BỆNH GOUT NGÀY CÀNG TRẺ HƠN, NGUY CƠ VÀO CÁC KHỚP ĐỂU ĐỘC TỪ LỨA TUỔI 30

Anh T.V.H, 42 tuổi, chủ một doanh nghiệp nhỏ tại TP HCM, đã phải nhập viện sau khi xuất hiện cơn đau dữ dội khớp ngón chân cái, sưng tấy khiến anh đi lại vô cùng khó khăn. Qua thăm khám, các bác sĩ chẩn đoán anh H. mắc bệnh gout nặng và cần điều trị lâu dài để tránh những biến chứng nguy hiểm.

Những biểu hiện ban đầu của bệnh gout thường bị xem nhẹ, dễ chủ quan

Anh H. chia sẻ thường xuyên tiếp khách và tiêu thụ nhiều bia rượu, nghĩ rằng chỉ đơn thuần do say bia. Tuy nhiên, những cơn đau tái phát ngày càng dữ dội, lan sang các khớp cổ chân, gối khiến anh mất tự tin trong các cuộc gặp gỡ đối tác, thậm chí phải nằm viện điều trị, ảnh hưởng nghiêm trọng đến công việc và cuộc sống. Không chỉ vậy, việc đi lại khó khăn còn gây stress, cáu gắt và giảm sút chất lượng cuộc sống.

Một trường hợp khác là anh T.N.T 28 tuổi, sống ở Đồng Nai, bị thừa cân và thường xuyên ăn hải sản, uống bia cùng bạn bè. Ban đầu, anh tự mua thuốc giảm đau, corticoid dùng khi cảm thấy sưng đau. Thật tiếc là sau gần một năm, bệnh của anh ngày càng nặng hơn và phải nhập viện điều trị.

Chuyên gia cảnh báo về sự trẻ hóa của bệnh gout

Theo PGS-TS-BS Cao Thanh Ngọc, Trưởng Khoa Nội cơ xương khớp Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, bệnh gout thường bắt đầu bằng cơn viêm khớp cấp, sưng nóng đỏ đau dữ dội, thường xuất hiện đột ngột vào ban đêm. Các khớp bị ảnh hưởng chủ yếu là bàn ngón chân cái nhưng cũng có thể ở mắt cá chân, gối, cổ tay hoặc khuỷu. Các cơn đau kéo dài vài ngày rồi tự khỏi, làm bệnh nhân dễ bỏ qua, không điều trị kịp thời.

Nếu không được kiểm soát, bệnh chuyển sang giai đoạn gout mãn tính, gây hình thành các hạt tophi lắng đọng tinh thể urat, khớp biến dạng, giảm chức năng vận động và nặng hơn nữa là các biến chứng liên quan đến thận như sỏi thận, suy thận mạn.

Bệnh gout phát sinh do tăng axit uric máu kéo dài, do cơ thể sản xuất Purin quá nhiều hoặc thải trừ qua thận kém. Tình trạng này ngày càng phổ biến và có xu hướng trẻ hóa tại Việt Nam, liên quan đến chế độ ăn uống giàu thịt đỏ, hải sản, nội tạng, rượu bia, lối sống ít vận động, thừa cân, căng thẳng, các bệnh lý nền như cao huyết áp, tiểu đường, bệnh thận, hoặc dùng thuốc lợi tiểu lâu dài. Di truyền cũng đóng vai trò quan trọng trong nguy cơ mắc bệnh.

Triệu chứng và hậu quả của gout không còn là vấn đề của người già

PGS Ngọc nhấn mạnh rằng, không chỉ người cao tuổi mà cả người trẻ cũng có thể mắc gout, đặc biệt là nhóm từ 30 đến 40 tuổi, nếu có các yếu tố nguy cơ như thừa cân, tiêu thụ nhiều rượu bia, hải sản. Thói quen sinh hoạt tiệc tùng, căng thẳng kéo dài đã kích hoạt bệnh gout ở độ tuổi trẻ, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe, công việc và các mối quan hệ xã hội.

Tại các nước đang phát triển, tỷ lệ mắc gout gia tăng rõ rệt. Một nghiên cứu tại Trung Quốc cho thấy bệnh xuất hiện nhiều ở nhóm tuổi 30-39, đặc biệt đối với những người có tiền sử gia đình mắc bệnh hoặc thừa cân. Tại Việt Nam, theo số liệu năm 2023, tỷ lệ tăng axit uric trong máu ở người trưởng thành là 34,5%, trong đó 5,2% mắc gout. Trong các trường hợp tăng axit uric, gần 83% người mắc gout có mức độ tăng cao nhưng không phải tất cả những ai có axit uric cao đều bị gout.

Các chuyên gia khuyến cáo, bệnh nhân cần tuân thủ điều trị nghiêm ngặt và thay đổi lối sống

Theo PGS-TS-BS Cao Thanh Ngọc, việc điều trị gout phải kết hợp giữa dùng thuốc hạ axit uric đúng chỉ định và thay đổi chế độ sinh hoạt, ăn uống hợp lý. Người bệnh không nên tự ý mua thuốc giảm đau hay corticoid vì dễ gây tác dụng phụ như loét dạ dày, suy thận hoặc nhiễm trùng. Thay vào đó, cần duy trì khám định kỳ để kiểm tra nồng độ axit uric, chức năng thận, gan, tim mạch và điều chỉnh thuốc phù hợp.

Thay đổi lối sống là cách phòng ngừa hiệu quả

Chế độ ăn lành mạnh, hạn chế thực phẩm chứa nhiều purine như thịt đỏ, hải sản, nội tạng, nước hầm xương đặc; giảm uống rượu bia và đồ uống có đường fructose; tăng cường rau xanh, trái cây tươi, sữa ít béo và ngũ cốc nguyên hạt. Các chuyên gia khuyên uống đủ 2-3 lít nước mỗi ngày để giúp thải trừ axit uric qua thận.

Thói quen sinh hoạt cũng cần được điều chỉnh: duy trì cân nặng hợp lý, giảm cân từ từ nếu thừa cân, tập thể dục đều đặn như đi bộ, bơi, yoga để cải thiện chuyển hóa và giảm nguy cơ gout. Tránh ngồi lâu, vận động nhẹ nhàng trong giờ làm việc văn phòng; đảm bảo ngủ đủ giấc, hạn chế căng thẳng kéo dài, tránh các buổi tiệc tùng quá độ.

Ngoài ra, việc khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm đặc biệt quan trọng, nhằm kiểm tra nồng độ axit uric, kiểm soát các yếu tố nguy cơ như thừa cân, tiền sử gia đình hoặc các bệnh lý mãn tính, giúp phát hiện sớm và có biện pháp phòng ngừa kịp thời.

Người có yếu tố nguy cơ di truyền hoặc mắc các bệnh nền cần đặc biệt chú ý để tránh những biến chứng nặng nề của gout.