MỆNH LỆNH BẤT NGỜ KHI NGƯỜI THÂN HOÀNG GIA ĐƯỢC CHO LÀM VIỆC KHÓ ĐIỀU LÒNG NHƯNG LẠI ẨN CHỨA NHỮNG ẨN HẬN ĐẪM TRONG TỪNG PHIÊN KIẾP

Năm Gia Khánh thứ tư (1799), vào ngày mồng ba tháng Giêng, trong cung đình nhà Thanh xảy ra một sự kiện khiến thân vương Miên Ức không thể kìm nổi những giọt nước mắt nghẹn nghào. Đó là lúc ông nghe về một mệnh lệnh mà trái tim ông không thể chấp nhận, để lại trong lòng lời ức chế cùng nỗi phẫn nộ sâu thẳm.

Miên Ức sinh năm 1764 tại Cảnh Dương cung, là con trai thứ năm của Hòa Thạc Vinh Thuần Thân vương Ái Tân Giác La Vĩnh Kỳ, mẹ là Tố Sát La thị, con gái Quang Bảo – Tả đô ngự sử. Đặc biệt, ông sinh ra cùng ngày với con thứ tư của Vĩnh Kỳ, là anh em song sinh, nên cuộc đời của ông đã gắn bó chặt chẽ với những nhân vật có ảnh hưởng lớn trong lịch sử triều đình nhà Thanh.

Khi Càn Long qua đời, triều đại mới bắt đầu, Gia Khánh lên ngôi hoàng đế và ngay lập tức có những hành động làm thay đổi cục diện trong hoàng cung. Việc đầu tiên chưa từng thấy là Gia Khánh trấn áp những phe phái đối lập: tịch thu gia sản của tham quan Hòa Thân và buộc ông tự vẫn. Sau đó, ông tiến hành phong thưởng loạt tước vị mới, trong đó Miên Ức được thăng từ Tam đẳng Bối lặc lên Nhị đẳng Quận vương. Nhìn vào danh sách này, người ta tưởng rằng số phận của ông đã rạng rỡ hơn. Nhưng thực tế lại khác xa.

Khi nghe tin mình nhận được chức vị cao hơn, Miên Ức đã rất vui mừng, tin rằng Gia Khánh đã tín nhiệm và hài lòng với ông. Dù kém ông bốn tuổi, tình cảm cá nhân giữa họ đã gắn bó từ nhỏ. Thế nhưng niềm vui đó chẳng bao lâu bị dập tắt bởi một lệnh khác từ hoàng đế. Ông bị điều đến Thanh Đông Lăng để canh giữ lăng mộ hoàng gia, một nhiệm vụ được xem là hình thức “lạnh nhạt hóa” hoặc “tống cổ mềm” trong giới cung đình. Chiếu chỉ rõ ràng viết rằng: “Miên Ức là con trai của Ngũ hoàng huynh. Ngũ hoàng huynh vốn là thân vương, sau khi qua đời, tiên hoàng giảm hai cấp phong cho Miên Ức, nay đặc ân thăng Quận vương, lệnh đến Đông Lăng, tận tâm xử lý việc trông coi.”

Chỉ thị này khiến Miên Ức cực kỳ phẫn uất. Trong lòng ông, nỗi ấm ức dâng trào: “Đây là kiểu đãi ngộ gì nữa đây?”.

Thực tế, cuộc đời của Miên Ức đã nhiều bi kịch. Thuở nhỏ, năm mới hai tuổi, cha ông, Vĩnh Kỳ, qua đời, để lại một cuộc đời đầy mất mát và bất công. Dù sinh ra trong gia tộc quyền quý, ông vẫn không thoát khỏi số phận nghiệt ngã, chịu nhiều định kiến và đối đãi không công bằng của triều đình.

Nhưng tại sao Gia Khánh lại có những hành xử như vậy với ông? Có thực ông là phe phái đối địch hay có mối thù riêng nào đó? Theo các nguồn tin từ Sohu và Sina, những hành động trừng phạt này chỉ đơn thuần là cách hoàng đế thể hiện quyền lực với những phe nhóm đối lập, còn bản thân Miên Ức hoàn toàn không phải là kẻ có dã tâm chính trị hay nhóm phe địch của Gia Khánh. Vĩnh Kỳ, cha của ông, dù được Càn Long sủng ái, chưa từng tranh giành ngai vàng, cũng không gây nguy cơ nào đến ngai vị của Gia Khánh. Chính ông cũng là người ít ham muốn quyền lực, sống nội tâm, có sức khỏe yếu, ít có khả năng gây ảnh hưởng hay gây rối loạn trong triều đình.

Mối quan hệ của Gia Khánh và Vĩnh Kỳ còn gắn bó tuổi thơ, luôn được đánh giá cao. Càn Long từng nhiều lần ca ngợi Vĩnh Kỳ là người văn võ song toàn, từng xem ông là ứng viên sáng giá cho ngôi vị thái tử. Vì vậy, giữa Gia Khánh và Miên Ức cũng không có gì thù oán trực tiếp. Tuy nhiên, từ thời Càn Long, sự lạnh nhạt với các thân vương của ông đã manh nha rõ rệt. Việc điều chuyển, đày ải những người thuộc giới quý tộc này là một biện pháp “lạnh nhạt hóa”, nhằm giữ vững quyền lực, giảm thiểu những nguy cơ tranh chấp nội bộ.

Trong suốt thời gian Càn Long trị vì, Miên Ức không được ưu ái đặc biệt. Đến năm 1781, khi ông mới 18 tuổi, ông mới được phong Bối lặc, còn so với các huân tước mai sau, ông khá bị bỏ lại phía sau. Thậm chí, đến những dịp kỷ niệm hay thưởng tước, các người đồng cấp của ông cũng nhận được phần thưởng cao hơn. Nguyên nhân có thể liên quan đến thân thế của ông: con rể của đại thần Trương Giai A Quý, một gia tộc quyền lực thời Càn Long. Bản thân ông lấy cháu gái của A Quý làm vợ, điều này giúp ông nhận nhiều ân huệ, nhưng đồng thời cũng khiến ông thích hưởng thụ quá mức, phóng túng, lối sống sa đọa rồi sức khỏe cũng ngày một yếu đi.

Dù vậy, sự cưng chiều đó vẫn không thể xoay chuyển thái độ của Càn Long đối với ông. Trong khi đó, việc Gia Khánh ra lệnh đưa ông đi thủ lăng, dù có vẻ là một tước hiệu cao quý, thực chất mang hàm ý tách khỏi quyền lực, xóa tan hình ảnh của một người thân cận, cho thấy đây là một hình thức “hàng rào mềm” để kiểm soát và làm khô hạn ảnh hưởng của các thân vương.

Tuy nhiên, chính nhờ sự góp sức của Miên Ức trong các thời khắc khó khăn, đặc biệt là năm 1813 khi xảy ra loạn Thiên Lý Giáo, ông đã dốc sức giúp đỡ hoàng đế qua nhiều kế sách quan trọng, dần lấy lại được sự tín nhiệm của Gia Khánh. Nhưng mối quan hệ này cũng chỉ dừng ở mức tương đối, cuộc đời ông vẫn chìm trong những uẩn khúc, long đong. Đến năm 1820, khi mới 50 tuổi, ông qua đời, để lại một cuộc đời nhiều bi kịch, ít thành tựu rõ ràng nhưng lại chứa đựng biết bao phức tạp của quyền lực và số phận trong hoàng thất nhà Thanh.