TIẾN SĨ GỬI HƠN 500 CV VẪN KHÔNG CÓ VIỆC LÀM

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang đối mặt với những thử thách chưa từng có, ngành công nghệ sinh học – từng được xem là con đường dẫn đến thu nhập cao và cơ hội rộng mở – đang rơi vào trạng thái suy thoái nghiêm trọng. Những tiến sĩ, những người đã bỏ ra nhiều năm nghiên cứu và đào tạo, đang phải đối mặt với thực tế khắc nghiệt khi hàng trăm lần nộp hồ sơ xin việc nhưng không hề nhận được phản hồi. Tình trạng thất nghiệp tràn lan khiến nhiều người bắt đầu phải nhờ sự trợ cấp của chính phủ hoặc thay đổi hoàn toàn hướng đi nghề nghiệp.

Năm 2018, Jeremy Liew, 31 tuổi, đã rời New Jersey để đến Boston theo học tiến sĩ Hóa học tại Đại học Massachusetts, hy vọng tìm kiếm cơ hội tại trung tâm công nghệ sinh học hàng đầu nước Mỹ. Nhưng thực tế đã vẽ ra một bức tranh khác. Sau khi nhận bằng vào năm ngoái, anh đã nộp đơn cho khoảng 500 vị trí khác nhau tại thành phố này, song đều không nhận được phản hồi nào. Để trang trải cuộc sống, Jeremy buộc phải nhận trợ cấp thực phẩm của chính phủ và làm việc bán thời gian cho một startup trí tuệ nhân tạo.

Trước sự thất vọng kéo dài, Jeremy cân nhắc chuyển hướng ra nước ngoài. Lời khuyên từ nhiều người trong ngành là nên tìm kiếm cơ hội tại Trung Quốc, nơi lĩnh vực công nghệ sinh học vẫn còn đang phát triển mạnh mẽ.

Thị trường lao động Mỹ đang ngày càng khốc liệt. Không chỉ riêng Jeremy, nhiều sinh viên tốt nghiệp từ các trường danh tiếng cũng rơi vào tình trạng khó khăn tương tự. Pierce Cousins, cử nhân kỹ thuật sinh học của Harvard, sau khi tốt nghiệp tháng 5, từng hy vọng ở lại Boston để làm việc, nhưng đến tháng 11, anh đã phải chuyển đến San Francisco để làm nhân viên kinh doanh cho một công ty phần mềm cách chỗ ở cũ hơn 3.000 km.

Các số liệu từ chính phủ Mỹ cho thấy Massachusetts đã mất khoảng 65.000 việc làm trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển công nghệ sinh học trong năm 2024. Trước đó, lĩnh vực này liên tục tăng trưởng mạnh mẽ. Tuy nhiên, xu hướng giảm sút này vẫn tiếp diễn trong năm 2025, trong bối cảnh hoạt động tuyển dụng mới rất chậm chạp.

Chuyên gia phân tích cho rằng nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc mở rộng quá nhanh các cơ sở nghiên cứu trong giai đoạn trước, dẫn đến một làn sóng thành lập nhiều công ty cùng lúc để theo đuổi các ý tưởng tiềm năng. Ông Alexis Borisy, nhà sáng lập quỹ đầu tư Curie.Bio, nhận định chỉ cần một ý tưởng có triển vọng, có thể tạo ra hàng chục công ty mới trong cùng một thời điểm.

Khác với các thế hệ trước, hiện nay, những người đã hoàn thành chương trình đại học không còn đảm bảo dễ dàng tiếp cận các vị trí nghề nghiệp chuyên môn như mong đợi. Adam Rafter, 26 tuổi, đã gửi hơn 300 hồ sơ xin việc kể từ tháng 8 mà chưa có phản hồi nào. Anh lo lắng về khả năng tìm được công việc phù hợp với chuyên môn của mình, khi thị trường ngày càng khó khăn.

