Chung cư khó chồng chất sổ hồng: Cuộc chiến vướng mắc kéo dài hàng chục năm

Dù mới bắt đầu sự kiện vào lúc 8 giờ sáng, nhưng từ trước đó đã có hàng trăm khách mời, phần lớn là đại diện ban quản trị và cư dân sinh sống tại các chung cư trên địa bàn TP.HCM, đã có mặt tại hội trường. Không khí căng thẳng nhanh chóng lan tỏa từ bàn lễ tân khi nhiều người tranh nhau đăng ký đặt câu hỏi, phát biểu ý kiến.

Phần đối thoại diễn ra trong không gian chật kín, ban tổ chức phải kê thêm ghế phụ để đáp ứng nhu cầu của người tham dự, cho thấy mức độ quan tâm lớn đối với các vấn đề tồn đọng tại các chung cư gồm tranh chấp về quỹ bảo trì, diện tích chung riêng, hay các vấn đề liên quan đến hóa đơn dịch vụ.

Trong số các câu hỏi nóng bỏng, đại diện chung cư Silver Star (xã Nhà Bè) đã đặt ra loạt câu hỏi về việc thu, chi tiền nước, như đồng hồ con do ai quản lý, ai xuất hóa đơn, nguồn kinh phí lắp đặt đồng hồ cho phù hợp là từ quỹ bảo trì hay phí cư dân. Đồng thời, hệ thống xử lý nước thải đã hết phép hoạt động, nay xin phép lại bị từ chối vì không có thẩm quyền, còn chủ đầu tư thì đã “cao chạy xa bay”.

Hệ lụy chung của nhiều chung cư là giấy phép xử lý nước thải hết hạn nhưng việc xin phép lại gặp khó khăn do ban quản trị không phải là chủ đầu tư, trong khi chủ đầu tư đã bàn giao dự án cho cư dân, không còn trách nhiệm pháp lý. Nhiều chung cư vì lý do này và sự thiếu phối hợp đã bị xử phạt hàng trăm triệu đồng.

Trong bối cảnh đó, ông Bùi Ngọc Giang – đại diện chung cư Phú Hưng Phát do Công ty cổ phần Nhà Mơ làm chủ đầu tư – phản ánh việc kéo dài thủ tục cấp sổ hồng suốt 10 năm do chủ đầu tư chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế, khiến cư dân gặp nhiều khó khăn. Hiện, cư dân muốn bán căn hộ cũng không thể do mã số thuế của chủ đầu tư bị “khóa”, không thể đóng thuế thu nhập cá nhân. Các thủ tục hành chính đều là cuộc chiến kéo dài, nhiều đơn kiến nghị gửi đến cơ quan chức năng nhưng vấn đề vẫn chưa được giải quyết.

NGHỀ LÀM BAN QUẢN TRỊ: LỐI ĐI KHÔNG GIẢI PHÁP

Ông Nguyễn Duy Thành, Tổng giám đốc Công ty Global Home, cho biết, theo luật, chính quyền địa phương là tuyến đầu trong việc tiếp nhận phản ánh, xử lý tranh chấp và giám sát hoạt động nhà chung cư. Tuy nhiên, phần lớn cán bộ chưa được đào tạo bài bản về pháp luật nhà ở nên khó xử lý các tình huống phát sinh.

Một vấn đề khác là ban quản trị thu phí quản lý vận hành theo hình thức thu hộ- chi hộ nhưng chưa có hướng dẫn rõ ràng từ cơ quan thuế về nghĩa vụ kê khai và nộp thuế VAT. Điều này khiến nhiều ban quản trị e ngại rủi ro pháp lý, ảnh hưởng trực tiếp đến việc thuê đơn vị vận hành chuyên nghiệp và đảm bảo chất lượng dịch vụ.

Ngoài ra, ban quản trị không phải là pháp nhân kinh doanh, song có phát sinh thu chi liên quan đến dịch vụ quản lý, vận hành. Thực tế này cùng với thiếu hướng dẫn rõ ràng khiến nhiều ban quản trị do dự trong việc thu phí hoặc ký hợp đồng dịch vụ, làm giảm hiệu quả vận hành chung cư.

Nguy hiểm hơn, nhiều người xem quản trị chung cư là nghề hái ra tiền. Một số thành viên hoặc trưởng ban quản trị làm việc tại nhiều chung cư cùng lúc, bằng cách mua căn hộ giá rẻ để dễ dàng trúng cử và lợi dụng vị trí điều hành để trục lợi. Ông Thành chia sẻ: “Tôi biết có người làm trong ban quản trị 3 chung cư. Họ chỉ cần bán hồ sơ mời thầu giá cao, mời nhiều công ty tham gia để trục lợi. Những người này rất khéo léo trong việc dẫn dắt cư dân, do đó công thức của họ là như vậy.”

TRẬN CHÁP CÁC CĂN HỘ DỄ NỔI BẬT VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐÁNG LO NGẠI

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, nhận định rõ ràng: Với hơn 18 triệu cư dân tại thành phố sau sáp nhập, nhu cầu nhà ở chung cư là tất yếu. Tuy nhiên, tranh chấp ngày càng nhiều, từ việc chậm cấp sổ hồng do chủ đầu tư chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính hay đem thế chấp ngân hàng, đến tranh chấp quỹ bảo trì.

Hiện quỹ bảo trì tại các chung cư có quy mô lớn lên tới hàng trăm tỷ đồng, thậm chí hơn 500 tỷ đồng tại các dự án lớn. Ông đề xuất cần quy định rõ ràng hơn về thành viên ban quản trị, bắt buộc họ phải là cư dân để tránh những kẻ xấu mượn danh hướng lợi.

Ông Trần Sỹ Nam, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM, cũng thừa nhận rằng hệ thống quản lý còn nhiều bất cập. Nhiều tranh chấp giữa cư dân, ban quản trị và chủ đầu tư vẫn xảy ra, công tác quản lý quỹ bảo trì và quỹ vận hành còn thiếu minh bạch, dẫn đến nhiều phản ánh tiêu cực.

Ông Nam nhấn mạnh: Người dân sống trong chung cư phải tích cực tham gia các cuộc họp, bầu chọn người có tâm, có kiến thức phù hợp vào ban quản trị để bảo vệ lợi ích chung. Các kiến nghị và giải pháp vẫn còn chậm được thực hiện, nhưng trách nhiệm của cư dân là phải góp phần duy trì trật tự và phát triển bền vững của cộng đồng chung cư.