QUY ĐỊNH MỚI VỀ GHẾ TRẺ EM TRONG XE Ô TÔ: CẦN CHUẨN BỊ GÌ TRƯỚC KHI NGƯỜI DÙNG PHẢI SỬ DỤNG?

Từ ngày 1.1.2026, theo quy định của luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, người lái xe khi chở trẻ em dưới 10 tuổi có chiều cao dưới 1,35 m trên ô tô bắt buộc phải sử dụng hoặc hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em.

Luật này định nghĩa thiết bị an toàn cho trẻ em là các thiết bị có khả năng đảm bảo an toàn cho trẻ khi ngồi hoặc nằm trên xe, giúp giảm nguy cơ chấn thương trong các tình huống va chạm hoặc giảm tốc đột ngột của xe. Điều này nhằm hạn chế sự di chuyển của cơ thể trẻ em để tránh các chấn thương không đáng có trong các sự cố giao thông.

Trong bối cảnh này, đại biểu Quốc hội Hà Sỹ Đồng, đoàn Quảng Trị, cho biết phần lớn các nước phát triển đều quy định rõ về việc trang bị thiết bị an toàn khi trẻ di chuyển bằng ô tô. Tuy nhiên, ông lưu ý, ở các quốc gia này tỷ lệ ô tô lưu hành rất cao, hầu như không còn xe máy phổ biến, còn Việt Nam vẫn duy trì tỷ lệ xe máy cao.

Đại biểu này nhấn mạnh, quy định quá cứng nhắc về việc bắt buộc trang bị ghế trẻ em cho các phương tiện vận tải như taxi và xe công nghệ có thể dẫn đến hậu quả không mong muốn. Nếu người dân sợ không đáp ứng được yêu cầu, họ có thể chuyển sang phương thức vận chuyển an toàn hơn như xe máy, trong đó nguy cơ tai nạn cho trẻ em lại cao hơn.

Ông dẫn chứng, tại Indonesia và Philippines, khi bắt buộc trang bị ghế trẻ em, tỷ lệ phụ huynh dùng xe máy để chở trẻ tăng từ 15 đến 30%. Điều này phản ánh rằng quy định quá cứng nhắc có thể vô hình trung khiến các gia đình chọn phương án ít an toàn hơn.

Hơn nữa, theo Quy chuẩn 123/2024 của Bộ Giao thông Vận tải, ghế trẻ em chia thành nhiều loại dựa trên cân nặng của trẻ, từ 4 đến 5 kích cỡ khác nhau. Điều này gây ra khó khăn về mặt vận hành đối với các phương tiện như taxi, nếu bắt buộc trang bị tất cả các loại ghế này thì chi phí và không gian dự phòng là không khả thi. Thêm vào đó, đối với khách du lịch hoặc những gia đình không có ô tô riêng, việc mang theo ghế trẻ em khi đi máy bay hoặc đi du lịch dài ngày cũng là một thách thức lớn.

Chủ trương này gây ra những bất cập rõ rệt trong thực tế vận hành, đặc biệt đối với các phương tiện như taxi, xe công nghệ – nơi việc trang bị và bảo quản ghế trẻ em không thể đáp ứng mọi tình huống. Vì vậy, đại biểu Hà Sỹ Đồng đề nghị cần xem xét loại trừ nghĩa vụ bắt buộc trang bị ghế trẻ em đối với taxi, xe công nghệ dựa trên thực tế và kinh nghiệm của nhiều quốc gia phát triển khác.

Trong các cuộc thảo luận, một vấn đề khác được đặt ra là việc đi ngược chiều khi đi bộ nhằm nâng cao an toàn. Đại biểu Nguyễn Văn Cảnh góp ý rằng, tại các khu vực ngõ nhỏ, nơi tầm nhìn hạn chế, việc sơn vạch nhường đường hoặc bổ sung biển báo báo hiệu giúp các phương tiện và người đi bộ tuân thủ đúng luật hơn. Ông còn đề xuất luật cần có quy định rõ về “vạch sơn thể hiện biển báo hiệu đường bộ” để làm căn cứ hợp pháp cho hoạt động này.

Ngoài ra, ông Cảnh nhấn mạnh, nhiều tuyến đường ở nông thôn thiếu vỉa hè, lề đường cho người đi bộ, khiến họ thường đi bộ dưới lòng đường, dễ bị xe tông gây thương tích hoặc tử vong. Để giảm thiểu rủi ro, ông đề xuất rằng, khi không có vỉa hè, người đi bộ nên đi ngược chiều dòng xe, sát mép trái đường, đi thành hàng một để có thể dễ dàng quan sát và phản ứng kịp thời khi có nguy cơ va chạm.

Các đề xuất này hướng tới việc nâng cao ý thức tự phòng vệ của người dân, đồng thời yêu cầu xây dựng các cơ sở hạ tầng phù hợp nhằm đảm bảo an toàn cho tất cả mọi người khi tham gia giao thông.