng, cụ thể như ngành quản trị dịch vụ hiếu khách, giải trí của Đại học Duy Tân đã vươn lên vị trí 41 trong Top 100 toàn cầu, cao hơn nhiều đại học danh tiếng như Thanh Hoa của Trung Quốc hay các trường hàng đầu ở Australia, Canada. Ngành nghệ thuật và thiết kế của Văn Lang cũng leo từ nhóm 101-150 lên hạng 69, vượt qua các trường danh tiếng như Đại học Tokyo, Columbia hay Princeton.

Trong tổng thể, số lần các trường Việt Nam có mặt trong bảng xếp hạng cũng tăng thêm 16, đạt tổng cộng 84 lần, phản ánh rõ nét sự phát triển và mở rộng của hệ thống giáo dục đại học trong khu vực.

Phương pháp xếp hạng của QS dựa trên năm tiêu chí chính: danh tiếng học thuật, danh tiếng trong tuyển dụng, số lượt trích dẫn nghiên cứu, chỉ số H (đo lường năng suất và ảnh hưởng của nhà nghiên cứu) và chỉ số mạng lưới hợp tác quốc tế. Ông Ben Sowter, phó chủ tịch cao cấp của QS, nhận định rằng bối cảnh cạnh tranh trong giáo dục đại học toàn cầu ngày càng gay gắt, các hệ thống giáo dục châu Á, Trung Đông và Nam Mỹ nổi lên mạnh mẽ bên cạnh các quốc gia truyền thống như Mỹ, Anh.

Nước Mỹ vẫn dẫn đầu về số lượng trường xếp hạng, với hơn 3.600 lượt trong bảng và 37 ngành đứng vị trí đầu. Anh quốc xếp thứ hai, với gần 2.000 lượt và 15 ngành đạt top đầu. Trong khu vực Đông Nam Á, Singapore nổi bật với 42 lượt vào top 10, thể hiện một hệ thống giáo dục ngày càng phát triển mạnh mẽ.

Chương trình xếp hạng của QS, bắt đầu từ năm 2004, là một trong ba bảng xếp hạng đại học uy tín nhất thế giới và có ảnh hưởng lớn, bên cạnh Times Higher Education và Shanghai Ranking. Các tiêu chí xếp hạng được điều chỉnh phù hợp theo đặc thù ngành, nhằm phản ánh đúng năng lực và tầm ảnh hưởng của các trường trên toàn cầu.