BƯỚC ĐI MỚI CỦA VENEZUELA: HÀNH ĐỘNG HÒA GIẢI VỚI PHÍA MỸ
Chính quyền lâm thời Venezuela do Tổng thống Delcy Rodriguez dẫn đầu đang nỗ lực thúc đẩy quan hệ ngoại giao với Mỹ sau thời gian căng thẳng. Vào ngày 15.1, bà Rodriguez đã trình bày bài phát biểu liên bang lần đầu tiên kể từ sau vụ Tổng thống Nicolas Maduro bị Mỹ bắt giữ vào đầu tháng 1.
Theo hãng tin AP, bà Rodriguez công bố chính sách mở cửa ngành công nghiệp dầu mỏ nhằm thu hút nhiều hơn đầu tư nước ngoài, phản ứng lại tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về việc kiểm soát tài nguyên dầu của Venezuela. Bà nhấn mạnh, cải cách mới sẽ tạo điều kiện cho các nhà đầu tư quốc tế tham gia vào các lĩnh vực mới, đồng thời nguồn thu sẽ chảy vào hai quỹ nhà nước để phục vụ y tế và phát triển hạ tầng công cộng.
Trước đó một ngày, bà Rodriguez đã có cuộc điện đàm dài, hiệu quả với Tổng thống Trump, trong đó hai bên thảo luận về chương trình hợp tác vì lợi ích của người dân hai nước, cũng như các vấn đề còn tồn đọng trong quan hệ song phương. Tổng thống Trump đánh giá cao bà Rodriguez và mô tả các lĩnh vực thảo luận gồm dầu mỏ, khoáng sản, thương mại và an ninh quốc gia. Ông nhận định mối quan hệ Mỹ-Venezuela đang tiến triển tốt đẹp, đánh dấu bước ngoặt tích cực sau nhiều tháng leo thang căng thẳng.
Trong khi đó, bà Rodriguez từng giữ chức phó tổng thống và là người mạnh mẽ bảo vệ chính quyền Maduro, nhưng không theo đuổi chiến thuật chỉ trích gay gắt Mỹ như người tiền nhiệm. Bà gọi việc bắt giữ Maduro là “vết nhơ” trong quan hệ, đồng thời thúc đẩy thiết lập lại ngoại giao dựa trên nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau. Từ ngày nhậm chức, bà đã thể hiện thiện chí hợp tác trong lĩnh vực năng lượng và đã thả nhiều tù nhân, trong đó có nhiều người Mỹ. Ngày 15.1, đại diện của bà đã gặp gỡ các quan chức Mỹ ở Washington để thảo luận về khả năng mở lại đại sứ quán hai nước.
Trong ngày cùng ngày, Tổng thống Trump đã tiếp bà Maria Corina Machado, một trong những lãnh đạo đối lập Venezuela, tại Nhà Trắng. Bà Machado, từng được Mỹ ủng hộ mạnh mẽ và có đề cử Nobel Hòa bình, đã tặng ông Trump huy chương Nobel Hòa bình của bà để thể hiện lòng biết ơn về các nỗ lực thúc đẩy hòa bình. Trong phản hồi, Tổng thống Trump gọi đó là “cử chỉ tuyệt vời” và thể hiện sự tôn trọng lẫn nhau, mặc dù Trung tâm Nobel Hòa bình có thông báo huy chương có thể được trao tặng nhưng danh hiệu Nobel không thể đổi chủ.
Bà Machado mô tả cuộc gặp là “lịch sử” và bày tỏ niềm tin vào khả năng hợp tác với ông Trump. Phía Nhà Trắng ca ngợi bà là nhân vật “lỗi lạc và dũng cảm”, song cũng khẳng định rằng đánh giá của Tổng thống Trump về bà vẫn không thay đổi, và ông vẫn ủng hộ tổ chức cuộc bầu cử mới tại Venezuela trong thời gian thích hợp.
Ngoài ra, Mỹ cũng đã phê duyệt một hợp đồng trị giá 1,5 tỷ USD nhằm mở rộng năng lực quân sự tại Peru. Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết hợp đồng này sẽ cung cấp thiết bị và dịch vụ để xây dựng cơ sở hạ tầng quân cảng chính của Peru tại TP Callao, chuẩn bị cho việc mở rộng cảng thương mại nhằm cạnh tranh với các dự án do Trung Quốc đầu tư tại khu vực. Dự kiến, dự án sẽ tạo điều kiện giữ chân khoảng 20 nhân viên Mỹ tại Peru trong vòng 10 năm để giám sát và quản lý xây dựng.