Ngày 29.3, đoàn công tác do Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương dẫn đầu đã trực tiếp có mặt tại TP.HCM để kiểm tra công tác phòng chống dịch bệnh tay chân miệng đang có dấu hiệu gia tăng đáng báo động

GÁNH NẶNG SÁT THỦ TRỞ LẠI: TÁC NHÂN GÂY BỆNH TAY CHÂN MIỆNG NẶNG ĐẦU TÁC

Trong chuyến kiểm tra thực tế tại Bệnh viện Nhi đồng 2, Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương đã trực tiếp thăm hỏi bé Nguyễn Quốc Khôi (5 tuổi, Lâm Đồng), đang điều trị trong tình trạng thể nặng. Gia đình bé chia sẻ, bé sốt cao, giật mình khi ngủ và chuyển biến xấu nhanh chóng, khiến họ phải chuyển bé từ địa phương lên TP.HCM để cứu chữa.

Trong báo cáo gửi Thứ trưởng, bác sĩ Lê Hồng Nga, Phó giám đốc Trung tâm kiểm soát bệnh tật TP.HCM, cho biết số ca mắc tay chân miệng tại thành phố đang tăng mạnh. Trong 12 tuần đầu năm 2026, các bệnh viện tiếp nhận hơn 10.886 ca, trong đó có gần 2.000 ca nhập viện, với hơn 200 ca nặng ở độ 2B trở lên.

Đặc biệt, hơn 50% số ca nặng là bệnh nhi ngoại tỉnh đến TP.HCM điều trị, cho thấy áp lực về y tế của thành phố đang gia tăng, phải đảm nhiệm công tác cứu chữa cho cả khu vực phía Nam.

TP.HCM đã ghi nhận 332 ổ dịch, trong đó có 181 ổ trong các trường học và 151 ổ tại cộng đồng. Vi rút EV71 – tác nhân chính gây bệnh nặng – bắt đầu xuất hiện trở lại từ tháng 11.2025, đến nay chiếm khoảng 24% số mẫu xét nghiệm trong năm 2026, cảnh báo nguy cơ dịch bệnh bùng phát mạnh.

Trong các số ca bệnh nặng, bệnh viện Nhi đồng 2 đã điều trị 330 ca trong 3 tháng đầu năm, trong đó có 52 trẻ cần theo dõi sát vì nguy cơ chuyển nặng. Một số trường hợp đã phải thở máy, lọc máu liên tục, và một trẻ để lại di chứng thần kinh.

Bác sĩ Nguyễn Đình Qui nhấn mạnh, vi rút EV71 có khả năng gây biến chứng nặng về thần kinh, tim mạch và hô hấp, diễn biến nhanh chỉ trong 24 giờ nếu không phát hiện sớm và can thiệp kịp thời. Phụ huynh cần đặc biệt chú ý đến các dấu hiệu cảnh báo như sốt cao kéo dài, giật mình, run tay chân hoặc có biểu hiện bất thường về thần kinh. Khi phát hiện trẻ sốt kéo dài 2-3 ngày, cần đưa ngay đi khám để tránh nhầm lẫn với các bệnh nhiễm trùng khác như sốt xuất huyết, sởi hoặc viêm não.

Tại các bệnh viện Nhi đồng khác như Nhi đồng 1 hay Nhi đồng thành phố, số ca mắc tiếp tục tăng, nhiều trẻ nhập viện trong tình trạng rất nặng, thậm chí phải can thiệp kỹ thuật cao như ECMO để duy trì sự sống.

Chuyên gia cảnh báo, vi rút EV71 có khả năng gây ra các biến chứng nặng về thần kinh, tim mạch và tuần hoàn, do đó, việc phòng ngừa và phát hiện sớm là vô cùng quan trọng. Các cơ sở y tế cũng đang kích hoạt các phương án ứng phó khẩn cấp nhằm đảm bảo mở rộng quy mô điều trị khi số ca tăng cao.

Trong bối cảnh dịch bệnh tay chân miệng gia tăng, tỉnh TP.HCM mong đợi việc triển khai vắc-xin phòng bệnh có thể trở thành một biện pháp kiểm soát hiệu quả trong thời gian tới.

Ông PGS-TS Nguyễn Vũ Thượng, Phó viện trưởng Viện Pasteur TP.HCM, cho biết đã ghi nhận 8 ca tử vong do bệnh tay chân miệng, trong đó có 4 ca tại TP.HCM và mỗi tỉnh, thành còn lại ghi nhận 1 ca. Ông dự báo dịch còn có khả năng gia tăng, đặc biệt là các ca nặng, gây áp lực lớn cho các bệnh viện tuyến cuối.

Điểm đáng chú ý là nhóm trẻ dưới 36 tháng tuổi – khoảng 80% các ca bệnh nặng – tập trung chủ yếu trong các lớp mầm non, nơi trẻ có tiếp xúc chặt chẽ, dễ lây lan nhanh chóng. Các cơ sở mầm non cần siết chặt việc phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường ở trẻ, chủ động xử lý ngay từ các dấu hiệu nghi ngờ, không để dịch bệnh lan rộng.

Phát biểu chỉ đạo, Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương nhấn mạnh ngành y tế phải chủ động tăng cường giám sát, phát hiện sớm ca bệnh, ổ dịch để kịp thời xử lý. Trong bối cảnh nhiều dịch bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết, sởi, não mô cầu cùng diễn biến phức tạp, nguy cơ “dịch chồng dịch” càng trở nên rõ ràng hơn.

Bộ Y tế thống kê, trong gần 3 tháng đầu năm 2026, cả nước đã ghi nhận hơn 25.000 ca tay chân miệng, tăng gấp 5 lần so với cùng kỳ năm trước. Bệnh lưu hành quanh năm, nhưng thường có đỉnh điểm vào tháng 3 đến tháng 5 và tháng 9 đến tháng 10, chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ nhỏ, trong đó có trẻ trong độ tuổi nhà trẻ, mẫu giáo.

Thứ trưởng yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát, phát hiện sớm các ca bệnh và ổ dịch, xử lý kịp thời để ngăn chặn lây lan. Đồng thời, Bộ đề nghị rà soát các quy trình tiếp nhận, phân tuyến, chuyển tuyến, nhất là các ca nặng có thể tiến triển nhanh, tránh chậm trễ trong chẩn đoán điều trị. Các bệnh viện tuyến trên cần tăng cường hội chẩn, hỗ trợ kỹ thuật từ xa cho tuyến dưới, và siết chặt quản lý phòng chống lây nhiễm tại các cơ sở y tế.