SẴN SÀNG CHO Cuộc Cách Mạng Trong Quản Lý Công Chức: Đổi Mới Vị Trí Việc Làm Và Xếp Ngạch
Bộ Nội vụ đã chính thức đề xuất một lộ trình dài hạn nhằm hoàn thiện danh mục vị trí việc làm và xếp ngạch công chức theo hướng chuẩn hóa, minh bạch và dựa trên năng lực thực chất của cán bộ, công chức. Với dự thảo nghị định mới, mục tiêu là hoàn tất toàn bộ quá trình này vào ngày 1.7.2027, tạo bước đột phá trong công tác quản lý nhân sự công vụ.
THỐNG NHẤT DANH MỤC VỊ TRÍ VIỆC LÀM TRÊN TOÀN QUỐC
Dự thảo đang trong giai đoạn lấy ý kiến đóng góp của các cơ quan liên quan, được xem là bước chuyển lớn nhằm hướng tới bộ máy hành chính tinh gọn hơn, minh bạch hơn. Đây còn là nỗ lực thúc đẩy việc đánh giá công chức dựa trên năng lực thực chất thay vì hình thức, đồng thời thống nhất cách tiếp cận từ trung ương xuống địa phương, hạn chế tình trạng xây dựng hệ thống riêng rẽ tại các địa phương và ngành ngành.
Chính phủ dự kiến ban hành khung danh mục vị trí việc làm chung cho toàn quốc, thay thế các hướng dẫn riêng lẻ theo từng bộ ngành trước đây. Danh mục này gồm 6 nhóm lớn, từ vị trí lãnh đạo, quản lý, chuyên môn nghiệp vụ, đến các vị trí chung, hỗ trợ, công chức thuộc địa phương và đặc khu. Kèm theo đó là các mẫu mô tả công việc và khung năng lực phù hợp với từng loại vị trí, từ chuyên gia cao cấp đến cán sự.
QUY ĐỊNH XẾP NGẠCH THEO VỊ TRÍ VIỆC LÀM
Một điểm mới nổi bật là cơ chế xếp ngạch công chức dựa trên vị trí việc làm, đi cùng tỷ lệ bố trí công chức phù hợp tại từng bộ ngành và địa phương.
Tại các bộ ngành, Bộ Nội vụ đề xuất, ngạch chuyên viên cao cấp tối đa 40% trong các vụ tham mưu chuyên sâu, 30% trong các vụ tổng hợp hoặc quản trị nội bộ, các cục không vượt quá 20%. Ở địa phương, người đứng đầu các sở, chánh văn phòng HĐND – UBND tỉnh sẽ được xếp ngạch chuyên viên cao cấp, không quá 50% số lượng cấp phó, còn các phòng chuyên môn chỉ tối đa 50% công chức ngạch chuyên viên chính và tương đương.
Chính sách này nhằm phân chia rõ ràng và công bằng hơn dựa trên năng lực và khối lượng công việc từng vị trí, hướng tới bộ máy hành chính hiệu quả hơn.
SÀNG LỌC CÔNG CHỨC THEO NĂNG LỰC VÀ NHIỆM VỤ
Dự thảo còn bổ sung nhiều tiêu chuẩn mới khi xác định vị trí việc làm, trong đó có yêu cầu về chuyển đổi số, hiện đại hóa công sở, nâng cao trang thiết bị làm việc và chiến lược phát triển nhân lực quốc gia.
Việc xây dựng vị trí việc làm ở địa phương còn phải tính đến các đặc điểm địa lý, quy mô dân số, tốc độ đô thị hóa, tình hình an ninh trật tự và điều kiện kinh tế xã hội. Đồng thời, dữ liệu về vị trí việc làm sẽ được kết nối, cập nhật và chia sẻ giữa các bộ ngành và địa phương nhằm thúc đẩy quản lý nhân sự theo phương thức hiện đại, hiệu quả.
Thời hạn để các bộ ngành, địa phương hoàn chỉnh danh mục vị trí việc làm theo quy định mới là trước ngày 31.12.2026. Sau đó, tới ngày 1.7.2027, toàn bộ công chức bố trí và xếp ngạch theo vị trí việc làm duyệt mới phải đi vào hoạt động.
Phần lớn các công chức dự kiến được bố trí vào vị trí mới nhưng chưa đủ điều kiện sẽ được bố trí tạm thời trong 12 tháng, đồng thời có các giải pháp điều chỉnh phù hợp nếu không đáp ứng yêu cầu. Điều này thể hiện rõ quyết tâm của chính phủ trong việc hướng tới một bộ máy hành chính không còn phụ thuộc vào biên chế suốt đời mà dựa trên năng lực và hiệu quả thực thi nhiệm vụ.