NHỮNG TÁC ĐỘNG KHỔNG LỒ TRÊN THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG TRẺ

Thị trường lao động Mỹ vẫn tạo ra việc làm mới, nhưng cơ hội cho sinh viên mới tốt nghiệp ngày càng hạn chế. Theo khảo sát của CNBC, dù số lượng hồ sơ xin việc của sinh viên năm cuối tăng lên, số lời mời làm việc lại giảm. Số liệu từ NACE cho thấy trung bình, các sinh viên tốt nghiệp năm 2025 nộp đơn nhiều hơn nhưng lại nhận ít lời mời hơn so với năm 2024.

Khảo sát của Cengage Group cũng cho thấy chỉ khoảng 30% sinh viên tốt nghiệp năm 2025 tìm được việc làm toàn thời gian đúng chuyên ngành, so với tỷ lệ 41% của năm trước đó. Nhiều chuyên gia cho rằng sự suy giảm này có thể là dấu hiệu cảnh báo về khả năng nền kinh tế đang chậm lại, thậm chí tiến gần nguy cơ suy thoái.

Phó giáo sư kinh tế Anders Humlum nhận định rằng tỷ lệ thất nghiệp gia tăng trong giới trẻ là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy nền kinh tế có vấn đề. Trong khi đó, số liệu của Cục Thống kê Lao động Mỹ cho thấy tỷ lệ thất nghiệp chung đang tăng nhẹ, đặc biệt là nhóm tuổi 16-24 với hơn 10% thất nghiệp.

Các chuyên gia cảnh báo rằng, khi tỷ lệ thất nghiệp trong giới trẻ tiếp tục tăng, khả năng họ gặp khó khăn trong việc tích lũy thu nhập và xây dựng sự nghiệp sẽ tăng theo. bà Grace Zwemmer, chuyên gia kinh tế tại Oxford Economics, cho biết việc người trẻ gặp khó khăn khi gia nhập thị trường lao động có thể gây ra hệ quả lâu dài, góp phần làm gia tăng bất bình đẳng thu nhập trong tương lai.

NHỮNG TRIỂN VỌNG ĐÁNG NGHĨNG

Các dự báo về tương lai đối với sinh viên mới ra trường khá ảm đạm. Theo báo cáo của NACE, các nhà tuyển dụng hiện tỏ ra kém lạc quan về khoảng thời gian tới, với hơn một nửa số phản hồi cho biết thị trường việc làm dành cho sinh viên năm cuối là “kém” hoặc “trung bình”, mức cao nhất kể từ năm 2020-2021.

Các tác động này có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực lâu dài đến tăng trưởng tiền lương và khả năng thu nhập của thế hệ trẻ. Ông Stahle nhấn mạnh rằng, việc thất nghiệp tăng trong khi tốc độ tăng lương chậm lại sẽ để lại hậu quả nghiêm trọng, làm trầm trọng thêm bất bình đẳng về thu nhập.

Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp lớn bắt đầu giảm bớt tuyển dụng các vị trí đầu vào, thay thế bằng trí tuệ nhân tạo để tối ưu chi phí. Sự không chắc chắn về triển vọng kinh tế, lạm phát kéo dài cùng các giảm sút trong chi tiêu tiêu dùng cũng góp phần làm thị trường tuyển dụng thêm phần khó khăn.

Dữ liệu của NACE cho thấy sinh viên năm cuối 2025 đã nộp nhiều hồ sơ xin việc hơn năm trước, nhưng số lời mời nhận được lại giảm. Thậm chí, các khảo sát còn cho thấy tỷ lệ sinh viên tìm được việc làm đúng chuyên ngành rất thấp, phản ánh rõ sự chậm lại trên thị trường lao động.

Các chuyên gia dự đoán rằng, tình hình này có thể dẫn đến những hệ quả tiêu cực lâu dài, ảnh hưởng đến khả năng tăng trưởng và thu nhập của các thế hệ trẻ trong tương lai. Thực tế đang diễn ra cho thấy, ngay cả những người sở hữu trình độ cao nhất cũng đang phải đối mặt với cuộc chiến không hề dễ dàng trên thị trường việc làm vốn đã đầy thử thách.