NHỮNG CÂU CHUYỆN ĐẰNG SAU NHỮNG BỨC TRANH TUYỂN DỤNG HẤP DẪN TRÊN MẠNG, KẺ THÙ ĐANG NGHIẾN TRỞ THÀNH CON NỢ
Trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, các trang rao vặt như Chotot.com, hay dán tờ rơi quanh các khu trọ nghèo tại Huyện Hóc Môn và Quận Gò Vấp cũ (TP.HCM), nhiều tin tuyển dụng hấp dẫn liên tục xuất hiện. Những mô tả về công việc như “tạp vụ lương 8,5 triệu đồng/tháng có phụ cấp” chỉ là bề nổi của một hệ thống lừa đảo tinh vi nhằm câu kéo ứng viên vào vòng xoáy nợ nần và lừa đảo.
Khi liên hệ, phần lớn các ứng viên đều được hẹn đến một căn nhà 4 tầng nằm trong hẻm đường 59, P.An Hội Tây, Quận Gò Vấp. Từ đây, câu chuyện dần lộ rõ những mánh khoé lừa đảo, bắt đầu từ việc yêu cầu ứng viên phải bỏ ra một khoản tiền mua sản phẩm trị giá 270.000 đồng để “trải nghiệm” – một điều kiện buộc để xác nhận hợp đồng làm việc. Duyên, người phụ trách tuyển dụng tại đây, đon đả giới thiệu về công việc lau dọn, lương khởi điểm 8 triệu cùng phụ cấp 500.000 đồng, nhưng lại yêu cầu người đi tuyển phải mua bộ sản phẩm đó để “đặt cược” cho tương lai.
Tuy nhiên, hành trình vào đời của các ứng viên không hề dễ dàng. Tiếp xúc thực tế, PV Thanh Niên ghi nhận hàng loạt các bước thao túng từ phía nhóm tuyển dụng: bán hàng giả, vay tín dụng qua các nền tảng online, lập các thủ tục hợp lệ để biến người nghèo, khát khao đổi đời thành con nợ không lối thoát. Trong đó, điểm đáng ngạc nhiên là hàng chục người lớn tuổi, sau khi nộp tiền mua sản phẩm, đã bị hướng dẫn đăng tin tuyển tạp vụ và in tờ rơi dán quanh khu trọ, trở thành công cụ cho chính những kẻ lợi dụng.
Một trong những bước ngoặt của vụ việc là cảnh nhóm người móc nối để vay tín dụng hộ qua các nền tảng vay nhanh online. Uyên, một trong các đối tượng cầm đầu, đã đưa PV và nhiều người khác đến một quán cà phê, tiến hành thu thập giấy tờ, chụp hình, quét khuôn mặt rồi thao tác vay tiền qua điện thoại. Không phải toàn bộ số tiền vay được giao vào tay người vay, mà đều được chuyển trực tiếp vào tài khoản nhóm, sau đó nhóm này trích lại phần lớn để chia hoa hồng, giữ lại một số ít cho các ứng viên.
Cứ thế, từ các khoản vay nhỏ, người lao động bị nhóm lừa đảo ép phải vay tiếp để đóng các khoản tiền cho các “đơn hàng” trị giá 15,8 triệu đồng hoặc các khoản thu khác. Trong quá trình đó, các giấy tờ, hóa đơn đều bị giữ lại mà không rõ nguồn gốc, số lượng hàng hóa không rõ ràng, chỉ ghi chung chung “hàng gửi kho”. Những buổi đào tạo “kỹ năng” liên tục diễn ra, các nạn nhân dựa trên khẩu hiệu như “làm giàu phải liều”, “đầu tư nhiều, lợi nhuận nhiều” và đặc biệt là yêu cầu giữ bí mật về công việc để tránh bị phát hiện.
Trong một buổi gặp quản lý cao nhất, Ngọc, người được giới thiệu là phụ trách cấp cao của hệ thống này, đã yêu cầu ứng viên mua một đơn hàng trị giá lên tới hơn 15 triệu đồng để “cấp tài khoản nhân viên” và bắt đầu bán hàng. Thu nhập của các nạn nhân chủ yếu dựa trên hoa hồng, và nhóm người này còn hướng dẫn họ đăng tin tuyển dụng giả trên mạng xã hội, dán tờ rơi và tạo các tài khoản Facebook chuyển tải thông tin “tuyển tạp vụ” nhằm kéo thêm người vào mê cung này.
Các bước thao túng ngày càng tinh vi. Uyên, một trong các đối tượng cầm đầu, còn thúc ép các ứng viên phải hoàn tất các khoản nợ, vay mượn để giữ vị trí việc làm. Khi PV than thở về việc không có đủ tiền, Uyên đề xuất phương án cầm cố tài sản, rồi sau đó hướng dẫn họ đi vay tín dụng thông qua các mối quan hệ xã hội, thậm chí là hẹn gặp và cho vay trực tiếp. Các thủ tục vay tiền đều diễn ra rất nhanh, hồ sơ đều có dấu hiệu mập mờ, giấy tờ đều do nhóm này dàn dựng, nhằm trói buộc người lao động vào vòng nợ nần khổng lồ.
Sau khi người lao động ký các biên lai, phiếu xuất kho… nhóm này không những thu giữ toàn bộ giấy tờ mà còn tiếp tục dùng các chiêu thức đánh vào tâm lý, khiến họ tin rằng công việc này là cơ hội duy nhất để thoát nghèo. Trong các buổi đào tạo, nhóm tuyển dụng tiếp tục tuyên truyền các khẩu hiệu về làm giàu, trung thành và giữ bí mật công việc, nhằm duy trì sự kiểm soát.
Chưa dừng lại ở đó, các nạn nhân lớn tuổi còn bị hướng dẫn đăng tin tuyển dụng sai lệch trên mạng và dán tờ rơi để tuyển thêm người mới. Tệ hơn, các công cụ như SIM, tài khoản Facebook đều do nhóm này chuẩn bị sẵn để mồi chài nạn nhân kế tiếp, tạo thành một vòng tuần hoàn lừa đảo khép kín.
Chỉ sau gần hai tuần, PV đã chứng kiến toàn bộ quy trình, thao túng lòng tin, khai thác hoàn cảnh khó khăn của người lao động, biến ước mơ đổi đời thành một cơn ác mộng nợ nần. Các chứng cứ thu thập đã được chuyển đến cơ quan chức năng để xem xét xử lý theo pháp luật.
Gia đình bà N.T.B, một trong những nạn nhân, sau khi liên hệ đã gửi đơn tố cáo và lấy lại hàng hóa khỏi nơi lừa đảo. Cảnh sát cho biết, từ các phản ánh của người lao động, đã có nhiều dấu hiệu vi phạm pháp luật tại cơ sở này và đang tiếp tục điều tra làm rõ.