SIÊU TRĂNG LỚN NHẤT NĂM 2025: CƠ HỘI ĐEN CHO NHỮNG NGƯỜI YÊU THÍ NGHIỆM BẦU TRỜI
Vào tối ngày 5 tháng 11, người yêu thiên văn trên toàn thế giới sẽ chứng kiến hiện tượng siêu trăng hải ly – đợt trăng tròn lớn nhất, sáng nhất trong năm 2025. Theo Hội Thiên văn Hà Nội (HAS), trăng tròn này có kích thước lớn hơn bình thường tới 7% và độ sáng rực rỡ hơn khoảng 15%. Đặc biệt, mặt trăng sẽ đạt pha đầy đủ vào thời điểm cực đại khi ở gần trái đất nhất, mang lại một cảnh tượng tuyệt đẹp và rõ nét trên bầu trời.
Trong thời điểm này, mặt trăng sẽ ở vị trí cận địa, gần hơn khoảng 27.000 km so với trung bình, khiến nó trông lớn hơn tới 14% và sáng hơn khoảng 30% so với khi ở điểm viễn địa. Điều này giúp mặt trăng trông vô cùng rực rỡ, dễ quan sát bằng mắt thường, kể cả trong điều kiện có mây nhẹ.
Trăng tròn tối nay sẽ xuất hiện từ lúc mặt trời lặn cho đến sáng hôm sau, phủ kín bầu trời với ánh sáng chói lọi. Do mặt trăng phản chiếu trực tiếp ánh sáng của mặt trời đối diện, sự kiện này trở thành cơ hội lý tưởng để ngắm nhìn mặt trăng rực rỡ, dù ánh sáng quá mạnh đôi khi làm lu mờ các thiên thể khác như tinh vân hay thiên hà. Đây cũng là thời điểm các bộ lạc bản địa ở Mỹ gọi là trăng hải ly, vì người dân địa phương tận dụng thời điểm này để đặt bẫy hải ly săn bắt trước khi các đầm lầy và sông suối bị đóng băng.
SIÊU TRĂNG LÀ GÌ?
Các nhà nghiên cứu giải thích rằng siêu trăng xảy ra khi mặt trăng tròn đúng thời điểm ở điểm cận địa trong quỹ đạo của nó quanh trái đất. Khi đó, mặt trăng sẽ sáng hơn và trông lớn hơn bình thường dù sự khác biệt này rất nhỏ và khó nhận thấy bằng mắt thường. Thuật ngữ “siêu trăng” dùng để chỉ hiện tượng này, đồng thời áp dụng cho cả trăng tròn và trăng non khi mặt trăng ở điểm gần trái đất nhất trong quỹ đạo của nó.
Trong năm 2025, chúng ta sẽ chứng kiến ba đợt siêu trăng liên tiếp vào các tháng 10, 11 và 12. Tuy nhiên, vì trăng non không thể nhìn thấy từ trái đất, nên phần lớn người quan sát sẽ chú ý tới các đợt trăng tròn siêu lớn này. Một điểm đặc biệt là siêu trăng tháng 11/2016 đã gây chú ý lớn, khi là siêu trăng gần nhất trong vòng 69 năm, mặc dù đợt siêu trăng gần nhất sẽ xảy ra vào năm 2030.
Để xảy ra hiện tượng siêu trăng, hai yếu tố chính cần có: mặt trăng phải ở vị trí cận địa trong vòng 27 ngày của quỹ đạo và phải đạt pha tròn đầy, xảy ra sau mỗi khoảng 29,5 ngày kể từ khi mặt trăng mới sáng toàn vẹn do mặt trời chiếu sáng. Thực tế, vì quỹ đạo của mặt trăng thay đổi liên tục, nên siêu trăng hiếm khi xuất hiện đều đặn hàng tháng và chỉ vài lần trong năm.
Ngày hôm nay, cơ hội để chiêm ngưỡng siêu trăng lớn nhất năm sẽ đến gần hơn bao giờ hết, mang lại trải nghiệm đầy mê hoặc cho những người yêu thích bầu trời và thiên văn học.