HÀNH TRÌNH BAO LÂU ĐỂ ĐÁNH BẬT MỖI NGƯỜI CAO TUỔI TRƯỚC NHỮNG CÁI BẪY TINH VI CỦA LỪA ĐẢO

Gần đây, vụ án tại Bắc Kinh làm rung chuyển cộng đồng khi hơn 100 người cao tuổi đã bị lừa đảo chiếm đoạt gần 40 tỷ đồng qua phương pháp “thải độc đường ruột” bằng nước tương. Sự việc này không chỉ phản ánh mức độ tinh vi của các đối tượng lừa đảo mà còn đặt ra bài toán về mối quan hệ giữa gia đình và cộng đồng trong việc bảo vệ người cao tuổi trước những hiểm họa công nghệ, tâm lý.

BẤT CHẤP CAN NGĂN CỦA CON CHÁU, NHIỀU LẦN CHUYỂN TIỀN CHO NHÂN VIÊN LỪA ĐẢO

Theo thông tin từ tờ South China Morning Post, vụ việc được phát hiện khi gia đình phát hiện người bà 60 tuổi, bà Lý, đã chi khoảng 700.000 nhân dân tệ (hơn 2,5 tỷ đồng) tại một trung tâm chăm sóc sức khỏe. Ban đầu, bà đến chỉ để mua phiếu massage chân giá rẻ, nhưng sau đó, thái độ niềm nở của nhân viên đã khiến bà dựa dẫm và tin tưởng.

Trong quá trình điều trị, bà Lý đã mua các gói trị giá hàng chục nghìn nhân dân tệ, thậm chí khi không còn đủ khả năng chi trả, nhân viên trung tâm còn gợi ý bà mang vàng đi cầm cố hoặc bán để tiếp tục điều trị. Các đối tượng còn nhớ rõ ngày sinh nhật của bà, thường xuyên hỏi han, làm thân thiết như người thân thiết, khiến bà cảm thấy được quan tâm hơn cả từ con cháu trong nhà.

Dù con cháu nhiều lần khuyên bà dừng lại, cảnh báo về sự bất thường của các khoản chi tiêu, nhưng bà vẫn tin lời các nhân viên “chuyên gia”. Thậm chí, bà còn dự định vay mượn, bán nhà để tiếp tục điều trị, chỉ khi mọi thứ đã vượt khỏi tầm kiểm soát, gia đình mới trình báo cảnh sát.

Chia sẻ từ các gia đình khác trên mạng xã hội cho thấy, không ít người cao tuổi bị lừa bởi chính những người thân quen, thậm chí chính các nhân viên trung tâm. Một số bà, cụ tin tưởng và xem những người này như người thân, không còn khả năng phân biệt thực hư do thiếu sự quan tâm, chăm sóc thường xuyên từ phía con cái.

VỤ VIỆC GÂY LO LẮNG VỀ XÃ HỘI VÀ GIA ĐÌNH

Các nhà chức trách Bắc Kinh đã bắt giữ hơn 30 nghi phạm để điều tra. Các đối tượng thường tiếp cận nạn nhân tại các trung tâm sinh hoạt cộng đồng hoặc nơi đông người cao tuổi, giới thiệu các chương trình khám bệnh miễn phí, rồi sau đó kết luận cần điều trị dài hạn bằng các “liệu trình đặc biệt”. Đặc biệt, màn “thải độc đường ruột” bằng nước tương đen – gia vị quen thuộc trong nấu ăn – trở thành trụ cột của trò lừa đảo, khiến nhiều người tin rằng họ đang loại bỏ độc tố ra khỏi cơ thể.

Chỉ riêng trong vụ án này, số tiền các nạn nhân bị lừa đã lên tới hơn 10 triệu nhân dân tệ, trong khi doanh thu trung tâm đã vượt mức 30 triệu nhân dân tệ. Một số nạn nhân đã chi hơn 2 triệu nhân dân tệ (tương đương hơn 7 tỷ đồng) để theo đuổi các liệu trình tưởng chừng rất hời hợt nhưng lại rất tinh vi.

NGƯỜI CAO TUỔI VÀ NHỮNG KHOẢNG TRỐNG TRONG GIA ĐÌNH

Theo các số liệu của Trung Quốc, đến cuối năm 2025, quốc gia này có khoảng 323 triệu người trên 60 tuổi, chiếm gần 1/4 dân số, trong đó khoảng 60% sống trong trạng thái “tổ ấm trống”, nghĩa là không có con hoặc con sống xa. Điều này làm giảm đi khả năng hỗ trợ thường xuyên từ gia đình đối với người cao tuổi, tạo điều kiện cho các kẻ xấu lợi dụng.

Chương trình phỏng vấn các chuyên gia cho thấy, khoản trống giữa cha mẹ và con cái chính là “lỗ hổng” dễ bị lợi dụng nhất. Các đối tượng lừa đảo không chỉ ghi nhớ ngày sinh nhật, hỏi han tâm sự, mà còn chủ động đến tận nhà, mời ăn uống, tổ chức sinh nhật, làm cho người cao tuổi cảm thấy được yêu thương, quan tâm như gia đình ruột thịt. Khi đó, nhiều nạn nhân dần mất cảnh giác, dễ dàng bán nhà, rút hết tiền tiết kiệm, thậm chí vay mượn để theo đuổi những liệu trình sai lệch.

Tuy nhiên, không thể đổ lỗi hoàn toàn cho người già cả tin hay con cái thiếu quan tâm. Những áp lực của cuộc sống hiện đại, sự bận rộn, xa cách khiến nhiều người không thể dành thời gian lâu dài chăm sóc hay kiểm tra tình hình của cha mẹ. Điều xã hội cần hướng tới là xây dựng cơ chế hỗ trợ, nâng cao ý thức cộng đồng và gia đình trong việc chăm sóc, bảo vệ người cao tuổi trước những nguy cơ lừa đảo tinh vi.

Ý kiến các chuyên gia nhấn mạnh, ngoài việc kiểm soát chặt chẽ các trung tâm chăm sóc sức khỏe và xử lý nghiêm các hành vi gian dối, việc gia đình thể hiện sự quan tâm đúng cách mới chính là hàng rào bảo vệ quan trọng nhất. Một cuộc gọi, một bữa cơm hoặc chỉ cần lắng nghe những tâm tư của cha mẹ, người cao tuổi cũng có thể tạo sự khác biệt trong phòng tránh các cái bẫy của tội phạm.