LỪA ĐẢO TRÊN MẠNG – NGHỀ NGHIỆP DỦA DẨY vÀ NGUỒN GÂY THIỆT HẠI KHÔNG NGỪNG TĂNG

Anh A.H, chủ một doanh nghiệp tại P.Minh Phụng, TP.HCM, vừa nhận được thư mời từ “Thuế cơ sở 11 TP.HCM” về việc cập nhật kê khai thông tin nhằm hưởng chính sách giảm thuế giá trị gia tăng. Tuy nhiên, qua khám phá kỹ lưỡng, anh nhận ra nhiều điểm bất thường như tên cục thuế đã thay đổi và chữ ký trong thư không còn phù hợp, dẫn đến việc anh khuyên người nhà đến trực tiếp trụ sở thuế để xác minh. Kết quả rõ ràng khẳng định đây là thư mạo danh.

Gần đây, các cơ quan công an đã ghi nhận nhiều vụ lừa đảo qua hình thức trúng thưởng vé cào trực tuyến. Một nạn nhân kể lại từng tham gia chơi vé cào online và nhận được thông báo trúng thưởng với giải thưởng lớn. Đối tượng yêu cầu chuyển khoản 6,8 triệu đồng phí để nhận vé, rồi lần lượt yêu cầu thêm 16 triệu, 20 triệu đồng vì lý do “nhầm hồ sơ” và “xử lý sự cố”. Khi nạn nhân nghi ngờ và kiểm tra, tất cả các tài khoản liên lạc đều đã bị chặn, họ nhận ra mình đã bị lừa.

Tình hình lừa đảo trực tuyến ngày càng phức tạp và gây thiệt hại lớn về tài chính, lên đến hàng nghìn tỉ đồng. Theo cơ quan công an, các đối tượng thường lập trang web, fanpage giả mạo các chương trình khuyến mãi dùng hình ảnh các thương hiệu lớn, lợi dụng niềm tin của người dùng để dụ dỗ họ chuyển tiền nhiều lần qua các lý do như phí hoàn vé, nhầm hồ sơ hay các mục đích nhẹ dạ khác. Người dân được khuyến cáo không tin vào các chương trình trúng thưởng, vé cào may mắn trên mạng xã hội hay tin nhắn lạ, tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân hay tài khoản ngân hàng cho người không rõ nguồn gốc và không chuyển tiền trước khi xác minh rõ.

Dữ liệu từ dự án Chongluadao.vn cho thấy các hình thức lừa đảo mua hàng online đứng tốp đầu các loại hình phạm pháp hiện nay. Các chiêu trò phổ biến gồm bán hàng giả, kém chất lượng, các chương trình khuyến mãi ảo, yêu cầu chuyển khoản trước mà không giao hàng, hoặc mạo danh các sàn thương mại điện tử để đánh cắp thông tin khách hàng. Chị N.H, sống tại P.Vĩnh Hội, đã từng đặt mua hàng qua trang giả mạo sau khi thấy video của một KOL nổi tiếng kêu gọi bán hàng Nhật nhằm giải cứu hàng tồn kho bị ngập lụt do bão Bualoi. Tuy nhiên, khi phát hiện đây là trang giả và được chính người nổi tiếng cảnh báo, chị đã từ chối mua hàng thành công.

CHIẾN DỊCH TOÀN DÂN CHỐNG LỪA ĐẢO ĐƯỢC PHÁT ĐỘNG MẠNH MẼ

Vào chiều 22.10, Trung tâm truyền hình VN tại TP.HCM (VTV9) khởi xướng chiến dịch truyền thông “Toàn dân chống lừa đảo” nhằm nâng cao ý thức cộng đồng, củng cố niềm tin số và xây dựng hàng rào bảo vệ an toàn cho người dân trong bối cảnh tội phạm mạng ngày càng tinh vi. Trong 8 tháng đầu năm 2025, cơ quan công an ghi nhận hơn 1.500 vụ lừa đảo qua mạng, tăng trưởng 65% so với cùng kỳ năm trước, gây thiệt hại trên 1.660 tỉ đồng. Các thủ đoạn phức tạp như deepfake, lừa đảo bằng tiền điện tử, chiếm đoạt OTP, giả danh cơ quan công an hoặc ngân hàng đã trở thành phổ biến.

Phó tổng thư ký Hiệp hội An ninh mạng quốc gia Vũ Duy Hiền nhấn mạnh: công nghệ ngày càng phát triển, tội phạm mạng không còn chủ yếu là các hacker độc lập mà đã hình thành các tổ chức, nhóm kết hợp tinh vi hơn. Các nạn nhân không chỉ là người già thiếu hiểu biết, mà ngay cả những người trẻ, đã quen dùng công nghệ, cũng dễ bị lừa qua các thao túng tâm lý. Ông cảnh báo rằng, ngoài các biện pháp pháp lý và điều tra, thì mỗi cá nhân cần tự trang bị kiến thức để tự bảo vệ mình. “Bạn tỉnh táo là hiệp sĩ mũ trắng của chính mình,” ông nói.

Chiến dịch “Toàn dân chống lừa đảo” do VTV9 phối hợp với Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, các cơ quan công an và chính quyền các tỉnh TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh, Khánh Hòa, Lâm Đồng. Đây là sự hợp tác chưa từng có, thể hiện quyết tâm bảo vệ cộng đồng khỏi các hình thức lừa đảo tinh vi ngày càng gia tăng. Ông Từ Lương, Giám đốc VTV9, chia sẻ: “Bất kỳ ai trong chúng ta cũng có thể trở thành nạn nhân của tội phạm công nghệ cao. Mất niềm tin vào môi trường số là mất tất cả, đó là lý do chúng tôi khởi xướng chiến dịch này để biến nhận thức thành hành động, xây dựng lá chắn cộng đồng vững chắc hơn.”

Chúng ta đều có thể trở thành mục tiêu của thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao, và hậu quả không chỉ là tài chính mà còn là niềm tin vào xã hội số. Chính vì vậy, việc nâng cao ý thức, trang bị kiến thức phòng vệ chính là nền tảng cho một cộng đồng số an toàn, tin cậy hơn.