HỘI ĐỒNG HÒA BÌNH: ĐỨC TIN MỚI TRONG VIỆC THAY THẾ PHE CHỐT CỦA LHQ?

Trong bối cảnh thế giới đang có nhiều biến động, ý tưởng thành lập Hội đồng Hòa bình do Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất đang gây chú ý mạnh mẽ. Nếu thành hiện thực, sáng kiến này có thể mở ra một trang mới trong trật tự quốc tế hậu đệ nhị thế chiến, thách thức vai trò của Liên Hiệp Quốc và đặt ra câu hỏi về tương lai của các tổ chức quốc tế hiện nay.

DỰ THẢO HIẾN CHƯƠNG VÀ MÔI TRƯỜNG HOẠT ĐỘNG

Phần mở đầu của dự thảo hiến chương tuyên bố Hội đồng Hòa bình sẽ từ bỏ “những cách tiếp cận và thể chế đã thất bại quá nhiều lần” để vận hành như một “cơ chế kiến tạo quốc tế linh hoạt và hiệu quả hơn”. Tổng thống Trump nhấn mạnh Hội đồng sẽ hướng đến một cách tiếp cận mới mẻ, quyết liệt trong việc giải quyết các xung đột toàn cầu.

Hình dung một sự thay thế cho Liên Hợp Quốc, dự thảo không đề cập cụ thể đến vấn đề Gaza, mặc dù hội đồng ban đầu được thành lập nhằm giám sát và thúc đẩy kế hoạch hòa bình 20 điểm của Tổng thống Trump liên quan đến Gaza, sau khi Israel và Hamas đạt được lệnh ngừng bắn chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hai năm.

Danh sách các thành viên sáng lập gồm có các nhân vật đáng chú ý như Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, Đặc phái viên Steve Witkoff, con rể Jared Kushner, cựu Thủ tướng Anh Tony Blair, Chủ tịch Ngân hàng Thế giới Ajay Banga và các tỷ phú Mỹ Robert Gabriel cùng Marc Rowan. Tổng thống Trump cũng đã gửi thư mời nhiều lãnh đạo khác từ các quốc gia như Argentina, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar, UAE, Bulgaria, và Hà Lan, mở rộng mạng lưới thành viên sáng lập của dự án này.

VẬN ĐỘNG HÀNH CHÍNH VÀ CHI PHÍ PHÁT TRIỂN

Theo thông tin từ Bloomberg và The Atlantic, Trump sẽ giữ vai trò Chủ tịch hội đồng, người có quyền phê duyệt các quốc gia tham gia. Hội đồng sẽ chính thức thành lập sau khi có ít nhất ba quốc gia đồng thuận với hiến chương. Các thành viên sẽ chỉ được nhiệm kỳ tối đa 3 năm, trừ các quốc gia đóng góp trên 1 tỷ USD vào ngân sách của hội trong năm đầu tiên, khi đó họ không bị giới hạn thời gian.

Dự thảo cũng đề cập đến khoản phí 1 tỷ USD, nhưng chưa rõ nguồn kinh phí sẽ dùng vào mục đích gì. Theo The Atlantic, các khoản đóng góp tự nguyện từ các quốc gia, tổ chức hoặc nguồn khác sẽ tạo nguồn ngân sách hoạt động cho hội đồng. Nhà Trắng khẳng định các thông tin về khoản phí này nhằm gây hiểu lầm và nhấn mạnh không có mức phí bắt buộc nào cho thành viên tham gia, mà chỉ nhằm thể hiện cam kết sâu sắc của các quốc gia đối với hòa bình, an ninh và thịnh vượng.

ƯỚC MƯU CHIẾN LƯỢC VÀ TÁC ĐỘNG TRÊN CỤC DIỆN QUỐC TẾ

Việc thành lập Hội đồng Hòa bình của Mỹ đặt ra nhiều câu hỏi về khả năng thay thế hoặc ảnh hưởng đến vị thế của Liên Hiệp Quốc trong giữ gìn hòa bình và an ninh quốc tế. Các nguồn tin cho thấy, dự kiến vai trò Chủ tịch của Trump sẽ giúp định hình chính sách của hội đồng trong việc đưa ra quyết định cuối cùng, bất chấp quyền bỏ phiếu của các thành viên khác.

Trong bối cảnh toàn cầu vẫn còn nhiều xung đột chưa có hồi kết, ý tưởng này nhận được nhiều sự quan tâm và tranh luận. Liên hiệp quốc đã bắt đầu quy trình bầu chọn tổng thư ký mới cho nhiệm kỳ 2027, nhưng rõ ràng, sự xuất hiện của một tổ chức mới như Hội đồng Hòa bình đang đặt ra câu hỏi lớn về khả năng cạnh tranh và tác động lâu dài của nó trong hệ thống các tổ chức quốc tế hiện nay.