Chủ trương hiện đại hóa giáo dục: Thách thức và kỳ vọng cho tương lai

Ngay chiều ngày 17.11, tại phiên họp thứ 51 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các đại biểu đã bàn luận về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia nhằm hiện đại hóa và nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo cho giai đoạn 2026-2035. Đây là một bước đi chiến lược nhằm thúc đẩy sự phát triển toàn diện của ngành giáo dục, trong bối cảnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ về phương pháp và nội dung dạy học.

HƠN 90% HỌC SINH ĐẠT LOẠI GIỎI: THỰC CHẤT HAY CHỈ LÀ CON SỐ ẢO?

Bà Nguyễn Thanh Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, đã nêu bật vấn đề về mức độ chính xác của các số liệu đánh giá năng lực học sinh hiện nay. Bà đặt câu hỏi, liệu tỷ lệ hơn 90% học sinh đạt loại giỏi và hạnh kiểm tốt có phản ánh đúng thực chất hay chỉ là con số ảo, qua đó cảnh báo về việc cần có các chuẩn mực rõ ràng hơn trong đánh giá.

Bà Nguyễn Thanh Hải đề cập đến vụ việc học sinh hành hung cô giáo gần đây, cảnh báo rằng nguyên nhân có thể bắt nguồn từ cách nhận xét hạnh kiểm không chính xác trong học kỳ trước hoặc các năm học trước. Bà nhấn mạnh, cần xây dựng các tiêu chuẩn rõ ràng để phân loại học sinh chính xác, không để xảy ra tình trạng phóng đại thành tích.

Bà Hải chia sẻ về một chương trình truyền hình ghi lại hình ảnh một học sinh 12 tuổi có thể nấu bữa cơm đầy đủ, thu hút hàng triệu lượt xem. Bà nhấn mạnh rằng, xưa nay, nhiều trẻ em vẫn có thể phụ giúp gia đình, nhưng ngày nay, đó lại trở thành câu chuyện xã hội đáng chú ý. Do đó, bà mong muốn nguồn lực đầu tư lớn trong thời gian tới phải hướng tới việc đào tạo thế hệ học sinh vừa có kiến thức vừa biết yêu thương, kỹ năng sống, đúng nghĩa “con ngoan, trò giỏi”.

PHẢI CÓ CHUẨN MỰC, ĐÁNH GIÁ CHÍNH XÁC

Bà Nguyễn Thanh Hải kêu gọi xây dựng hệ thống tiêu chuẩn rõ ràng để đánh giá năng lực học sinh, tránh tình trạng số lượng tỷ lệ tốt đều là con số giả, gây hiểu lầm về chất lượng giáo dục. Chịu trách nhiệm về chất lượng của giáo dục không chỉ dựa vào thành tích, mà còn phải dựa vào phẩm chất đạo đức và các kỹ năng sống.

HỌC SINH CẦN ĐƯỢC ĐÀO TẠO VỪA HỒNG VỪA CHUYÊN

Chia sẻ về dạy kỹ năng sống, bà Hải nhấn mạnh, thế hệ ngày nay cần được đào tạo để vừa giỏi về kiến thức, vừa biết yêu thương, biết kỹ năng sống thực tiễn. Bà lấy ví dụ về sự khác biệt trong kỹ năng của các em nhỏ ngày nay so với trước kia, khi có những em chỉ mới 8-9 tuổi đã có thể phụ giúp nấu ăn. Bà mong muốn, cùng với nguồn lực lớn, cần tập trung đào tạo các em trở thành những người vừa có kiến thức vừa có kỹ năng xã hội.

PHÁT BIỂU CỦA PHÓ CHỦ TỊCH QUỐC HỘI VỀ KỸ NĂNG SỐNG VÀ THỂ CHẤT

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của phát triển toàn diện cho học sinh. Tuy nhiên, ông chỉ ra rằng thực tế vẫn tồn tại nhiều vấn đề về kỹ năng sống, đặc biệt là các kỹ năng sinh hoạt, vệ sinh và các kỹ năng phòng tránh tai nạn như đuối nước.

Ông chia sẻ, ngày xưa, các em phải tự làm vệ sinh, phân công trực nhật, còn giờ nhiều nơi thuê dịch vụ để làm việc này. Thậm chí, nhiều học sinh còn chưa làm được việc nhỏ như tắm hay giúp đỡ gia đình. Ông nhấn mạnh, kỹ năng sống là yếu tố quan trọng để trẻ không chỉ phát triển thể chất mà còn phòng tránh rủi ro.

Ông bày tỏ sự đồng tình với ý tưởng đào tạo học sinh biết chơi ít nhất một môn thể thao, một môn nghệ thuật, nhằm nâng cao kỹ năng và sức khỏe. Ông nhấn mạnh rằng, trong thời kỳ hòa bình, giáo dục không chỉ để truyền đạt kiến thức mà còn để hình thành phẩm chất và kỹ năng mềm, giúp các em trở thành những công dân toàn diện.

TỔNG NGUỒN LỰC ĐỂ THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH

Trong phần trình bày của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cho biết, dự kiến tổng nguồn lực huy động để thực hiện chương trình trong giai đoạn 2026-2035 sẽ hơn 580.000 tỷ đồng. Mục tiêu của chương trình là chuẩn hóa, hiện đại hóa toàn diện hệ thống giáo dục, mở rộng cơ hội học tập, đảm bảo công bằng trong tiếp cận giáo dục và thúc đẩy đào tạo nhân lực chất lượng cao, góp phần phát triển kinh tế bền vững của đất nước.