Quy định mới về bảo hiểm thất nghiệp từ ngày 1/1/2026 sẽ mở ra nhiều quyền lợi và mở rộng đối tượng tham gia, đem lại sự thay đổi lớn cho người lao động và doanh nghiệp.

QUY ĐỊNH MỚI VỀ BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP TỪ 1/1/2026

Chính phủ Việt Nam đã ban hành Luật Việc làm số 74/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, nhằm thúc đẩy chính sách hỗ trợ tạo việc làm, quản lý thị trường lao động, phát triển kỹ năng nghề và cung cấp các dịch vụ liên quan đến việc làm. Luật này cũng quy định rõ ràng các chế độ về bảo hiểm thất nghiệp và quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.

MỞ RỘNG ĐỐI TƯỢNG BẮT BUỘC THAM GIA BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP

Theo khoản 1 Điều 31 luật mới, các đối tượng bắt buộc tham gia bảo hiểm thất nghiệp đã được mở rộng gồm người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn; hợp đồng xác định thời hạn từ 1 tháng trở lên (trước đây là 3 tháng); người làm việc không trọn thời gian có lương từ mức tối thiểu trở lên; cùng các chức danh quản lý như quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, thành viên HĐQT, Tổng giám đốc, Giám đốc, người đại diện phần vốn và thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên hợp tác xã, liên hiệp HTX.

ĐIỀU CHỈNH CÁC CHẾ ĐỘ BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP

Các chế độ về bảo hiểm thất nghiệp theo luật mới bao gồm tư vấn, giới thiệu việc làm, hỗ trợ đào tạo nâng cao kỹ năng nghề, trợ cấp thất nghiệp và hỗ trợ doanh nghiệp đào tạo, bồi dưỡng nhằm duy trì việc làm cho người lao động. Ngoài ra, chính phủ còn có cơ chế linh hoạt trong các tình huống khủng hoảng như thiên tai, dịch bệnh, suy thoái kinh tế, giúp giảm mức đóng hoặc hỗ trợ bằng các hình thức khác.

THỜI GIAN ĐÓNG BẢO HIỂM VÀ ĐIỀU KIỆN HƯỞNG TRỢ CẤP

Thời gian đóng bảo hiểm để đủ điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp được quy định rõ ràng, tổng thời gian đóng bắt đầu tính từ khi người lao động bắt đầu đóng đến khi chấm dứt hợp đồng hoặc làm việc, và sẽ được bảo lưu trong các trường hợp cần thiết. Ngoài ra, quy định mới cho phép tính lại thời gian đóng sau khi người lao động nghỉ việc, trừ các trường hợp bảo lưu theo quy định.

Căn cứ đóng bảo hiểm dựa trên mức lương tháng, trong đó tiền lương làm căn cứ đóng được quy định rõ ràng đối với những người thực hiện chế độ tiền lương do nhà nước hoặc do doanh nghiệp quyết định. Mức tiền lương tối đa để đóng bảo hiểm là 20 lần mức lương tối thiểu vùng.

MỨC HƯỞNG TRỢ CẤP THẤT NGHIỆP TỐI ĐA VÀ ĐIỀU KIỆN HƯỞNG

Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp bằng 60% tiền lương trung bình 6 tháng gần nhất, tối đa không quá 5 lần mức lương tối thiểu vùng. Thời gian hưởng tối đa là 12 tháng, dựa trên thời gian đóng bảo hiểm, từ đủ 12 tháng đến dưới 36 tháng sẽ hưởng trợ cấp 3 tháng, sau đó mỗi 12 tháng đóng thêm được cộng thêm một tháng trợ cấp.

Điều kiện để hưởng trợ cấp đã được điều chỉnh, yêu cầu người lao động phải đã đóng đủ 12 tháng BHTN trong 24 tháng trước khi nghỉ việc, hoặc đủ thời gian phù hợp với hợp đồng ngắn hạn từ 1 đến 12 tháng. Người tham gia cũng cần nộp hồ sơ đúng hạn và không thuộc các trường hợp bị loại trừ.

NGƯỜI LAO ĐỘNG VÀ DOANH NGHIỆP CÓ NHIỀU QUYỀN LỢI MỚI

Người lao động có thể nhận trợ cấp sớm hơn, chỉ sau 11 ngày làm việc kể từ ngày nộp hồ sơ hợp lệ, thay vì chờ đến ngày thứ 16 như trước. Họ cũng có quyền chuyển nơi hưởng trợ cấp nếu chuyển chỗ ở, mà không bị gián đoạn quá trình chi trả nếu thủ tục thực hiện đúng quy định.

Ngoài ra, luật mới còn bổ sung quyền bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm khi người lao động thực hiện nghĩa vụ quân sự, học tập dài hạn, bị tạm giam, hoặc ra nước ngoài cư trú. Trường hợp doanh nghiệp không đóng đủ BHTN cho người lao động sẽ phải tự chi trả quyền lợi hoặc bồi hoàn theo quy định.

HỖ TRỢ ĐÀO TẠO NGHỀ CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG BỊ MẤT VIỆC

Người lao động đã chấm dứt hợp đồng trong vòng 12 tháng, có đủ điều kiện đóng BHTN từ 09 tháng trở lên trong 36 tháng gần nhất, sẽ được hỗ trợ học phí, tiền ăn và các khoản trợ cấp đào tạo tối đa 6 tháng, dù có nhận trợ cấp thất nghiệp hay không.

VỚI NHỮNG THAY ĐỔI NỔI BẬT, luật mới mở ra nhiều cơ hội và quyền lợi hơn cho người lao động, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc thực hiện các chế độ an sinh xã hội. Chính sách này hứa hẹn góp phần thúc đẩy thị trường lao động ngày càng phát triển và minh bạch hơn trong thời gian tới.