CẢNH BÁO NGHIÊM NGẮT: TỘI PHẠM CÔNG NGHỆ CAO ĐANG TÁC ĐỘNG VỚI THỦ ĐOẠN NGÀY CÀNG TINH VI VÀ XẢO QUÝT

Đại tá Trần Hồng Minh, Phó giám đốc Công an TP.HCM, nhấn mạnh rằng tội phạm công nghệ cao ngày càng hoạt động tinh vi và xảo quyệt. Trong đó, nhóm đối tượng học sinh, sinh viên, với sự năng động, khát khao kết nối, chính là mục tiêu tấn công chủ yếu của các hacker và lừa đảo mạng. Những cạm bẫy về lừa đảo tài chính, chiếm đoạt thông tin cá nhân hay các hành vi tiêu cực khác đang đe dọa trực tiếp đến an toàn và sự trong sáng của cộng đồng học đường hàng ngày.

KỊCH BẢN CÁC VỤ “BẮT CÓC ONLINE” GÂY RỐI LOẠN

Trong khuôn khổ tọa đàm “Bắt cóc online – Sự thật đằng sau màn hình”, diễn ra trong lễ khởi động chương trình “Tour 360 – Học đường an toàn trong kỷ nguyên số”, đại úy Huỳnh Đỗ Tấn Thịnh, Bí thư Đoàn Thanh niên Phòng Cảnh sát hình sự TP.HCM, đã cảnh báo về thực trạng đáng báo động. Theo thống kê của Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an, có hơn 200 loại tội phạm mạng, trong đó chủ yếu gồm mạo danh, lừa đảo tình cảm, tìm kiếm việc làm và phát tán mã độc.

Đặc biệt, tân sinh viên là đối tượng dễ trở thành nạn nhân của các vụ bắt cóc online. Đến thời điểm này, TP.HCM đã ghi nhận 28 vụ bắt cóc qua mạng, trong đó hơn 10 vụ đã được giải cứu thành công. Đại úy Thịnh giải thích, các nhóm lừa đảo thao túng tâm lý bằng cách giả danh công an, gọi video call hù dọa liên quan đến các vụ án rồi yêu cầu nạn nhân tự đưa mình đến khách sạn, “tự nhốt” tại đó, đồng thời liên hệ phụ huynh để đe dọa và bắt ép chuyển tiền mặt.

Sinh viên ngày nay dễ bị thao túng tâm lý hơn bởi họ thường sợ ảnh hưởng đến việc học và gia đình, thiếu cảnh giác trước các mối đe dọa mạng. Khi bị lừa, các em dễ làm theo yêu cầu của kẻ xấu mà không nhận thức rõ tình huống thật hay giả.

TƯƠNG TÁC VÀ HƯỚNG DẪN PHÒNG CHỐNG AN TOÀN

Trong phần đặt câu hỏi giả định về tình huống khẩn cấp: “Bạn đang ở trọ, mẹ gọi khóc, nói rằng em của bạn bị trói và yêu cầu 100 triệu trong 15 phút”, đại úy Thịnh hướng dẫn cách xử lý đúng đắn nhất. Thay vì hoảng loạn, cần giữ bình tĩnh, phân tích tình hình, kiểm tra thời gian xảy ra sự việc, xác nhận tình trạng của em mình qua các phương pháp như gọi video call hoặc liên hệ trực tiếp. Trong lúc đó, mẹ nên câu giờ bằng cách nói rằng đang cố xoay sở và thu thập các chứng cứ âm thanh, hình ảnh, số điện thoại, tài khoản ngân hàng liên quan để báo cơ quan công an.

3 KHÔNG VÀ 3 CÓ ĐỂ BẢO VỆ CHÍNH MÌNH TRƯỚC MẠNG

Đại úy Thịnh khuyên mọi người nên có “bộ nhận diện” riêng của gia đình như mật mã, dấu hiệu đặc biệt để nhận biết các cuộc gọi giả mạo, chẳng hạn như hỏi mật mã hoặc nhận dạng đặc trưng như vết sẹo, nốt ruồi trên cơ thể. Đồng thời, trong quá trình sử dụng mạng xã hội, cần tuân thủ “3 không, 3 có”: không vội tin, không vội làm theo, không tiết lộ thông tin, đồng thời có kiểm tra, cảnh giác và bảo mật.

Đặc biệt, anh cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi, ví dụ như việc mời chào mạo danh thuê tài khoản ngân hàng để lừa đảo, hoặc người thân bị lừa chuyển tiền qua các ứng dụng Nguyễn trộm quyền kiểm soát điện thoại hay lừa lấy mã OTP. Những hành vi này không những khiến người dùng mất tiền mà còn phạm pháp, có thể bị truy tố hình sự.

Các biện pháp phòng tránh hiệu quả bao gồm không bấm vào link lạ, không cung cấp mã OTP cho bất kỳ ai, chỉ tải ứng dụng từ nguồn chính thức, hạn chế sử dụng wifi công cộng khi đăng nhập vào các dịch vụ nhạy cảm. Ngoài ra, cần luôn ghi nhớ quy tắc “3 không, 3 có”: không vội tin, không vội làm, không tiết lộ; có kiểm tra, có cảnh giác, có bảo mật.

LÀM GÌ ĐỂ XÂY DỰNG LÁ CHẮN VỮNG CHẮC?

Đại úy Thịnh nhấn mạnh rằng chúng ta cần nâng cao ý thức phòng ngừa, chậm lại để kiểm chứng mọi thông tin trước khi hành động. Phần lớn các vụ lừa đảo bắt nguồn từ việc thiếu cảnh giác hoặc bị kích thích tâm lý. Việc xây dựng “lá chắn số” vững chắc chính là trách nhiệm của toàn xã hội, đặc biệt là gia đình, nhà trường và các tổ chức chính trị xã hội.

Chương trình “Tour 360 – Học đường an toàn trong kỷ nguyên số” nhằm mục tiêu trang bị kiến thức, kỹ năng phòng vệ trong môi trường số cho các em học sinh, sinh viên. Độc lập, sáng tạo, tuyên truyền tích cực chính là những vũ khí giúp các em tránh xa các cạm bẫy của tội phạm công nghệ cao. Chương trình sẽ triển khai nhiều hoạt động đa dạng như tọa đàm, hội thảo, trình diễn infographic, minigame và đối thoại trực tiếp với chuyên gia, tạo điều kiện để các em học hỏi và tự bảo vệ mình trong thế giới số ngày càng phức tạp.