CÁCH MẠNG TRONG XÁC THỰC THÔNG TIN THUÊ BAO DI ĐỘNG SẮP ĐƯỢC TRIỂN KHAI
Theo dự thảo Thông tư hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao di động mới nhất, ngành công an sẽ phối hợp chặt chẽ cùng các nhà mạng để nâng cao hiệu quả đối soát dữ liệu gốc của người dùng. Đây là bước tiến lớn nhằm đảm bảo tính chính xác và an toàn cho hệ thống thông tin thuê bao, hạn chế tối đa tình trạng giả mạo giấy tờ hoặc sử dụng danh tính trái phép.
Mặt đất, đối tượng áp dụng bao gồm cá nhân, tổ chức đăng ký, sử dụng số thuê bao tại Việt Nam cùng các doanh nghiệp viễn thông cung cấp dịch vụ. Điểm đáng chú ý là bên cạnh các hình thức xác thực truyền thống qua ứng dụng, website và tại điểm giao dịch, dự thảo còn bổ sung hình thức xác thực trực tuyến qua ứng dụng định danh quốc gia VNeID. Các thuê bao đang hoạt động sẽ được phân loại dựa trên giấy tờ đăng ký, mức độ hoạt động và tuân thủ pháp luật để lựa chọn phương thức xác thực phù hợp.
Trong đó, các số thuê bao H2H của cá nhân có quốc tịch Việt Nam hoặc tổ chức hoạt động tại Vietnam sẽ phải thực hiện đối soát thông qua dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt và giấy tờ tùy thân với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Yêu cầu tối thiểu gồm các thông tin như số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh và dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt phải trùng khớp hoàn toàn. Việc này giúp loại bỏ hoàn toàn các trường hợp đăng ký bằng giấy tờ giả mạo hoặc không chính chủ, từ đó nâng cao tính minh bạch của hệ thống.
Một điểm mới nổi bật của dự thảo là quy định nghiêm ngặt hơn đối với việc đăng ký số thuê bao thứ hai trở đi. Khi khách hàng kích hoạt SIM mới, nhà mạng không chỉ phải xác thực điện tử mà còn phải đạt các tiêu chuẩn quốc tế về phòng chống gian lận, đặc biệt trong xác thực sinh trắc học. Thông tin khuôn mặt phải đáp ứng tiêu chuẩn FIDO Biometric Requirement với tỷ lệ sai dưới 0,01%, đồng thời hệ thống của nhà mạng cần có khả năng phát hiện các hình thức tấn công giả mạo như sử dụng hình ảnh, video hoặc mặt nạ 3D dựa theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 30107 hoặc NIST. Điều này nhằm hạn chế tối đa các hành vi lừa đảo công nghệ cao, bảo vệ an toàn cho người dùng và danh tính cá nhân.
Dự thảo cũng đề cập về các chế tài xử lý đối với các thuê bao không thực hiện xác thực hoặc xác thực không thành công. Các nhà mạng sẽ tạm dừng cung cấp dịch vụ một chiều đối với các thuê bao vi phạm cho đến khi hoàn tất quy trình xác thực theo quy định. Quá thời hạn quy định sẽ dẫn đến việc nhà mạng tiếp tục tạm dừng dịch vụ hai chiều và tiến hành thanh lý hợp đồng, chấm dứt quyền lợi của khách hàng. Đối với người nước ngoài đăng ký bằng hộ chiếu, thuê bao đầu tiên chỉ được sử dụng tối đa 30 ngày; sau đó, người dùng sẽ chỉ còn các dịch vụ cơ bản như nhận cuộc gọi, tin nhắn, truy cập internet hoặc gọi khẩn cấp. Muốn sử dụng lâu dài, họ phải xác thực trực tiếp tại điểm giao dịch nhà mạng để đảm bảo tính xác thực của hồ sơ.
Các quy định mới này của dự thảo thông tư đã và đang được Bộ Khoa học và Công nghệ lấy ý kiến rộng rãi, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1.3.2026, mở ra một kỷ nguyên mới trong lĩnh vực xác thực và quản lý thuê bao di động tại Việt Nam.