ZALO GÂY TRANH CÃI VỀ QUYỀN TƯƠNG TÁC VỚI DỮ LIỆU CÁ NHÂN TRONG BỐI CẢNH BỔ SUNG ĐIỀU KHOẢN DỊCH VỤ

Những ngày gần đây, cộng đồng người dùng của Zalo – ứng dụng nhắn tin phổ biến nhất Việt Nam – đã xôn xao trước thông báo cập nhật các điều khoản sử dụng dịch vụ. Việc bắt buộc người dùng phải đồng ý mới có thể tiếp tục sử dụng ứng dụng đã trở thành tâm điểm tranh luận, đặc biệt liên quan đến quyền kiểm soát dữ liệu cá nhân.

Trong đó, điều khoản số 5 về “Thu thập, Bảo vệ và Sử dụng thông tin người dùng” đã thu hút sự chú ý lớn. Khi người dùng đăng nhập tài khoản Zalo, họ tự động đồng ý để VNG, đơn vị phát hành, có quyền áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhằm thu thập và xử lý dữ liệu liên quan đến tài khoản. Các dữ liệu này có thể bao gồm số điện thoại, căn cước công dân, họ tên, tuổi, giới tính, thông tin về mối quan hệ gia đình, email, hình ảnh cá nhân.

Nhiều người lo ngại về quyền riêng tư của chính mình khi Zalo cập nhật điều khoản dịch vụ mới. Đáng chú ý, tại điều số 8 về “Quyền của chủ thể dữ liệu”, VNG quy định rằng người dùng có thể rút lại sự đồng ý hoặc phản đối việc xử lý dữ liệu cá nhân. Tuy nhiên, đơn vị này có quyền từ chối thực hiện các yêu cầu đó nếu không phù hợp hoặc không đáp ứng các điều kiện do doanh nghiệp đề ra. Thậm chí, việc rút lại sự đồng ý trong quá khứ cũng không ảnh hưởng đến tính hợp pháp của dữ liệu đã được xử lý trước đó.

Cũng trong nội dung các điều khoản, quy định về “Từ chối trách nhiệm đảm bảo” của VNG nêu rõ rằng dù nỗ lực duy trì dịch vụ ổn định, nhà cung cấp vẫn có thể không đáp ứng mọi kỳ vọng của người dùng. Điều này làm nổi bật tâm lý “phòng tránh rủi ro” trong chính sách của doanh nghiệp.

Trong cộng đồng người dùng, nhiều người cho biết họ không thể dễ dàng từ chối đồng ý các điều khoản này, vì điều đó đồng nghĩa với việc phải từ bỏ sử dụng Zalo. Đây là ứng dụng chính để giao tiếp trong công việc và cuộc sống hàng ngày của phần lớn người Việt.

Chuyên gia công nghệ nhận định rằng việc yêu cầu người dùng chấp thuận các điều khoản pháp lý khi sử dụng dịch vụ là chuyện bình thường. Tuy nhiên, phần lớn người dùng trước đây thường bỏ qua, không đọc kỹ các nội dung dài dòng, chủ yếu vì chúng viết bằng tiếng Anh hoặc rất phức tạp. Sự khác biệt lần này chính là nội dung được trình bày rõ ràng bằng tiếng Việt, khiến cộng đồng người dùng trong nước đặc biệt quan tâm.

Các nền tảng quốc tế như Facebook, Telegram, TikTok đều sở hữu các điều khoản dài dòng, phức tạp về quyền kiểm soát và xử lý dữ liệu người dùng. Thực tế cho thấy, dữ liệu đã trở thành “nguồn tài nguyên mới” trong cuộc chiến phát triển dịch vụ công nghệ, mang lại lợi ích về mặt thương mại cũng như cạnh tranh.

Tuy nhiên, không phải tất cả các điều khoản đều dễ chấp nhận. Quay trở lại ví dụ của Adobe, nhà phát hành phần mềm chỉnh sửa hình ảnh và video nổi tiếng, đã gặp phải phản ứng tiêu cực khi năm 2024, cập nhật điều khoản cho phép sử dụng dữ liệu của người dùng để huấn luyện trí tuệ nhân tạo. Điều này đã gây ra làn sóng tẩy chay mạnh mẽ trong cộng đồng sáng tạo nội dung.

Việc Zalo đưa ra các điều khoản mới đã đặt ra câu hỏi lớn về quyền riêng tư của người dùng và mức độ minh bạch của các chính sách dữ liệu trong bối cảnh thị trường công nghệ ngày càng gia tăng sự chú ý về vấn đề này.