BỘ TÀI CHÁN TRẢ LỜI VỀ KIẾN NGHỊ XÂY DỰNG GIÁ ĐIỆN CHO TOÀN DÂN
Bộ Tài chính mới đây đã phản hồi về các kiến nghị liên quan đến ngành điện và thuế giá trị gia tăng. Theo Bộ, thuế suất thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với hàng hóa, dịch vụ chịu thuế được quy định rõ trong luật Thuế giá trị gia tăng, thuộc thẩm quyền của Quốc hội theo quy định tại khoản 4 điều 70 Hiến pháp năm 2013. Cụ thể, luật này quy định 3 mức thuế suất gồm 0%, 5% và 10%, không có quy định miễn hoặc giảm thuế VAT.
Các mức thuế suất áp dụng như sau: 0% dành cho hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu; 5% cho hàng hóa, dịch vụ thiết yếu cho đời sống và đầu vào phục vụ sản xuất nông nghiệp; 10% áp dụng cho các hàng hóa, dịch vụ thông thường khác. Do đó, mặt hàng điện thuộc đối tượng chịu thuế suất 10%, và việc nghiên cứu bỏ thuế VAT đối với điện không phù hợp với quy định hiện hành.
Về kiến nghị xây dựng cơ chế một giá điện và loại bỏ tính độc quyền trong ngành điện, Bộ Tài chính đã hỏi ý kiến Bộ Công thương. Bộ này giải thích rằng, điện năng là hàng hóa đặc thù, có đặc điểm sản xuất và tiêu dùng diễn ra đồng thời. Việc lưu trữ điện năng rất tốn kém và đắt đỏ. Trong nhiều năm, Việt Nam áp dụng cơ chế giá bán điện theo từng bậc nhằm khuyến khích tiết kiệm điện, đồng thời giúp định giá phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của từng thời kỳ.
Nguyên tắc huy động các nhà máy điện theo thứ tự giá rẻ trước, đắt sau nhằm mục tiêu sử dụng điện hiệu quả. Thực tiễn các nước phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc đều áp dụng hình thức giá điện theo các bậc thang, trong đó giá bậc sau cao hơn. Việc này vừa đơn giản trong thực thi vừa thúc đẩy người tiêu dùng tiết kiệm năng lượng.
Bộ Công thương nhấn mạnh rằng, tại luật Điện lực, giá bán lẻ điện được quy định phù hợp với từng nhóm khách hàng, dựa trên tình hình kinh tế xã hội và đặc điểm thị trường. Các mức giá này còn chia theo từng khung giờ, có giá cao vào giờ cao điểm, thấp vào giờ thấp điểm nhằm khuyến khích sử dụng điện hợp lý. Đối với khách hàng sinh hoạt, giá điện theo bậc thang vẫn được áp dụng để thúc đẩy tiết kiệm.
Các quy định hiện hành của luật Điện lực và luật Thuế nhằm hướng tới việc tối ưu hóa việc sử dụng năng lượng và nguồn thu ngân sách phù hợp, đồng thời giữ vững nguyên tắc công bằng trong thị trường điện và thuế VAT.