TẦNG OZONE CỦA TRÁI ĐẤT GHÉT THÚ VỚI Ô NHIỄM VÀ BÙNG NỔ CHỨA KHÍ HÓA HỌC

Nhân dịp kỷ niệm Ngày quốc tế Bảo vệ tầng Ozone và 40 năm Công ước Vienna, Tổ chức Khí tượng Thế giới đã công bố Bản tin Ozone 2024 mang đến hy vọng mới về hành tinh của chúng ta. Thật bất ngờ khi lỗ thủng tầng ozone ở Nam Cực trong năm nay nhỏ hơn so với những năm gần đây, báo hiệu một quá trình phục hồi tích cực của lớp màng bảo vệ này.

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres nhấn mạnh: Việc tầng ozone đang hồi phục cho thấy khi các quốc gia lắng nghe cảnh báo của khoa học, thành công là điều hoàn toàn khả thi.

Theo WMO, một phần sự giảm thiểu lỗ thủng ozone là do các biến động khí quyển tự nhiên gây ra, nhưng xu hướng tích cực dài hạn phản ánh hiệu quả của các chính sách quốc tế. Đặc biệt, Nghị định thư Montreal ký năm 1987, sau Công ước Vienna 1975, đã đặt ra mục tiêu loại bỏ dần các chất gây suy giảm tầng ozone, chủ yếu trong các thiết bị tủ lạnh, điều hòa, bình xịt khí.

Có thể thấy rõ rằng trái đất đang tiến gần hơn tới việc khôi phục lớp ozone, với dự báo sẽ hoàn toàn phục hồi trong vài thập kỷ tới. Thật vui mừng khi báo cáo mới nhất của WMO cho biết mức thâm hụt ozone tối đa vào ngày 29/9 năm ngoái là 46,1 triệu tấn, thấp hơn trung bình giai đoạn 1990-2020. Sự chậm lại của lỗ thủng trong tháng 9 và việc phục hồi nhanh sau đỉnh thâm hụt là minh chứng rõ ràng cho quá trình bắt đầu phục hồi của tầng ozone ở Nam Cực.

Nhờ các thoả thuận quốc tế này, hơn 99% các chất gây suy giảm ozone đã bị loại bỏ khỏi hoạt động sản xuất và tiêu thụ, giúp tầng ozone tiến gần về trạng thái như những năm 1980 vào giữa thế kỷ. Sự phục hồi này không chỉ giúp giảm nguy cơ ung thư da, đục thủy tinh thể và thiệt hại hệ sinh thái do tia cực tím gây ra, mà còn là thành quả của một nỗ lực hợp tác toàn cầu hiếm có.

WMO cùng Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc liên tục đánh giá và dự báo về tình hình phục hồi của tầng ozone. Năm 2022, các chuyên gia chỉ ra rằng nếu duy trì các chính sách hiện tại, tầng ozone sẽ trở lại mức năm 1980 trước khi xuất hiện lỗ thủng lớn. Dự kiến, tầng ozone ở Nam Cực sẽ phục hồi vào khoảng năm 2066, trong khi Bắc Cực và các khu vực còn lại của thế giới sẽ sớm hơn, vào năm 2045 và 2040.