LÁ ĐỌT MỌT – CỐT CUA ẨM THỰC VÙNG RỪNG QUEN THÓI, GÌN GIỮ VỊ NGON “LẠ” GIÀNH TRÁI TIM KHÁCH KHÔNG NGỜ
Ở Tây Ninh và An Giang, từ lâu người dân đã quen thuộc với thứ lá kiêu kỳ gọi là lá đọt mọt trong bữa cơm hằng ngày. Loại lá dân dã này thường được dùng để ăn cùng cá bống, cá cơm, cá lòng tong hoặc kho tiêu, kho tộ. Trong đó, món cá lòng tong kho tộ với đọt mọt luôn gây ấn tượng mạnh nhất đối với thực khách.
Nhiều năm gần đây, lá đọt mọt bắt đầu trở thành đặc sản có sức hút đặc biệt. Vị chua nhẹ, hơi chát của lá khiến nhiều người tò mò và săn lùng để thưởng thức. Chính vì thế, không ít hộ dân ở Tây Ninh đã mạnh dạn trồng cây đọt mọt để cung ứng cho thị trường, bán cho các nhà hàng, quán ăn, mang lại nguồn thu nhập ổn định. Trên các chợ trực tuyến và cửa hàng đặc sản vùng miền, giá bán từng kilogram dao động từ 70.000 đến 90.000 đồng.
Cây đọt mọt thường mọc hoang ở các khu vực ven biển, ven rừng ngập mặn có thủy triều lên xuống, đặc biệt phổ biến tại các quốc gia như Ấn Độ, Thái Lan, Campuchia, Malaysia, Indonesia, Lào và Việt Nam. Tại Việt Nam, cây đọt mọt dễ tìm thấy ở các vùng rừng ngập mặn, đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là Tây Ninh – nơi nổi tiếng với các loại rau rừng.
Cây thân gỗ cao từ 15 đến 30 mét, thân có vỏ màu nâu đỏ thường dùng để chế tác đồ nội thất. Lá cây kép chẵn, hình lưỡi liềm, mỏng manh như lụa, phơn phớt vàng hay trắng, có khả năng chuyển màu qua các mùa.Hoa đọt mọt thường xuất hiện từ tháng 6 đến tháng 8, đổi từ trắng sang nâu, sau đó nở ra quả dài 2-3cm với lớp lông phủ xù xì, chứa từ 2 đến 3 hạt. Khi ăn, lá có vị chua, hơi chát, mềm mịn như nhung, mang lại cảm giác đặc biệt lạ lẫm.
Thành phần của lá đọt mọt còn được biết đến qua các công dụng chữa bệnh trong Đông Y. Người Ấn Độ thường đun sôi lá với sữa tươi, thêm mật ong để đắp lên chỗ bị thương hoặc bệnh ngoài da. Tinh dầu từ hạt cây cũng có tác dụng trị bệnh ngoài da, còn rễ cây được chế biến thành thuốc xổ giun. Ngoài ra, lá đọt mọt còn dùng làm rau sống trong các món lẩu mắm, bánh xèo hay cá kho, nhờ hương vị chua chua, chát chát làm tăng thêm sự hấp dẫn cho món ăn.
Tuy nhiên, khi sử dụng lá đọt mọt cần lưu ý vệ sinh sạch sẽ, không dùng quá liều để tránh các tác dụng phụ như khó tiêu. Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi ăn, đặc biệt với người có huyết áp thấp hoặc các bệnh nền khác.
Lá đọt mọt tuy đã từng bị quên lãng trong ký ức ẩm thực vùng rừng, nhưng nay đang dần trở lại với sự yêu thích của thực khách đam mê khám phá vị ngon lạ, góp phần gìn giữ nét đặc trưng của ẩm thực địa phương.