Liên tiếp cảnh báo nóng về các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến tinh vi

Vừa qua, liên tiếp các cơ quan chức năng và truyền thông liên tục đưa ra cảnh báo về sự gia tăng của các phương thức lừa đảo trực tuyến ngày càng phức tạp và tinh vi, gây thiệt hại lớn cho người dân. Từ các cuộc gọi giả mạo công an đến các chiêu trò giả mạo ngân hàng, các tội phạm mạng luôn tìm cách móc nối, thao túng tâm lý nhằm chiếm đoạt tài sản một cách dễ dàng.

Trong sáng 16.9, chị A.D, ngụ tại Biên Hòa, Đồng Nai, đã nhận cuộc gọi từ số 0912483669, tự xưng là công an và yêu cầu hợp tác điều tra liên quan đến một vụ lừa đảo từ thiện. Chị đã nhanh chóng tắt máy sau khi nhận ra dấu hiệu mạo danh, tuy nhiên số điện thoại này đã bị nhiều người phản ánh suốt hơn một năm qua là một trong những số dùng để lừa đảo qua mạo danh lực lượng chức năng mà chưa bị ngăn chặn triệt để.

Các cơ quan chức năng đã nhiều lần triển khai các biện pháp mạnh nhằm ngăn chặn hành vi lừa đảo qua mạng, như định danh số điện thoại cá nhân, xác thực sinh trắc học khi chuyển tiền qua ngân hàng, truy quét các doanh nghiệp “ma”, đồng thời siết chặt hoạt động mua bán dữ liệu cá nhân để mở tài khoản. Tuy nhiên, tình trạng này vẫn chưa được kiểm soát, thậm chí còn biến tướng với các thủ đoạn tinh vi hơn.

Gần đây nhất, Công an tỉnh Cao Bằng đã khởi tố 39 bị can trong một đường dây sử dụng mạng máy tính, phương tiện điện tử để chiếm đoạt tài sản xuyên quốc gia. Đường dây này giả danh lực lượng công an, yêu cầu nạn nhân cài đặt ứng dụng VNeID giả chứa mã độc để điều khiển điện thoại rồi rút tiền trong tài khoản của họ, gây thiệt hại lên đến hơn 160 tỷ đồng từ 400 nạn nhân.

Theo các điều tra ban đầu, bọn tội phạm sử dụng các tấm hình nhận diện khuôn mặt, thậm chí các video quay mặt chủ tài khoản để vượt qua các bước xác thực sinh trắc học. Những thủ đoạn này được các nhóm hacker và các tổ chức tội phạm liên tiếp nâng cấp nhằm phá vỡ các lớp bảo vệ, khiến việc phát hiện và ngăn chặn càng thêm phần khó khăn. Các tài khoản dùng để lừa đảo thường là do các đối tượng mua bán, cho thuê trên thị trường chợ đen, trong đó chủ tài khoản chủ yếu là người cao tuổi, người lao động thu nhập thấp, học sinh, sinh viên. Họ bị thuê mở và cung cấp thông tin, thậm chí quay video khuôn mặt để các nhóm tội phạm dùng cho hoạt động phạm pháp.

Với thủ đoạn thao túng tâm lý, các đối tượng còn dùng các chiêu trò mạo danh tổng đài ngân hàng, tổ chức tín dụng hoặc lực lượng chức năng để gửi tin nhắn, email giả mạo kèm theo các liên kết độc hại, nhằm lừa người dùng cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP hay cài đặt phần mềm chứa mã độc. Các đường link này có thể dẫn tới các trang web giả mạo, đánh cắp dữ liệu hoặc cài phần mềm gián điệp vào thiết bị của người dùng. Đồng thời, các tội phạm còn giả mạo tổng đài ngân hàng hoặc công an gọi điện để đe dọa, yêu cầu cung cấp thông tin hoặc chuyển tiền để “an toàn”, khiến nhiều người rơi vào bẫy.

Chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu cảnh báo rằng, dù các biện pháp xác thực sinh trắc học đã được triển khai, các đối tượng tội phạm vẫn có thể sử dụng các thủ thuật như “qua mặt” bằng các ảnh tĩnh hoặc video giả mạo để vượt qua các lớp kiểm tra này. Việc các nhóm tội phạm liên tục mua bán, thuê mượn tài khoản ngân hàng, cùng với tình trạng thiếu ý thức phòng tránh của người dùng, đã tạo điều kiện cho các hoạt động phạm pháp này trỗi dậy và ngày càng nguy hiểm hơn.

Bộ Công an vừa phát đi lời cảnh báo về các chiêu trò lừa đảo giả mạo nội dung liên quan đến ngân hàng, CIC hay tổ chức tín dụng. Phần lớn các hình thức này đều tập trung vào việc gửi tin nhắn hoặc email mạo danh, kèm theo các liên kết độc hại để hướng dẫn người dùng cung cấp thông tin cá nhân hoặc tải các phần mềm chứa mã độc. Ngoài ra, các tội phạm còn giả danh lực lượng công an, yêu cầu xác minh tài khoản, thực hiện “bắt cóc online” hoặc các hình thức đe dọa tâm lý khác để lôi kéo nạn nhân.

Chúng ta cần nâng cao cảnh giác, tuyệt đối không tải app lạ, không bấm vào các liên kết khả nghi, không cung cấp mã OTP, hình ảnh giấy tờ hoặc thông tin cá nhân cho người lạ hoặc qua các hình thức không rõ nguồn gốc. Các tổ chức tín dụng cũng đang liên tục cập nhật để phát hiện các lỗ hổng, nâng cao hệ thống an ninh, nhằm hạn chế tối đa các thủ đoạn lừa đảo đang ngày càng tinh vi hơn.