MƯA LỚN KÈM THEO BÃO VÀ HIỆN TƯỢNG KHÍ HẬU DỊ THƯỜNG Ở MIỀN TRUNG VÀ NAM BỘ

Trong những ngày qua, các tỉnh miền Trung và Nam bộ liên tục trải qua các đợt mưa lớn kéo dài gây ngập lụt nghiêm trọng. Nhiều nơi ghi nhận lượng mưa trong 24 giờ vượt ngưỡng 200-300mm, kèm theo đó là các hiện tượng lũ quét, sạt lở đất và sụt lún đất tại nhiều địa phương.

Tại TP.Đà Nẵng, chiều 3.12, một hố “tử thần” xuất hiện và nuốt chửng hai xe ô tô. Đến sáng 4.12, người dân tại các phường Tây Nha Trang, Bắc Nha Trang của Khánh Hòa đã phải chạy lụt lần thứ tư trong vòng 30 ngày qua. Mưa lớn còn gây sạt lở phía ta luy dương đèo Prenn – cửa ngõ chính vào Đà Lạt (Lâm Đồng), khiến giao thông bị chia cắt.

Nguyên nhân gây ra đợt mưa lớn này là do nhiễu động gió đông từ áp thấp nhiệt đới suy yếu khi gặp không khí lạnh từ phía bắc tràn về. Không chỉ ảnh hưởng đến miền Trung, nhiễu động gió đông còn gây mưa giông diện rộng ở các tỉnh miền Đông Nam bộ, tạo ra mưa to gây ngập úng cục bộ tại nhiều nơi. Trong đó, tại trung tâm TP.HCM, mưa giông phát triển mạnh vào sáng sớm và chiều tối những ngày qua, làm gián đoạn sinh hoạt của người dân. Giao thông tại các tỉnh miền Trung và Lâm Đồng cũng bị ảnh hưởng nặng nề, gây ra tình trạng gián đoạn và làm giá các loại rau, củ, quả tăng trở lại.

Thời tiết tại TP.HCM và các tỉnh miền Nam có dấu hiệu chuyển biến tích cực từ hôm nay (5.12), khi nhiễu động gió đông suy yếu dần, mây giảm, ngày nắng, ít nơi còn mưa cục bộ. Thời tiết oi bức, độ ẩm giảm, dễ dẫn tới nguy cơ cháy nổ cao. Trong khi đó, tại các tỉnh miền Trung, đợt mưa lớn vẫn có khả năng kéo dài đến hết ngày hôm nay.

Dự báo trong tuần tới, khu vực Trung và Nam bộ có thể đón đợt mưa lớn diện rộng do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới hình thành trên vùng biển phía đông miền Trung Philippines. Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, từ ngày 6 – 7.12, khả năng hình thành bão hoặc áp thấp nhiệt đới, cơn bão số 16 trong năm 2025, sẽ di chuyển vào Biển Đông. Điều này sẽ khiến lượng mưa gia tăng rõ rệt từ ngày 10.12 trở đi.

Trong tháng 12, dự kiến sẽ có từ 1 – 2 cơn bão hoặc áp thấp nhiệt đới đổ bộ hoặc ảnh hưởng đến khu vực Biển Đông, đặc biệt là các tỉnh miền Trung từ Quảng Trị đến Đà Nẵng, cùng các khu vực phía đông các tỉnh Quảng Ngãi, Đắk Lắk và Khánh Hòa. Lượng mưa dự kiến sẽ phổ biến từ 250 đến 450mm, có nơi trên 550mm, cao hơn trung bình nhiều năm từ 15 đến 40mm. Tại miền Nam, lượng mưa trung bình từ 40 đến 80mm.

Chuyên gia khí tượng Th.S Lê Thị Xuân Lan nhận định: “Thông thường, mùa mưa bão kết thúc vào tháng 11, tháng 12 chuyển sang mùa khô, nhưng hiện tượng mưa trái mùa xuất hiện do không khí lạnh cường độ mạnh tràn về gây nhiễu động gió đông từ biển vào đất liền.” Bà cũng lưu ý rằng, các thay đổi bất thường này có thể do biến đổi khí hậu toàn cầu gây ra, đặc biệt là liên quan đến hiện tượng La Nina đang diễn ra.

Trong năm 2025, Việt Nam ghi nhận số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động kỷ lục từ trước tới nay. Tính đến hết tháng 11, đã có 21 cơn bão, trong đó có 15 bão và 6 áp thấp nhiệt đới, vượt xa con số trung bình của nhiều năm. Ông Hoàng Đức Cường, phó Cục trưởng Cục Khí tượng thủy văn, cho biết: “Sau cơn bão số 16, khả năng xuất hiện thêm một cơn bão hoặc áp thấp nhiệt đới nữa trước khi mùa bão kết thúc trong năm nay.”

Trong khi đó, ảnh hưởng của không khí lạnh gia tăng, chiều 4.12, vùng Đông Bắc bộ và Bắc Trung bộ bắt đầu đón nhẹ các đợt mưa nhỏ, nhiệt độ giảm còn 15-18 độ C, vùng núi có thể xuống dưới 12 độ C. Dự kiến ngày 5.12, nhiệt độ tại Hà Nội dao động trong khoảng 15-18 độ C, có mưa nhỏ, trời rét. Những ngày tới, các tỉnh từ Quảng Trị đến Đà Nẵng, phía đông Quảng Ngãi đều ghi nhận mưa vừa đến to, cục bộ có nơi mưa rất to, hậu quả của đợt không khí lạnh tăng cường kết hợp nhiễu động trong đới gió đông trên cao.