GIẢI THƯỞNG VINFUTURE 2025 VINH DANH NHÀ KHOA HỌC ĐẤU TRANH CHỐNG UNG THƯ VỚI NHỮNG ĐỀ TÀI ĐA DẠNG VÀ ĐỘT PHÁ

Tối nay, ngày 5.12, tại Nhà hát Hồ Gươm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã long trọng trao giải thưởng chính của VinFuture 2025 cho bốn nhà khoa học xuất sắc, góp phần mở ra bước tiến lớn trong lĩnh vực y học và nông nghiệp. Đặc biệt, các nhà khoa học này đã có những đóng góp quan trọng trong phát triển vaccine HPV nhằm phòng ngừa ung thư liên quan đến virus papilloma ở người.

Những nhà khoa học nhận giải gồm TS Douglas R.Lowy, TS John T.Schiller, TS Aimée R.Kreimer – đều đến từ Viện Ung thư quốc gia Mỹ, cùng GS Maura L.Gillison từ Trung tâm Ung thư MD Anderson, ĐH Texas, Mỹ. Giải thưởng trị giá 3 triệu USD (tương đương khoảng 78 tỉ đồng) tôn vinh những thành tựu đột phá trong lĩnh vực y học phòng ngừa ung thư.

Theo Hội đồng giải thưởng, các nghiên cứu về protein capsid của virus HPV của TS Lowy và TS Schiller đã dẫn dắt sự phát triển của các loại vaccine hiệu quả cao, giúp ngăn chặn hàng triệu ca ung thư cổ tử cung, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển. Nghiên cứu của TS Kreimer đã đề xuất phác đồ tiêm chủng liều đơn, sau đó được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến nghị áp dụng rộng rãi, mở rộng khả năng tiếp cận vaccine tới nhiều người hơn. Đồng thời, GS Gillison và TS Kreimer đã có những nghiên cứu dịch tễ học xác định mối liên hệ giữa HPV và ung thư vùng đầu – cổ, góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa qua chương trình tiêm chủng.

Ngoài giải chính, VinFuture còn trao ba giải đặc biệt trị giá 500.000 USD mỗi giải, nhằm ghi nhận các thành tựu xuất sắc trong các lĩnh vực khác nhau. Giải đặc biệt dành cho nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển đã vinh danh GS María Esperanza Martínez-Romero (Mexico) về nghiên cứu sinh thái vi sinh vật và cơ chế cố định nitơ cộng sinh trong hệ sinh thái nhiệt đới. Giải dành cho nữ nhà khoa học thuộc về GS Mary-Claire King (Mỹ), người phát hiện gen BRCA1 liên quan đến nguy cơ ung thư vú và buồng trứng, mở ra bước ngoặt trong xét nghiệm di truyền, chẩn đoán và điều trị cá thể hóa. Ba nhà khoa học nghiên cứu về phát triển cây trồng lai tự nhân giống gồm GS Venkatesan Sundaresan (Mỹ), GS Raphaël Mercier (Đức), TS Emmanuel Guiderdoni (Pháp), TS Imtiyaz Khanday (Mỹ) và TS Delphine Mieulet (Pháp) cũng được vinh danh vì những đổi mới trong lĩnh vực nông nghiệp.

Tại lễ trao giải, tất cả các nhà khoa học đều có mặt để nhận vinh danh, đánh dấu năm đầu tiên sau 5 năm diễn ra mà không có ai vắng mặt. Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng, GS Richard Friend, nhận định rằng các thành tựu của họ đã tạo ra những bước tiến đột phá, mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng và tương lai của hành tinh. Ông nhấn mạnh: “Từ vaccine, hiểu biết về căn nguyên di truyền bệnh, đến các phương pháp lai tạo giống cây trồng, đều thể hiện sức mạnh của khoa học khi đi cùng lòng nhân ái và hợp tác xuyên biên giới.”

GS Friend chia sẻ thêm: “Các nhà khoa học vinh danh năm 2025 góp phần tạo ra các khám phá xuất sắc, đem lại lợi ích lớn về sức khỏe, an ninh lương thực và sự bền vững. Công trình của họ nhắc nhở rằng khoa học không chỉ là tri thức, mà còn là trách nhiệm, góp phần xây dựng tương lai tốt đẹp hơn cho hành tinh và các thế hệ tiếp theo.”

Chương trình này tiếp tục thể hiện vai trò của giải thưởng VinFuture trong việc tôn vinh những đột phá khoa học, khơi nguồn cảm hứng và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong nghiên cứu và phát triển các giải pháp vì cộng đồng.