BỨC ẢNH GÂY BÃO TRÊN MẠNG XÃ HỘI VÀ NHỮNG NGHỊCH LỰC NUÔI DẠY TRẺ TRONG THỜI ĐẠI CẠNH TRANH

Gần đây, một bức ảnh đơn giản nhưng đầy xúc cảm đã khiến cộng đồng mạng xôn xao bàn luận. Trong hình là một cậu bé ngồi co ro trên bậc cầu thang, mắt dán chặt vào màn hình điện thoại, bên cạnh là chai nước và vài món đồ lặt vặt. Cảnh tượng này đã phản ánh phần nào thực trạng khó khăn của nhiều cha mẹ trong cuộc sống hiện đại. Người chụp lại kể lại rằng, khi đang đi ăn hủ tiếu, ông phát hiện em bé ngồi đó suốt buổi, không ai trông coi vì cha mẹ bận bán hàng, quán đông khách. Chính chiếc điện thoại trở thành “người giữ trẻ” bất đắc dĩ. Điều khiến nhiều người suy nghĩ không chỉ về hình ảnh mà còn về câu nói: “Nếu mình là cha mẹ bé, chắc cũng chẳng biết có cách nào khác”.

Bức ảnh này không chỉ thu hút sự chú ý mà còn khơi lại những tranh cãi trái chiều về cách nuôi dạy con trong xã hội ngày nay. Dưới bình luận, nhiều phụ huynh thể hiện cảm xúc vừa lo lắng, vừa xót xa. Một số phản ánh rằng việc cha mẹ để con tiếp xúc quá nhiều với màn hình là “giao con cho chiếc điện thoại”, làm ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ như ít nói, phụ thuộc thiết bị, hay cáu gắt khi không được ngắm nghía màn hình.

Trong khi đó, vẫn có không ít người lý giải hoàn cảnh của các gia đình, đặc biệt những người có hoàn cảnh khó khăn. Một phụ huynh chia sẻ: “Mình không ủng hộ cho con dùng điện thoại, nhưng trong hoàn cảnh ấy, mình cũng không còn lựa chọn nào khác”. Người khác thì nhấn mạnh rằng: “Cho trẻ xem điện thoại để yên ổn đôi khi còn an toàn hơn việc để chúng chạy ra đường, nhét dị vật hay làm những điều nguy hiểm”. Điều này cho thấy, không thể phủ nhận rằng, các bối cảnh xã hội, kinh tế và gia đình đều ảnh hưởng lớn đến cách cha mẹ nuôi dạy con. Bên cạnh đó, các chuyên gia tâm lý đều đồng ý rằng việc sử dụng thiết bị điện tử quá nhiều gây nhiều hệ lụy như giảm khả năng tập trung, chậm phát triển ngôn ngữ, rối loạn giấc ngủ và tăng cảm xúc bộc phát.

Thật vậy, nhiều nghiên cứu cũng cho thấy, cha mẹ nghèo hoặc những người phải bận rộn thường có xu hướng dựa vào màn hình nhiều hơn, không phải vì thiếu yêu thương mà do thiếu nguồn lực hỗ trợ. Không có người trông giữ, không gian chơi đùa an toàn, thiếu thời gian dành cho con là những vấn đề nan giải.

Vậy, chúng ta có thể làm gì khác đi?

Không thể đơn thuần cấm cửa điện thoại, đặc biệt với những gia đình kinh tế còn khó khăn. Nhưng vẫn còn nhiều giải pháp cân bằng có thể áp dụng:

1. Kiểm soát nội dung và thời lượng của trẻ khi dùng thiết bị. Lựa chọn những nội dung phù hợp, mang tính giáo dục; hạn chế xem video ngẫu nhiên và tắt màn hình khi trẻ có dấu hiệu quá kích thích.

2. Tạo ra những “đồ chơi thay thế” giá rẻ nhưng hữu ích. Giấy vẽ, bút chì, đất nặn, lego cũ hoặc sách truyện đã đọc qua giúp trẻ tương tác với thế giới thực.

3. Giao cho trẻ những việc nhỏ để tham gia vào sinh hoạt gia đình. Nhặt rau, đếm đũa, lau bàn hay giúp đỡ những việc đơn giản giúp trẻ có cảm giác có ích và kết nối tình thân.

4. Dành thời gian “chất lượng”. Nếu ban ngày phải để trẻ chơi với điện thoại hoặc bị khuất phục trước màn hình, thì vào buổi tối, cha mẹ cần tắt hết thiết bị, dành thời gian kể chuyện, ôm ấp, nói chuyện hoặc chơi cùng trẻ để bù đắp cảm xúc và sự gắn bó.

Bức ảnh của cậu bé trên cầu thang không chỉ phản ánh về điện thoại hay sự bất lực của cha mẹ, mà còn là tấm gương về áp lực trong việc nuôi dạy con trong xã hội đương đại. Có những cha mẹ thật sự không còn lựa chọn nào khác, sống trong vòng xoáy mưu sinh, trong khi những đứa trẻ cần được bảo vệ khỏi những tác nhân gây hại từ màn hình, cũng như cần sự quan tâm, đồng hành của người lớn.

Điều cốt yếu nhất là thái độ của cha mẹ. Đừng vội phán xét chỉ dựa vào hình ảnh hay nghe kể lại, mà hãy cân nhắc hoàn cảnh cụ thể của từng gia đình. Nuôi dạy con chưa bao giờ đơn giản, nhưng mỗi hành động nhỏ đều có thể tạo ra sự khác biệt lớn.

Trẻ cần gì hơn cả không phải là chiếc điện thoại giữ cho chúng yên lặng, mà là một người trưởng thành đủ kiên nhẫn, biết lắng nghe, hiểu và đi cùng chúng trên hành trình tuổi thơ chậm rãi, đầy yêu thương.