SỞ NN-MT HÀ NỘI DƯỚI ÁNH MẮT CỦA MỘT KHẨU ĐẤU KHẨU PHỤC HỒI MÔI TRƯỜNG VÀ PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG SÔNG NỘI ĐÔ

Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Hà Nội vừa hoàn thành đề án phục hồi chất lượng môi trường và phát triển hệ thống bốn dòng sông nội đô gồm Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét. Những con sông từng bị ô nhiễm nặng, coi như “dòng sông chết” của thủ đô, giờ đây được dự báo cần hơn 21.000 tỉ đồng để hồi sinh.

THEO DÕI TÌNH TRẠNG Ô NHIỄM VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG

Kết quả quan trắc năm 2022 cho thấy, chất lượng nước của các sông Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét đều rơi vào mức ô nhiễm nặng so với các năm trước đó. Hai chỉ số nổi bật là hàm lượng hợp chất hữu cơ vượt quá ngưỡng cho phép và nồng độ oxy hòa tan (DO) rất thấp, nhiều đoạn chỉ dưới 0,5 mg/l. Ngoài ra, các chỉ tiêu vi sinh vượt ngưỡng từ 30 đến 70 lần, khiến các dòng sông này gần như không còn khả năng tự làm sạch.

HÀ NỘI ĐỊNH HƯỚNG HỒI SINH DÒNG SÔNG, ĐƯỢC ĐỊNH HƯỚNG BẰNG 4 CHƯƠNG TRÌNH CHÍNH

Sở NN-MT xác định bốn bước trọng tâm để khôi phục các dòng sông này: tách, thu gom, xử lý các nguồn nước thải; xử lý ô nhiễm tồn lưu (bùn thải, rác thải, chướng ngại vật); bổ cập nước sạch để duy trì vận tốc dòng chảy tối thiểu trong mùa khô; và tôn tạo cảnh quan kết hợp phát triển dịch vụ văn hóa, tâm linh, giải trí. Đồng thời, nâng cao khả năng tự làm sạch và ổn định hệ sinh thái của các dòng sông.

KINH PHÍ VÀ GÓI ĐẦU TƯ LỚN

Dự kiến, hơn 21.000 tỉ đồng sẽ được huy động cho 32 dự án, chia thành ba giai đoạn từ 2025 đến 2030. Trong giai đoạn đầu từ 2025 đến 2027, ngân sách sẽ là hơn 16.000 tỉ đồng, tiếp theo là 3.395 tỉ trong 2027-2029, và 841 tỉ cho năm 2029-2030.

NHỮNG GIẢI PHÁP CỤ THỂ ĐỂ HỒI SINH SÔNG NAM THỦ ĐÔ

Với sông Tô Lịch, dự án tập trung vào đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung Yên Xá đang triển khai, nhằm thu gom và xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn A. Nghiên cứu, xây dựng hệ thống điều tiết nước, nạo vét bùn, cải tạo cảnh quan và tôn tạo di tích lịch sử dọc bờ sông cũng được đề cập.

Trong khi đó, sông Lừ cần được xử lý qua các dự án thu gom nước thải phi tập trung, nạo vét, loại bỏ chướng ngại vật, cải tạo kè bờ, cũng như bổ cập nước sạch. Các dự án dự kiến xây dựng hệ thống điều tiết nước, phát triển không gian kiến trúc, giải trí trên mặt và ven sông, đồng thời trồng cây xanh dọc hai bờ.

Với sông Kim Ngưu và Sét, việc xây dựng cống gom nước thải về nhà máy xử lý Yên Sở, thu gom nước thải phi tập trung, nạo vét và xây dựng hệ thống điều tiết sẽ là các giải pháp chính. Các công trình kiến trúc, khu vui chơi giải trí, cây xanh cũng hướng tới mục tiêu tái sinh không gian xanh, sạch.

HIỆN TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊM TRỌNG

Hà Nội hiện phát sinh hơn một triệu tấn nước thải sinh hoạt mỗi ngày, nhưng mới chỉ xử lý được khoảng 30%. Nhiều năm qua, nước thải chưa qua xử lý vẫn xả trực tiếp xuống các dòng sông, khiến chúng trở thành “dòng sông chết”. Dự án hệ thống xử lý nước thải Yên Xá bắt đầu từ năm 2016, với tổng mức đầu tư ban đầu là 16.000 tỉ đồng (đã giảm còn hơn 11.000 tỉ vào năm 2024), gồm nhà máy xử lý nước thải công suất lớn và hệ thống cống thu gom dài hơn 53 km. Tuy nhiên, sau chín năm thi công, chỉ có nhà máy và phần hệ thống cống chính ở bờ sông Tô Lịch được vận hành hoặc hoàn thiện, còn các phần còn lại vẫn trong giai đoạn thi công dở dang.

HÀ NỘI GIỮ CHO MÌNH ƯỚC MƠ PHỤC HỒI SÔNG NỘI ĐÔ, QUYẾT TÂM ĐI ĐẾN CÙNG

Thành phố đặt mục tiêu rõ ràng trong việc khôi phục các sông nội đô, song song thúc đẩy các dự án lớn, nỗ lực đầu tư lớn để đưa các dòng sông trở lại trạng thái sinh thái lành mạnh, góp phần khôi phục cảnh quan, văn hóa của thủ đô. Tuy vẫn còn nhiều thử thách phía trước, nhưng quyết tâm biến những con sông từng chết đó thành nguồn sinh khí mới cho Hà Nội vẫn luôn hiện hữu.