CÁC THỰC PHẨM NGUY HIỂM NÊN TRÁNH TRONG BỮA SÁNG ĐỂ PHÒNG NGỪA UNG THƯ DẠ DÀY
Theo số liệu từ GLOBOCAN 2022, thế giới ghi nhận hơn 1.12 triệu ca mắc mới và khoảng 768.000 ca tử vong do ung thư dạ dày mỗi năm. Tại Việt Nam, căn bệnh này đứng trong số các loại ung thư phổ biến nhất, đặc biệt đang có xu hướng trẻ hóa đáng báo động. Những nguyên nhân chính nằm ở thói quen ăn uống thiếu cẩn trọng, điển hình là việc chọn lựa món ăn vào buổi sáng – thời điểm dạ dày mỏng manh nhất.
Một trong những yếu tố gây tổn thương nghiêm trọng cho dạ dày chính là việc tiêu thụ các thực phẩm không phù hợp vào buổi sáng, có thể đẩy nhanh quá trình phát triển ung thư. Dưới đây là những loại thức ăn cần tránh để bảo vệ niêm mạc dạ dày và phòng tránh các bệnh lý nguy hiểm:
Không ăn đồ ăn thừa để tủ lạnh qua đêm
Việc hâm nóng lại các loại thực phẩm cũ như rau hoặc thịt ngay khi còn lạnh tiềm ẩn nguy cơ sinh ra nitrosamine – hợp chất gây ung thư mạnh. Nitrosamine hình thành từ sự kết hợp giữa nitrit – chất sinh ra do vi khuẩn phân hủy khi bảo quản thức ăn – với các amin trong thực phẩm. Khi bụng đói, tốc độ hấp thụ nitrosamine diễn ra nhanh hơn gấp nhiều lần, gây đột biến cấu trúc DNA của tế bào niêm mạc dạ dày.
Chọn thực phẩm ngâm chua hoặc quá mặn
Các món như dưa muối, cà pháo hay cá mặn chứa lượng natri cực cao, làm tăng độ thẩm thấu của dịch dạ dày. Tình trạng này phá hủy lớp chất nhầy bảo vệ niêm mạc, khiến niêm mạc dạ dày “lộ trần” trước axit dịch vị. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn Helicobacter pylori phát triển, gây viêm loét mãn tính và làm tăng nguy cơ ung thư.
Không ăn đồ nóng trên 65 độ C
Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp đồ ăn, thức uống có nhiệt độ trên 65 độ C vào nhóm tác nhân gây ung thư. Nhiệt độ cao gây bỏng nhiệt niêm mạc thực quản và dạ dày. Quá trình đó lặp đi lặp lại khiến tế bào bị tổn thương, làm tăng nguy cơ đột biến gen, đặc biệt là gen ức chế khối u p53, một bước quan trọng hình thành tế bào ung thư.
Hạn chế đồ ngọt và bánh mì trắng
Nghiên cứu từ Bệnh viện Tây Trung Quốc chỉ ra rằng chế độ ăn giàu đường kích thích sự tiết yếu tố tăng trưởng giống insulin (IGF). Các tế bào ung thư dạ dày phụ thuộc vào đường để cung cấp năng lượng, đặc biệt khi lượng glucose máu đột ngột tăng sau khi tiêu thụ đường lúc đói. Điều này giúp tế bào bất thường tăng sinh nhanh chóng hơn.
Không dùng cà phê đen hay trà đặc vào buổi sáng
Uống cà phê hoặc trà quá đặc khi đói khiến tuyến tụy và dạ dày tiết ra lượng axit dịch vị đậm đặc. Khi không có thức ăn trung hòa, axit sẽ bào mòn lớp niêm mạc, gây viêm teo dạ dày mạn tính – một tình trạng tiền ung thư phổ biến. Điều này làm tăng nguy cơ phát triển các tổn thương tiền ung thư và ung thư thực quản, dạ dày.
Không tiêu thụ thực phẩm mốc, ngũ cốc, hạt
Aflatoxin trong thực phẩm mốc là một trong những chất độc hóa học nguy hiểm nhất, với khả năng gây rối loạn quá trình sao chép DNA tế bào. Khi ăn các thực phẩm này khi đói, độc tố tiếp xúc trực tiếp và kéo dài với thành dạ dày sẽ kích hoạt các tế bào bất thường phát triển, là nguyên nhân hàng đầu của ung thư gan và ung thư dạ dày.
Làm thế nào để ăn sáng đúng cách phòng tránh ung thư dạ dày?
Thay vì những thực phẩm vừa nêu, nên ưu tiên chọn các món ăn ấm, mềm, giúp trung hòa axit dịch vị và giảm tổn thương niêm mạc. Các thực phẩm như củ cải trắng, tỏi tây, rau sam, thì là, cải bó xôi hay hành tây cung cấp sắt, axit folic và vitamin cần thiết cho quá trình hồi phục và bảo vệ niêm mạc dạ dày. Chế độ ăn uống phù hợp sẽ giúp tạo lớp màng bảo vệ, giảm thiểu nguy cơ viêm nhiễm mạn tính và phát triển ung thư.
Ngoài ra, việc duy trì thói quen ăn đúng giờ, hạn chế thực phẩm nhiều đường, muối, đồ chế biến sẵn, thay thế bằng ngũ cốc nguyên hạt cùng rau xanh cũng đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát độc tố tích tụ trong cơ thể. Một chế độ ăn thanh đạm, chủ yếu dựa trên thực vật không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe dạ dày mà còn là chìa khóa để đẩy lui các nguy cơ ung thư.