KHI BÁO CHÍ DẪN ĐẦU HÀNH TRÌNH CHUYỂN MÌNH CỦA ĐẤT NƯỚC TRONG THÁCH THỨC COVID-19

Lần đầu tiên, Báo Thanh Niên phải tạm ngưng xuất bản báo giấy để phòng chống dịch; lần đầu tiên, mọi hoạt động của tờ báo đều chuyển sang nền tảng online. Trong bối cảnh muôn vàn khó khăn chưa từng có, báo đã khẳng định tinh thần bản lĩnh và dấn thân, trở thành cơ quan ngôn luận tiên phong đặt vấn đề sống chung với dịch bệnh, chấm dứt giai đoạn “ngủ đông” của nền kinh tế.

Những đóng góp của Thanh Niên trong việc mở cửa nền kinh tế TP.HCM giữa đại dịch không chỉ thể hiện qua các bài viết, mà còn qua dấu ấn về tinh thần dẫn dắt, tạo tiền đề cho quyết định lịch sử của chính quyền.

QUYẾT ĐỊNH KHÓ KHĂN MANG TÍNH LỊCH SỬ

Vào cuối tháng 4, đầu tháng 5 năm 2021, nhiều địa phương lớn như TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng bắt đầu thực hiện giãn cách theo Chỉ thị 16 của Chính phủ để chống dịch. Các quy định “ai ở đâu ở đó” và tạm dừng hoạt động thương mại ảnh hưởng nặng nề đến đời sống người dân, doanh nghiệp. Sau hơn 5 tháng, TP.HCM gần như ngưng trệ mọi hoạt động thương mại và sản xuất, gây áp lực lớn lên kinh tế, ngân sách và đời sống xã hội.

Trong khi đó, dịch vụ chiếm phần lớn trong cấu trúc kinh tế TP.HCM, việc đóng cửa kéo dài khiến nhiều doanh nghiệp và người dân rơi vào khủng hoảng. Sức khỏe nền kinh tế bị bào mòn, quá trình phục hồi gặp muôn vàn khó khăn, dòng vốn dịch chuyển ra nước ngoài ngày càng gia tăng, tạo ra những thách thức lớn đối với khả năng phục hồi sau này.

Trong bối cảnh đó, những người làm báo Thanh Niên hiểu rõ áp lực của chính quyền lẫn cộng đồng. Tỷ lệ tiêm vaccine mũi 1 của TP.HCM đạt 82%, và theo lộ trình của thành phố, trong hơn một tháng, tỷ lệ tiêm đủ 2 liều sẽ đạt 80%, đáp ứng các tiêu chí mở cửa trở lại. Đồng thời, mở rộng xét nghiệm cộng đồng đã giúp kiểm soát tốt số ca nhiễm và hình thành những tín hiệu tích cực cho dịch bệnh.

Sau khi nghiên cứu toàn diện, tham vấn ý kiến các nhà khoa học, bác sĩ, chuyên gia kinh tế, Ban Kinh tế của Báo Thanh Niên đã xây dựng chuyên đề “Đã đến lúc tính chuyện mở cửa kinh tế TP.HCM”. Quá trình thực hiện gặp nhiều thử thách vì đất nước vẫn trong tình hình “ai ở đâu ở đó”. Các lãnh đạo và phóng viên bị mắc kẹt, phải làm việc online trong khi tờ báo lần đầu tiên trong lịch sử phải tạm ngưng báo in do dịch bệnh.

Những ngày tháng không dễ dàng, nhưng hành động của báo đã tạo ra bước ngoặt quan trọng. Bài đầu tiên trong loạt chuyên đề này đăng ngày 1.9.2021 lập tức gây chấn động mạng xã hội với hàng trăm nghìn lượt xem, bình luận, chia sẻ cũng như sự ủng hộ của đông đảo người dân, doanh nghiệp và giới chuyên gia. Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng có buổi gặp gỡ hơn 70 nhà khoa học, khẳng định Việt Nam cần sống chung với dịch và mở cửa nền kinh tế.

Các bài viết liên tiếp nhận được phản hồi tích cực, góp phần tạo nên không khí tích cực trong xã hội, giúp lãnh đạo TP.HCM quyết định nới lỏng giãn cách và thí điểm mở cửa. Chỉ nửa tháng sau, TP.HCM chính thức ban hành Chỉ thị mở cửa, chuyển hướng chiến lược thích ứng an toàn, linh hoạt với dịch bệnh, rút ngắn thời kỳ “ngủ đông” của kinh tế.

DẤU ẤN CỦA BÁO THANH NIÊN TRONG HÀNH TRÌNH CHUYỂN MÌNH

Chuyên gia kinh tế Đỗ Thiên Anh Tuấn nhớ lại: “Vào cuối tháng 8.2021, khi dịch còn căng thẳng, câu hỏi lớn nhất của toàn xã hội là khi nào và làm thế nào mở cửa nền kinh tế trở lại. Thanh Niên là tờ báo tiên phong đặt ra vấn đề này một cách công khai, nghiêm túc và trách nhiệm. Đó là bước ngoặt quan trọng, tạo nên một làn sóng ý kiến ủng hộ, thúc đẩy quyết định của chính quyền”.

Ông chia sẻ: “Tôi nhớ cảm giác khi đồng ý trả lời phỏng vấn ấy: vừa lo lắng, vừa trăn trở, nhưng trên hết là trách nhiệm. Bởi mỗi câu nói vào thời điểm đó có thể ảnh hưởng hàng triệu sinh kế và hình dung tương lai của xã hội”. Ông cho biết các phản hồi xã hội đều cho thấy rằng xã hội đang cần một tín hiệu tích cực, một phân tích khoa học để vượt qua nỗi sợ.

Loạt bài của Thanh Niên đã kích hoạt diễn đàn rộng lớn trên truyền thông, góp phần khơi nguồn cho các lãnh đạo TP.HCM dũng cảm quyết định mở cửa. Chỉ sau nửa tháng, các chính sách nới lỏng đã được ban hành, mở ra cơ hội cho doanh nghiệp và người dân phục hồi.

Chuyên đề của báo đã để lại một trong những ký ức sâu sắc nhất của giới chuyên gia kinh tế. Ông Đỗ Thiên Anh Tuấn tấm tắc: “Báo Thanh Niên không chỉ báo chí đơn thuần, mà còn có tinh thần kiến tạo. Báo đã góp phần thúc đẩy chính sách, nâng cao phản biện xã hội, xây dựng đối thoại hiệu quả giữa chính quyền và nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ”.

Vị chuyên gia này còn nói: “Tôi cảm thấy tự hào khi đồng hành cùng tờ báo trong hành trình nâng cao hiểu biết, phản biện chính sách và thúc đẩy phát triển đất nước. Báo Thanh Niên đã giữ được bản sắc riêng, luôn trung thực, cầu thị, không ngừng đổi mới để phù hợp với bối cảnh truyền thông ngày nay”.

Một chặng đường 40 năm của Báo Thanh Niên là minh chứng cho sự dấn thân, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm của một tờ báo vì lợi ích cộng đồng và quốc gia. Trong thời điểm thử thách, báo đã không ngừng hướng về tương lai, mở ra những cơ hội mới, góp phần định hình chân dung đất nước trong những thời khắc quan trọng nhất.