KHÔNG CHỈ LÀ CHÍNH SÁCH, ĐƯA RA NGƯỠNG CHỊU THUẾ MỚI CÒN LÀ CƠ HỘI PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CHO HỘ KINH DOANH NHỎ
BỘ TÀI CHÍNH ĐỀ XUẤT THAY ĐỔI CHÍNH SÁCH THUẾ
Bộ Tài chính vừa công bố kế hoạch đề xuất Chính phủ về phương án thu thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với các hộ kinh doanh (HKD). Theo đó, các hộ này sẽ không còn bị đánh thuế từ đồng doanh thu đầu tiên mà thay vào đó, sẽ được trừ một ngưỡng không chịu thuế nhất định trước khi tính thuế trên phần lợi nhuận. Các hộ có doanh thu trên 3 tỷ đồng mỗi năm sẽ phải nộp 15% trên lợi nhuận, trong khi những hộ có doanh thu dưới mức này mà không xác định được chi phí sẽ nộp thuế theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu như hiện nay.
Việc nâng mức ngưỡng doanh thu không chịu thuế lên tối thiểu 1 tỷ đồng/năm được kỳ vọng sẽ giúp các hộ kinh doanh có thêm nguồn vốn để tái đầu tư, phát triển mở rộng quy mô và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường. Thay đổi này cũng hướng tới thúc đẩy các hộ kinh doanh chuyển đổi sang hình thức doanh nghiệp và minh bạch hóa hoạt động kinh doanh.
Ý KIẾN CHUYÊN GIA VÀ ĐÁNH GIÁ
Luật sư Nguyễn Đức Nghĩa nhận xét việc Bộ Tài chính đã tiếp thu ý kiến và đề xuất phương án tính thuế trên lợi nhuận là hợp lý. Ông cho biết nhiều hộ ít khả năng có hóa đơn chứng từ đầy đủ sẽ chọn phương pháp khoán dựa trên doanh thu, đặc biệt khi không xác định được chi phí. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thắc mắc về mức ngưỡng doanh thu không chịu thuế là bao nhiêu, điều này sẽ ảnh hưởng lớn đến lựa chọn phương pháp nộp thuế của các hộ.
Luật sư Trần Xoa nhấn mạnh rằng việc xác định rõ ngưỡng không chịu thuế là yếu tố then chốt. Ông bày tỏ lo ngại về những hộ có doanh thu dưới ngưỡng này sẽ không còn động lực chuyển đổi sang hình thức minh bạch hơn, đồng thời cảnh báo về khả năng gia tăng “vùng xám” trong nền kinh tế nếu ngưỡng quá cao.
Các chuyên gia cũng đánh giá cao việc Bộ đề xuất tính thuế trên lợi nhuận thay vì doanh thu toàn bộ. Theo đó, một ngưỡng doanh thu 1 tỷ đồng/năm sẽ phù hợp để không gây quá tải cho ngân sách cũng như bảo vệ lợi ích của các hộ kinh doanh nhỏ.
TIỀM NĂNG VÀ KHÓ KHĂN CỦA HỘ KINH DOANH
Nhiều ý kiến cho rằng, việc nâng ngưỡng doanh thu và giảm thuế suất sẽ tạo điều kiện tốt hơn cho các hộ kinh doanh nhỏ phát triển, tái đầu tư và cạnh tranh. Tuy nhiên, cũng có những băn khoăn về khả năng kiểm soát của cơ quan thuế trong bối cảnh đa số hộ không có sổ sách kế toán, dẫn đến nguy cơ tồn tại các “vùng xám” trong hoạt động kinh doanh.
Chuyên gia Phạm Phú Ngọc Trai chia sẻ: Nếu bỏ thuế khoán từ năm 2026, cần có chính sách khuyến khích hộ chuyển đổi thành doanh nghiệp để đảm bảo tính minh bạch và công khai hoạt động. Đồng thời, chính sách cần hỗ trợ đào tạo, nâng cao năng lực kế toán, khuyến khích chuyển đổi số cho các hộ nhỏ để phù hợp với tiến trình chuyển đổi của nền kinh tế.
NGUỒN CẢI TIẾN TỪ KINH NGHIỆM QUỐC TẾ
Học hỏi từ nhiều quốc gia trong khu vực, các chính sách hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp như miễn, giảm thuế, thủ tục đăng ký đơn giản, hệ thống thuế điện tử tích hợp dữ liệu được nhiều nước áp dụng thành công. Trong đó, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc đã xác định rõ ngưỡng doanh thu và có các chính sách hỗ trợ chuyển đổi nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của nhóm hộ nhỏ.
Chuyên gia Nguyễn Hữu Thái An phân tích rằng, xu hướng mới là tạo điều kiện tối đa về thủ tục và thuế suất, đồng thời xây dựng lộ trình hợp lý giúp các hộ nhỏ phát triển lên mô hình doanh nghiệp lớn hơn, tránh tình trạng chồng chéo chính sách, tạo ra khả năng kiểm soát tốt hơn và công bằng trong quản lý thuế.
KẾT LUẬN
Việc đặt ra ngưỡng thuế phù hợp cho hộ kinh doanh không chỉ là vấn đề chính sách thuế mà còn là câu chuyện về sự phát triển và bền vững của nền kinh tế nhỏ. Các chuyên gia đồng thuận rằng, để đạt mục tiêu phát triển kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh của hộ kinh doanh, cần một chiến lược toàn diện, trong đó chính sách thuế đóng vai trò trung tâm, hướng đến hỗ trợ, khuyến khích và thúc đẩy chuyển đổi mô hình kinh doanh theo chiều hướng tích cực.