HỘI THẢO HƯỚNG TỚI GIÁO DỤC SONG NGỮ VỪA GẮN BÓ VỚI TRUYỀN THỐNG, VỪA MỞ RA CƠ HỘI GIAO LƯU TOÀN CẦU
Thạc sĩ Vũ Thị Thu Hằng, nhà sáng lập chương trình M-English, đã chia sẻ những góc nhìn thẳng thắn tại hội thảo “Kiến tạo trường học sử dụng tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai: Thực tiễn và giải pháp” diễn ra ngày 6.12 tại TP.HCM. Qua câu chuyện kể bằng âm nhạc sáng tạo, bà phản ánh thực trạng nhiều trường mầm non hiện nay đang chạy theo hình thức, hướng phụ huynh, cạnh tranh điểm số hơn là xây dựng môi trường ngôn ngữ tự nhiên và phù hợp tâm sinh lý trẻ.
Phụ huynh ngày nay thường chỉ quan tâm đến việc con ngồi học 30 phút tiếng Anh, chụp hình, gửi video nhằm chứng minh con đã học tốt. Họ xem đó như là thành tựu, nhưng liệu đây có phải là cách để tạo ra môi trường học tập hiệu quả cho trẻ? Thay vì lấy phụ huynh làm trung tâm để tuyển sinh, vấn đề cốt lõi là làm sao tương tác với trẻ một cách tự nhiên, phù hợp với quá trình phát triển của các em.
Một câu chuyện của bà Hằng kể về việc một người nước ngoài dễ dàng nhận biết người Việt qua câu hỏi đơn giản “How are you?” và phản xạ trả lời “I’m fine, thank you, and you?” đã hé lộ thực tế rằng nhiều người Việt học tiếng Anh như một môn học, không phải như một ngôn ngữ sống động trong đời sống hàng ngày. Phụ huynh thường mong con biết đọc, viết từ vựng nhanh chóng, thay vì chú trọng đến khả năng giao tiếp thật sự, dẫn đến việc học bị bóp méo, hình thức hơn là thực chất.
Thạc sĩ Hằng cũng nhấn mạnh về việc nhiều giáo viên dạy tiếng Anh trong trường mầm non thiếu kỹ năng sư phạm đặc thù cho độ tuổi này. Không hiểu rõ tâm lý trẻ, không xây dựng môi trường cảm xúc tích cực, các cô giáo gặp khó khăn khi tiếp cận các em nhỏ dưới 2 tuổi, chưa biết nói, chỉ bò trong lớp. Trong khi đó, học song ngữ từ sớm là một lợi thế phát triển toàn diện về nhận thức và ngôn ngữ, nếu được áp dụng đúng phương pháp, phù hợp với đặc điểm trẻ nhỏ.
Theo bà Hằng, phương pháp dạy phù hợp phải dựa trên các mô hình như đắm chìm toàn phần (immersion), đắm chìm một phần, hoặc mô hình giáo viên song ngữ kèm trợ giảng, cùng học tích hợp nội dung và ngôn ngữ (CLIL). Quan trọng nhất là duy trì cảm xúc tích cực trong quá trình học, không nhàm chán, và kết nối cảm xúc để trẻ cảm thấy an toàn, tự nhiên khi học tiếng Anh. Trẻ học ngôn ngữ tối ưu từ những người mà mình cảm thấy gắn bó, không quan trọng sửa lỗi ngay lập tức mà khuyến khích nỗ lực.
Các diễn giả nhấn mạnh rằng, để xây dựng một môi trường giáo dục song ngữ hiệu quả, chính sách phù hợp, năng lực giáo viên, chương trình đào tạo và tài nguyên học tập là các yếu tố then chốt. Xu hướng hiện nay hướng tới chuyển đổi từ phương pháp học ngôn ngữ sang học qua ngôn ngữ, theo mô hình nội dung tích hợp (CLIL). Trong tương lai, mục tiêu là vừa giúp học sinh trở thành công dân toàn cầu, vừa gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa Việt Nam.
Chủ đề xuyên suốt hội thảo là làm sao phát triển một nền giáo dục song ngữ phù hợp với bối cảnh toàn cầu, không bỏ quên giá trị truyền thống và bản sắc dân tộc. Các chuyên gia đều đồng thuận rằng, muốn thành công trong việc này, cần tạo ra môi trường ngôn ngữ tự nhiên, sinh động, và quan trọng nhất là đặt cảm xúc và trải nghiệm của trẻ làm trung tâm của quá trình học.