VƯỚNG MẮC TRONG THÔNG QUAN: DOANH NGHIỆP SỮA VÀ THỰC PHẨM NGHIÊM TRỌNG KHÓ KHĂN TRƯỚC CÁC THỦ TỤC BÁO CHIẾU PHÁP LÝ

Hàng loạt vướng mắc trong thủ tục thông quan đã khiến các lô hàng nguyên liệu, thành phẩm thực phẩm nhập khẩu, đặc biệt là ngành sữa, rơi vào tình cảnh ùn ứ tại các cảng biển. Điều này không chỉ làm gián đoạn chuỗi sản xuất mà còn gây thiệt hại nặng nề về chi phí lưu kho và ảnh hưởng chung đến hoạt động kinh doanh trong thời điểm cuối năm.

Theo Hiệp hội sữa Việt Nam, sự chồng chéo của các quy định mới đã khiến quá trình kiểm tra, xác nhận quyền lưu hành hàng hóa trở nên phức tạp hơn trước rất nhiều. Thay vì chỉ cần một bước kiểm tra và cấp phép như quy định cũ, các doanh nghiệp bây giờ phải trải qua tới ba bước gồm quyết định kiểm tra tại địa phương, lấy mẫu, gửi mẫu kiểm nghiệm và nhận kết quả để cấp giấy xác nhận đạt chuẩn. Hệ quả là thời gian thông quan kéo dài đáng kể, không những không nâng cao an toàn thực phẩm mà còn làm gián đoạn nguồn cung, gây thiệt hại lớn về tài chính.

Việc áp dụng thủ tục kiểm tra chặt chẽ còn ảnh hưởng đến nguyên vật liệu, bao bì dùng trong sản xuất nội bộ, vốn trước đây được miễn thủ tục tự công bố theo Nghị định 15, nay lại phải thực hiện thủ tục công bố hợp quy theo Nghị định 46. Điều này gây khó khăn trong việc đáp ứng thời gian và ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất của ngành thực phẩm.

Trong lĩnh vực sữa, các vướng mắc còn phức tạp hơn khi Nghị định 46 có hiệu lực ngay lập tức, khiến các địa phương tạm dừng tiếp nhận và xử lý các thay đổi về bao bì, nhãn mác. Các sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ dưới 36 tháng tuổi hoặc các sản phẩm có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia giờ đây phải đăng ký lại theo Nghị quyết 66.13, dẫn đến tình trạng phải xin cấp hai giấy phép lưu hành cho mỗi sản phẩm, gây tốn kém và kéo dài thời gian thị trường.

Chưa hết, điều 16 của Nghị định 46 quy định tất cả các cơ sở sản xuất kinh doanh thực phẩm phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, trong khi các doanh nghiệp nước ngoài chỉ có các chứng nhận quốc tế như ISO, HACCP, FSSC… nhưng không thể đáp ứng yêu cầu chứng nhận của Việt Nam, gây cản trở trong việc nhập khẩu hàng hóa. Thêm vào đó, các quy định về quảng cáo thực phẩm chức năng chuyển sang yêu cầu đăng ký nội dung quảng cáo nhưng lại thiếu hướng dẫn chuyển tiếp rõ ràng, gây lo ngại về việc thực thi pháp luật không thống nhất.

Trước những vướng mắc trên, Hiệp hội sữa Việt Nam đã gửi kiến nghị khẩn cấp tới Thủ tướng Chính phủ, đề xuất hàng loạt giải pháp nhằm tháo gỡ nhanh các khó khăn. Trong đó có đề nghị cho phép duy trì kiểm tra hàng hóa theo quy định của Nghị định 15 thêm ít nhất sáu tháng để các doanh nghiệp có thời gian thích nghi và hoàn tất thủ tục công bố hợp quy; xem xét cắt giảm các bước kiểm tra và thủ tục cấp phép để giảm thời gian thông quan, đồng thời chỉ đạo các cơ quan quản lý tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đã tự công bố sản phẩm theo Nghị định 15 được chuyển đổi sang đăng ký công bố sản phẩm trong thời gian chuyển tiếp tối đa 24 tháng.

Hiệp hội sữa đề nghị Thủ tướng chỉ đạo các bộ ngành liên quan rà soát, khẩn trương tháo gỡ vướng mắc nhất là trong dịp cuối năm khi hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa phục vụ Tết Nguyên đán đang cần được thúc đẩy. Đồng thời, cần tổ chức tập huấn các quy định mới của Bộ Y tế và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sau Tết Nguyên đán để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp chuẩn bị thủ tục phù hợp và kịp thời thích nghi với quy định mới.