NĂM 2026: MÔ HÌNH CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG 2 CẤP THAY ĐỔI TOÀN DIỆN CÔNG TÁC TUYỂN QUÂN
Năm 2026 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong công tác tuyển quân của Việt Nam khi mô hình chính quyền địa phương được chuyển đổi sang hình thức hai cấp. Sự thay đổi này nhằm tăng cường tính dân chủ, công khai và minh bạch trong quy trình tuyển chọn công dân thực hiện nghĩa vụ quân sự, đồng thời đảm bảo thống nhất thực hiện trên toàn quốc. Để phục vụ mục tiêu đó, Bộ Quốc phòng và Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam đã giới thiệu 5 điểm mới nổi bật sẽ bắt đầu áp dụng từ năm nay.
ĐĂNG KÝ NGHĨA VỤ QUÂN SỰ VÀ QUẢN LÝ CÔNG DÂN TRONG ĐỘ TUỔI THỰC HIỆN NGHĨA VỤ
Từ năm 2026, công dân có thể đăng ký nghĩa vụ quân sự bằng hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến, với thời hạn rút ngắn còn 5 ngày thay vì 10 ngày như trước. Đây là bước tiến trong công tác cải cách thủ tục hành chính, phù hợp với chủ trương chuyển đổi số và phát triển công nghệ của Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22.12.2024 của Bộ Chính trị, cùng đề án 06 của Chính phủ, nhằm tạo thuận lợi tối đa cho công dân trong quá trình thực hiện nghĩa vụ quân sự.
THẨM QUYỀN GỌI SƠ TUYỂN, KHÁM SỨC KHỎE VÀ NHẬP NGŨ
Thay vì Chủ tịch UBND cấp huyện trước đây, hiện nay chủ trì quyết định và giao chỉ tiêu, danh sách công dân nhập ngũ thuộc về Chủ tịch UBND cấp tỉnh sau đề nghị của Hội đồng nghĩa vụ quân sự địa phương. Đồng thời, Chủ tịch UBND cấp xã được giao nhiệm vụ quyết định gọi từng công dân để sơ tuyển, khám sức khỏe và nhập ngũ, đảm bảo quy trình tuyển quân diễn ra chính xác và minh bạch hơn.
TRÁCH NHIỆM CỦA CƠ QUAN, TỔ CHỨC VÀ CÁ NHÂN
Trong mô hình mới, UBND các cấp có trách nhiệm trực tiếp thực hiện các khâu trong tuyển quân, từ gọi công dân sơ tuyển đến khám sức khỏe và thực hiện nghĩa vụ. Ban chỉ huy phòng thủ khu vực đóng vai trò hướng dẫn, phối hợp tổ chức lễ giao nhận quân, kiểm soát quân số và giải quyết các tình huống phát sinh như đào bỏ ngũ. Cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức lễ giao nhận quân và phối hợp chặt chẽ với các đơn vị nhận quân, đảm bảo mọi công tác diễn ra suôn sẻ.
TRÁCH NHIỆM CỦA ĐƠN VỊ NHẬN QUÂN
Các đơn vị cấp trung đoàn và tương đương cần phối hợp chặt chẽ với ban chỉ huy phòng thủ khu vực, UBND xã để thống nhất chỉ tiêu và thời gian nhận quân. Thời hạn phúc tra tiêu chuẩn chiến sĩ mới cũng tăng từ 7 lên 10 ngày kể từ khi nhận quân, nhằm tạo điều kiện đầy đủ cho công tác kiểm tra và xử lý các trường hợp chỉnh sửa, bù đổi phù hợp. Sự phối hợp này nhằm đảm bảo quân số đủ và chất lượng, góp phần nâng cao hiệu quả tuyển quân.
TỔ CHỨC HIỆP ĐỒNG GIAO NHẬN QUÂN
Việc tổ chức hiệp đồng giao nhận quân sẽ do ban chỉ huy phòng thủ khu vực phối hợp với UBND các xã để đảm bảo thực hiện các nhiệm vụ theo đúng kế hoạch và quy trình. Điều chỉnh này phù hợp với mô hình chính quyền hai cấp, nhằm tăng cường tính chủ động, phối hợp chặt chẽ và kiểm soát quá trình giao nhận quân, giảm thiểu tiêu cực và sai phạm.
ĐỂ ĐẠT ĐƯỢC MỤC TIÊU, CÁC ĐỊA phương CẦN TĂNG CƯỜNG SỰ LÃNH ĐẠO, GIÁM SÁT
Trong bối cảnh chuyển đổi mô hình, các địa phương cần tăng cường sự chỉ đạo của cấp ủy và chính quyền địa phương, phát huy trách nhiệm của hội đồng nghĩa vụ quân sự các cấp, các ngành và tổ chức chính trị – xã hội. Tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc nhằm phát hiện kịp thời các sai phạm, ngăn chặn tiêu cực, giữ gìn tính chính xác và công bằng trong công tác tuyển quân, góp phần quan trọng vào thành công chung của nhiệm vụ quốc gia này.