Giữ GÌ Được GÌ Mất Trong Mái Trường? Nguyên Nhân Và Giải Pháp Để Bảo Vệ Giá Trị Tôn Trọng Người Thầy

Hình ảnh học sinh xé tóc, dúi đầu cô giáo, rồi các học sinh khác trong lớp vẫn thản nhiên ngồi nhìn đã khiến dư luận bàng hoàng và đặt câu hỏi về sự xuống cấp của những chuẩn mực trong giáo dục hiện nay. Liệu tôn nghiêm trong nhà trường còn tồn tại hay đã mai một đến mức không còn nhận ra?

Nhiều ý kiến từ các giáo viên, chuyên gia, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng cộng đồng đã cùng nhau phân tích nguyên nhân và đề xuất giải pháp để giữ gìn giá trị tôn sư trong môi trường giáo dục của chúng ta. Báo Thanh Niên xin trân trọng giới thiệu góc nhìn của Nhà giáo dục Nguyễn Thúy Uyên Phương về vấn đề này.

Một vụ việc gây chấn động gần đây tại Hà Nội, học sinh lớp 7 đánh cô giáo, kéo rèm che lại, thể hiện rõ sự mất kiểm soát và những căn nguyên sâu xa trong xã hội và nhà trường. Nguyễn Thúy Uyên Phương cho biết:

Trước hết, bạo lực đang trở thành ngôn ngữ phổ biến trong xã hội, đặc biệt trên mạng xã hội. Ở đó, ai cũng có thể trở thành nạn nhân của sự nhục mạ, bêu rếu bằng những lời lẽ cay độc. Thanh thiếu niên ngày nay dành phần lớn thời gian trên mạng, nơi bầu không khí độc hại này âm thầm nuôi dưỡng những hành vi tiêu cực, thúc đẩy sự giải quyết xung đột bằng bạo lực.

Tiếp theo, sự xem nhẹ vai trò của giáo dục đạo đức và nhân văn là nguyên nhân quan trọng. Trong các trường học, các môn học về đạo đức, nghệ thuật, văn chương thường bị xem nhẹ so với thành tích và điểm số. Theo nhà giáo, để giáo dục nhân cách, cần phải nuôi dưỡng tâm hồn học sinh qua những trải nghiệm nghệ thuật, cái đẹp và những “khoảng lặng” để tự quan sát chính mình. Khi thiếu đi những dưỡng chất này, tâm hồn trẻ dễ bị khô cằn, dễ phản ứng bằng thái độ bạo lực.

Thứ ba, vai trò của người lớn trong việc hình thành nhân cách trẻ em còn nhiều hạn chế. Nhiều phụ huynh dành hết thời gian cho công việc và bỏ mặc con cái, đồng thời đòi hỏi thầy cô phải “dằm giữ” nhân cách của trẻ mà không thực hiện trách nhiệm kiểm soát, giáo dục tại nhà. Trong khi đó, các giáo viên lại gặp nhiều hạn chế do áp lực từ phụ huynh và xã hội, dẫn đến thái độ thụ động trong việc xử lý các hành vi sai trái của học sinh.

Năm 2023, vụ việc học sinh nhốt cô giáo, văng tục và ném dép ở Tuyên Quang lại một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về vấn đề bạo lực trong nhà trường và đạo đức của học sinh.

Thứ tư, việc Bộ Giáo dục ban hành Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT với nội dung giảm các hình thức kỷ luật nặng nề, chỉ còn lại viết kiểm điểm là một chủ trương tích cực. Tuy nhiên, cách thực hiện hiện nay quá vội vàng và thiếu cân nhắc về các công cụ hỗ trợ khác như quản lý hành vi, đào tạo giáo viên, hay các chương trình tâm lý cho học sinh. Điều này khiến cho nhiều nhà trường rơi vào tình trạng thiếu phương pháp xử lý phù hợp, giáo viên cảm thấy bất lực và sự giáo dục tích cực chỉ còn là khẩu hiệu.

Từ góc nhìn của các chuyên gia, cô Nguyễn Thị Hoa, giáo viên Trường THCS Trần Phú, nhấn mạnh: “Khen thưởng và kỷ luật đều nhằm mục tiêu giáo dục toàn diện, giúp học sinh trưởng thành về nhân cách và kỹ năng sống. Trường học không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn nuôi dưỡng tâm hồn. Thay vì dùng kỷ luật nặng nề, việc nhắc nhở, phê bình và tạo điều kiện sửa sai trong môi trường hỗ trợ mới thực sự nhân văn.”

Cũng đồng tình, cô Phạm Thị Nhiên, giáo viên Tiểu học Nguyễn Văn Cừ, chia sẻ: “Với các em nhỏ, những sai lầm là điều khó tránh khỏi, và việc áp dụng hình phạt nặng có thể để lại tổn thương lâu dài. Thay vào đó, việc nhắc nhở, yêu cầu xin lỗi giúp các em nhận ra lỗi sai, đồng thời cảm nhận được sự bao dung, tin tưởng từ giáo viên, góp phần hình thành nhân cách tích cực.”

Việc giữ gìn và phát huy các giá trị tôn sư, tạo môi trường giáo dục thân thiện, nhân văn là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Các giải pháp cần phối hợp tinh thần kỷ luật xây dựng và các hoạt động giáo dục nhân văn, tạo điều kiện để các em phát triển toàn diện, nhất là qua những chính sách mới của ngành giáo dục, nhằm thực sự đặt lợi ích của học sinh lên hàng đầu.